Hans Heg trakteert. In een Amsterdams café bestelt hij een bitter- garnituur en witte wijn.De muziekjournalist heeft net zijn 80ste ver- jaardag gevierd, vandaar. ‘Proost!’ zegt hij tegen Merlijn Kerkhof, zijn jeugdige collega. ‘Ben jij pas 30? Goddelijke leeftijd!’ Ander- half uur hebben ze gepraat over hun vak, de muziekjournalistiek. Heg is de senior die van 1971 tot 2001 zijn stempel drukte op de berichtgeving van de Volkskrant. Kerkhof is de junior die een paar weken tevoren bij dezelfde krant is begonnen, na drie jaar NRC. Tussen hun carrières gaapt een halve eeuw. Heg herinnert zich kopijvellen, Kerkhof spreekt van Spotify-lists. De een belde re- censies door naar de dictafoondienst,de ander klapt na een con- cert zijn laptop open. De veteraan streed met succes voor meer kolommen cultuur, de rekruut behoort tot de generatie die moet voorkomen dat ze weer verdwijnen. Is het zó erg gesteld met de muziekverslaggeving? ‘Toen ik be- gon’,zegt Kerkhof,‘wist ik één ding zeker: dit werk blijf ik niet heel mijn leven doen. Tenminste, niet op de huidige manier. Oplages staan onder druk, op kranten wordt bezuinigd, je ziet een om- slag van papier naar digitaal. Bovendien hebben hoofdredacties niet graag dat een redacteur alleen schrijft over klassieke muziek. Personeel moet kunnen rouleren, van Economie naar Sport naar Binnenland. Cultuur is op sommige redacties het afvalputje.’ Heg:‘InmijnbegintijdbijdeVolkskrantstondkunstookonderaan in de pikorde. We hadden niet eens een vaste dagelijkse pagina. Toen Jan Blokker in de hoofdredactie kwam, werd het beter. Hij liet lezersonderzoek doen, en wat bleek? De abonnees wilden minder sport en meer cultuur. Binnen de kortste keren vulden we een dagelijkse kunstpagina en kregen we een wekelijks katern.’ Schot in de roos Schrijven over muziek – het is een vak. Hans Heg leerde het in de praktijk, nadat hij de Rijksuniversiteit Utrecht was ontvlucht. ‘Ik vond het er vreselijk, de vakgroep Muziekwetenschap stond met de rug naar het muziekleven. De stukken in de repertoireles had ik al zo vaak gehoord. Met mijn Erres-radio speurde ik dag en nacht de ether af, van de BBC tot Oost-Europese zenders. Na middernacht had de Tsjechische radio vaak interessante con- certen, bijvoorbeeld van het Lentefestival in Praag. Zo hoorde ik voor het eerst beroemdheden uit de Sovjet-Unie, zoals de cellist Mstislav Rostropovitsj en dirigent Jevgeni Mravinski.’ Merlijn Kerkhof koestert aan de Utrechtse universiteit juist fijne herinneringen. ‘Voor mij was Muziekwetenschap een schot in de roos. Ik kende natuurlijk het standaardrepertoire, maar had bij- voorbeeld van de Renaissance weinig kaas gegeten. Mijn kennis van de 20ste eeuw hield zo’n beetje op bij Stravinsky. Zo werd bijna elk college een ear-opener.’ Missionaris Na zijn gesjeesde studie vond Hans Heg een baan bij een verze- keringskantoor in Den Haag. In zijn vrije tijd stroopte hij concer- ten af. Het Haagse muziekleven stond in die tijd op hoog niveau. Het Residentie Orkest schitterde onder Willem van Otterloo. Voor kamermuziek ging je naar Diligentia. In Scheveningen ken- de het Kurhaus een vermaard, internationaal zomerseizoen, waar bijvoorbeeld dirigent Claudio Abbado zijn Nederlandse debuut maakte. Op een dag kon Heg gaan schrijven voor de Nieuwe Rotterdamse Courant.Hij zat met zijn neus vooraan in spannende tijden.Hij was de eerste die een interview maakte met de Notenkrakers: oproer- kraaiers als Peter Schat en Reinbert de Leeuw, die in 1969 een op- treden van het Concertgebouworkest hadden verstoord. Hij be- schreef de opkomst van Louis Andriessen en de Haagse School. In New York stuitte hij op de minimal music van Philip Glass, een componist die in Nederland nog volslagen onbekend was. ‘Ik ben jaloers’, zegt Merlijn Kerkhof. ‘Dat soort vernieuwing mis- sen we nu. Revolutionair is hooguit de manier waarop muziek door jonge mensen wordt geconsumeerd. Ze laten zich steeds vaker sturen door de playlists van muziekdiensten als Spotify en iTunes.Als ze al naar klassieke muziek willen luisteren, hebben ze geen idee waar ze die kunnen vinden.’ Menig krantenlezer raakte via de oren van Hans Heg wegwijs in de klassieke muziek. Tegenwoordig leert Merlijn Kerkhof de Spotify-generatie luisteren naar Bach en Beethoven. Ja, de wereld is veranderd. ‘Als ik mijn generatiegenoten nú niet uitleg waarom klassieke muziek belangrijk is, word ik een chroniqueur van het verval.’ 29 tekst Guido van Oorschot “Ik eis van jou dat je die man een keer aanpakt” HANS HEG K O P S T U K