Louis Fourier Mangin (Gérard)

leven

Rond zijn twaalfde begon hij aan zijn leerschool bij één van de ongeveer 120 vioolbouwers die het stadje toen rijk was. Bij wie dat was is niet gedocumenteerd, maar het vermoeden bestaat dat hij in de leer ging bij een van de vioolbouwers van de familie Mangin. Die waren al jaren in Mirecourt als vioolbouwers werkzaam. Mirecourt stond ook toen al bekend om de vele goede vioolbouwers die er geboren waren of er hun opleiding gevolgd hadden. De leertijd voor het vak van vioolbouwer was ongeveer zes jaar; zo ook voor Louis Fourier Gérard, waarna hij nog enkele jaren in dienst van zijn leermeester zou blijven.

In 1822 laat hij zich als vioolbouwer registreren en begint een eigen atelier in zijn geboortestad. Aanvankelijk leverde hij voornamelijk ongesigneerde instrumenten aan verschillende vioolbouwers binnen en buiten Mirecourt, maar dat veranderde toen hij in 1824 met Marie-Catherine Mangin trouwde. Vanaf dat moment maakte hij violen en celli onder zijn eigen naam. Dat bleef hij doen tot 1827. In dat jaar stierf Louis Fourier Gérard.

Werk en invloed

Aanvankelijk maakte Louis Gérard voornamelijk violen naar het model van Stradivari en Guarneri; deze zijn goed gebouwd en roodbruin van kleur. Later zou hij zich meer toeleggen op het bouwen van celli die hij voornamelijk naar Stradivari maakte. Zijn instrumenten zijn in de kenmerkende stijl van Mirecourt gebouwd en afgewerkt. Hij brandde zijn instrumenten met een driehoekige stempel: Gerard Mangin a Mirecourt; en zoals wel vaker voorkwam in Mirecourt was de eerste naam die van hemzelf, de tweede was die van zijn vrouw. Alle instrumenten die nog van hem bestaan en het brandmerk Gerard&Mangin a Mirecourt dragen zijn dus van na 1824.

Tot 2108 hebben onderzoekers aangenomen dat de stempel ‘Gerard Mangin a Mirecourt’ gebruikt werd door een bouwer wiens voornaam ‘Gérard’ en wiens achternaam ‘Mangin’ was. Zo werd hij in ieder geval vermeld in diverse handboeken en biografische notities. Ook werden instrumenten onder deze naam geveild. Er bleek echter in geen enkel archief een geboorte-, huwelijks- of sterfakte te bestaan met deze naam. Pas in 2018 ontdekte een onderzoekster uit Mirecourt de aktes van Louis Fourier Gérard, zijn vermelding als vioolbouwer, de aktes van Marie-Catherine Mangin en het huwelijk tussen beide. De stempel diende anders geïnterpreteerd te worden. Die verwees niet naar één persoon, maar naar twee. In Mirecourt was het gebruikelijk dat een bouwer op zijn brandstempel alleen zijn eerste initialen en niet zijn volledige voornaam bij zijn achternaam zette. Bovendien bleek er bij nadere bestudering tussen ‘Gérard’ en ‘Mangin’ een soort koppelingsteken te staan. Inmiddels is deze versie door gespecialiseerde onderzoekers op het gebied van Franse vioolbouw overgenomen.

Het instrument dat Het Muziekinstrumentenfonds in de collectie heeft is een goed voorbeeld van zijn werk. Naast de brandstempel van Louis Fourier Gérard is er later een etiket aan toegevoegd met de naam van J. B. Salomon á Paris. Deze bouwer leefde alleen vijftig jaar eerder.

Bronnen

Vannes R., 1999, Dictionnaire universel des luthiers, Spa.

www:archives.lutherie.mirecourt.fr, geraadpleegd in 2019.

www:archives.recherches.vosges.fr, geraadpleegd in 2019.

www:luthier-mirecourt.fr, geraadpleegd in 2019.

www:geneanet.org, geraadpleegd in 2019.