Zenzele Mthembu-Salter

Artistieke biografie

De 24-jarige Zenzele Mthembu-Salter is een muzikaal talent uit Scarborough, Kaapstad, en studeert momenteel jazz aan het Conservatorium van Amsterdam. Mthembu-Salter staat algemeen bekend als Zen en begon op haar dertiende met basgitaarspelen. Scarborough is een muzikaal dorp en Mthembu-Salter kreeg als jongere eerst les van de Zuid-Afrikaanse gitaarvirtuoos Derek Gripper en daarna van de Nederlandse jazzcontrabasgrootheid Hein van de Geyn. Van der Geyn had een schitterende internationale carrière waarin hij met grootheden als Chet Baker speelde, voordat hij naar Scarborough verhuisde en daar een ambachtelijke bakkerij opende. Van der Geyn gaf Mthembu-Salter en zijn broers en zussen jarenlang les, en volgens Zen was dit de inspiratiebron die hem ertoe bracht zich op de jazz te richten en zowel contrabas als elektrische bas te spelen.

In 2017 reisde Mthembu-Salter naar Kameroen om de legendarische makossa-muziek te bestuderen. Makossa, bekend geworden door Manu Dibangu. Kameroen staat bekend om het virtuoze spel van zijn bassisten, en Mthembu-Salter kreeg les van Alexis Prigas, de voorzitter van de vereniging van bassisten in dat land. Hierna nam Zenzele een single op met de titel „From the Cape to Cameroon“, gewijd aan zijn ervaringen in Kameroen.

In 2020 ging Mthembu-Salter naar de Universiteit van Kaapstad om jazz te studeren, waar hij twee jaar studeerde. Zenzele werd geselecteerd voor de National Youth Jazz Band van 2022 onder leiding van Mandla Mlangeni, waarna hij een plaats veroverde aan het prestigieuze Conservatorium van Amsterdam. Mthembu-Salter studeert en treedt sinds 2022 op in Amsterdam, onder meer met James McClure, een in het buitenland woonachtige Zuid-Afrikaanse trompettist, en richtte de band „Sofaya“ op. Het in Amsterdam gevestigde Sofaya speelt een wilde mix van door Zuid-Afrika geïnspireerde jazz, waarbij klassieke mbaqanga, maskandi en (min of meer) vrije jazz worden vermengd in de traditie van Chris McGregors Brotherhood of Breath. Sofaya heeft op vele podia in Nederland gespeeld, waaronder BIMHUIS, De Ruimte, Cinetol en recentelijk op het Nijmegen Music Meeting Festival. Zenzele heeft samengewerkt met de Braziliaanse choreograaf en danser Mario Lopez in diens ‘Afrotranstopia’-project, dat in 2022 in theater FrascaL werd opgevoerd. Zenzele maakt ook deel uit van een in Amsterdam gevestigd collectief van muzikanten genaamd ‘KB’, een samenwerkingsverband met de Braziliaanse kunstenaar Gabriel de Oliveira en Pedro Kastelijns, dat muziek uit het ‘Globale Zuiden’ ten gehore brengt. In 2024 was Zenzele artistiek medewerker bij The Less Good Idea bij de CarLer FoundaLon in Parijs, samen met William Kentridge. Naast zijn optredens in het kader van de tentoonstelling van William Kentridge trad Zenzele in dit interdisciplinaire project ook op samen met Kyle Shepherd, de beroemde Zuid-Afrikaanse pianist en componist. Momenteel werkt Zenzele aan het componeren van koormuziek voor zijn nieuw opgerichte vocale groep in Amsterdam.