start driejarig
onderzoek naar
geheimzinnige
Hollandse
vioolbouwers
Vanaf deze zomer start de Hendrik Jacobs Foundation zijn onderzoek naar de historie van de Hollandse vioolbouw, naar het initiatief van vioolbouwer Hubert de Launay. Dankzij particulieren en fondsen kan de stichting maar liefst 450.000 euro besteden aan het onderzoeken van de 17e-eeuwse Amsterdamse en 18e-eeuwse Haagse vioolbouw en het analyseren van oud-Hollandse instrumenten in 11 landen wereldwijd. Het Rijksmuseum, het Kunstmuseum Den Haag en Het Muziekinstrumenten Fonds zegden hun medewerking toe.
Een gebrek aan onderzoek
Hubert de Launay (Vianen, 1988), oprichter en artistiek leider van de stichting, verzamelt al 14 jaar lang informatie over oud-Hollandse instrumenten en bouwers. De vioolbouwer ontwikkelde tijdens zijn opleiding een grote interesse voor de oud-Hollandse vioolbouw en verbaasde zich over het ontbreken van degelijk onderzoek. Gelukkig slaagde het professionele team van de Hendrik Jacobs Foundation erin om de middelen beschikbaar te krijgen waarmee hun onderzoek gefinancierd kan worden. Alle informatie zal uiteindelijk leiden tot de uitgave van een boek dat recht doet aan het belang van dit stuk cultureel erfgoed. Ook zijn er plannen voor lezingen, concerten, een tentoonstelling én het ontwikkelen van een leerweg voor jonge vioolbouwers.
Iedereen kent Rembrandt en Vermeer!
Volgens De Launay is in Nederland de aandacht altijd gevestigd geweest op de grote meesters uit de schilderkunst zoals Rembrandt en Vermeer, maar men vergeet de grote vioolbouwers. "Aan de gebruikte kleurstoffen, de lakken, het hout en het gereedschap kunnen we zien dat de Hollandse vioolbouwers over de beste materialen beschikten en bovendien instrumenten onder ogen kregen uit bijvoorbeeld Italië, hoogwaardige instrumenten waardoor zij zich lieten inspireren.” Iedereen kent de naam van Stradivarius, maar de namen van Hendrik Jacobs en zijn tijdgenoten kent vrijwel niemand.
Nederlandse viool gaat als Italiaan door het leven
“Dit stukje geschiedenis is vreemd genoeg nog onontgonnen terrein”, vervolgt De Launay. “Er moeten zeker 24 vioolbouwers werkzaam zijn geweest, maar we vinden slechts een paar namen terug. En ook over die wat bekendere namen is nog veel onbekend. Hierdoor zijn veel instrumenten verdwenen naar het buitenland, waar ze vaak aan de verkeerde Hollandse bouwers worden toegeschreven, of zelfs als Italiaans instrument door het leven gaan." De Hendrik Jacobs Foundation hoopt dankzij het onderzoek de oud-Hollandse vioolbouw een verdiende plek te kunnen geven op het wereldpodium, maar het uiteindelijke doel is om de informatie te delen met vakgenoten en natuurlijk met alle liefhebbers van de Nederlandse cultuur.
Met dank aan waardevolle samenwerkingen
Voor het onderzoek staat een professioneel team klaar met onder anderen historici Wim de Bell en Maarten Hell. Het Muziekinstrumentenfonds werkt nauw samen met de Hendrik Jacobs Foundation, vanwege de tientallen oud-Hollandse instrumenten die de collectie omvat – en het Kunstmuseum Den Haag verleent toegang tot hun omvangrijke instrumentencollectie. Ook het Rijksmuseum draagt bij aan het onderzoek; Giovanni Paolo Di Stefano, conservator muziekinstrumenten, zal betrokken zijn bij het onderzoeken van enkele instrumenten uit de collectie van het museum.
Podcast "ongekend erfgoed"
Luister ook eens naar onze podcastaflevering met Hubert de Launay, waarin Frits Schutte (hoofd collectie) in gesprek ging met de vioolbouwer over zijn onderzoek.
Beluister onze podcast