viool

In 2002 kreeg Het Muziekinstrumentenfonds een grote som geld beschikbaar om een aantal hoogwaardige strijkinstrumenten te kunnen aankopen. Deze viool is één van de instrumenten die Het Muziekinstrumentenfonds vanuit dat budget aan de collectie kon toevoegen. De Verbeek is zonder enige twijfel het meest bijzondere oud-Hollandse instrument uit de collectie van Het Muziekinstrumentenfonds. Van Verbeek was weliswaar bekend dat hij in de 17e eeuw als vioolbouwer werkzaam moest zijn geweest in Amsterdam, maar nog nooit had men met zekerheid een instrument kunnen toeschrijven aan Verbeek, omdat er nog nooit een Verbeek-etiket was gevonden. Men kon, door het uitsluiten van andere bouwers, dus eigenlijk alleen maar het vermoeden uitspreken dat bepaalde instrumenten door Verbeek gebouwd moesten zijn. Toen deze viool met origineel etiket door veilinghuis Christies in de catalogus werd gezet van de veiling in Londen, sprongen alle Nederlandse experts uit hun stoel. Deze viool moest natuurlijk naar Nederland komen! Tijdens de veiling bleek echter een anonieme koper via de telefoon de Nederlandse experts te overbieden. De Verbeek kwam in handen van een Londense expert. Die expert erkende naderhand dat hij niet netjes had gehandeld en bood het instrument alsnog aan de Nederlandse experts aan. Die vonden het bedrag ondertussen te hoog voor het doel om de viool puur als referentie in een kluis te bewaren. Men besloot Het Muziekinstrumentenfonds te benaderen, omdat Het Muziekinstrumentenfonds meerdere belangen zou kunnen dienen, waardoor de markt conforme prijs ook viel te rechtvaardigen. Het Muziekinstrumentenfonds zag het belang ervan in om de viool naar Nederland te halen. Remy Baudet, concertmeester van het Orkest van de Achttiende eeuw, beoordeelde de klankkwaliteiten van de Verbeek als bijzonder mooi.

Het Muziekinstrumentenfonds kocht de viool dus aan en heeft sindsdien barokviolisten van zeer hoog niveau de mogelijkheid geboden dit unieke instrument te bespelen. De bespelers moeten er overigens mee akkoord gaan dat de viool zo nu en dan wordt gebruikt voor (internationale) lezingen, conferenties en/of exposities over de geschiedenis van de Nederlandse vioolbouw. De Verbeek werd in 2013 geselecteerd om te worden afgebeeld op de jaarkalender van het vakblad The Strad Magazine. De viool werd de eerste jaren bespeeld door Rémy Baudet en later door Benjamin Scherer. In 2014 ging hij over naar Javier Lupiáñez Ruiz, barokviolist en artistiek leider van ensemble Scaramuccia. Begin 2022 kwam de Verbeek terug naar Het Muziekinstrumentenfonds.

In 2022 werd, na uitgebreid overleg met een aantal experts, besloten de Verbeek-viool uit het bruikleencircuit te halen vanwege de extreme zeldzaamheid. Dit besluit viel nadat de conclusie werd getrokken dat de mogelijkheid om dit instrument te laten bespelen niet op kon wegen tegen het belang om het in de huidige zeer goede staat te behouden voor de toekomst. Dit bijzondere instrument zal wel beschikbaar blijven voor exposities en lezingen en kan daarbij ook worden bespeeld en beluisterd.

Luister hier de Verbeek-viool bespeeld door Javier Lupiáñez: