Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
NMF MAGAZINE 2016 1 2016 M A G A Z I N E I N C L U S I E F J A A R V E R S L A G 2 0 1 5 een podium voor PAUL WITTEMAN MARCO RIASKOFF KAJSA OLLONGREN CEES HOLTKAMP ROSANNE PHILIPPENS het favoriete podium van de NMF-medewerkers en .... podiumangst een exclusieve column van SYLVIA WITTEMAN THEMA NMFMAGAZINE2016 Nino PenBas Treub het verhaal van een opmerkelijke stier Alan Ridout 1934 - 1996 Ferdinand de stier voor spreekstem en solo viool 1971 Chapell Co. Ltd. Nino Pen spreekstem Bas Treub viool www.muziekinstrumentenfonds.nl Bas speelt op een viool van Emile Germain Parijs 1891 uit de collectie van het NMF. Tekst Munro Leaf 1905 - 1976 Nederlandse vertaling Bas Treub Marjolein Verburg Totale tijdsduur 1102 2016 Nationaal Muziekinstrumenten Fonds All rights reserved. Unauthorized copying reproduction hiring lending public performance and broadcasting prohibited. NMFCD201601 De cd-single Ferdinand is een uitgave van het NMF die in het voorjaar van 2016 is verschenen. De cd-single is verkrijgbaar via onze website voor het symbolische bedrag van 1102 exclusief verzendkosten de lengte van het stuk in euros. www.muziekinstrumentenfonds.nl Besturen is mijn hobby cees holtkamp De Banketbakker van tarte tatin tot garnalenkroket de kookboekhandel ceesholtkamp DeBanketbakker tot garnalenkroket de kookboekhandel Patissier op het podium 6 12 INTERVIEW MET ELS SWAAB VOORZITTER NMF INTERVIEW MET CEES HOLTKAMP De klank van een boterbloem INTERVIEW MET ANNEKE TEULINGS DONATEUR NMF Goed luisteren INTERVIEW MET BERT VAN DER WOLF EN CEES MULDER MUSICI IN BEELD Harriet Krijgh 9 Pia Eva Greiner 10 Sarah Kapustin 40 Daniel Rowland 42 Anton Spronk 71 Dana Zemtsov 72 Sabine Poiesz 96 24 Het jaar 2015 was qua inkomsten het bes- te jaar in de geschiedenis van het NMF. De totale inkomsten bedroegen bijna 18 miljoen een stijging van bijna 10 ten op- zichte van het jaar 2008 dat tot nu toe het beste jaar ooit was. Het NMF ontvangt al jaren geen overheidssubsidie meer al was dat in 2008 nog wel het geval. Dat maakt de stijging van dit jaar des te opvallender. Ruim 11 van alle inkomsten werd opge- bracht door de musici van het NMF zelf zij betalen een bescheiden vergoeding voor de bruikleen van hun instrument. De overige 89 komt voor het overgrote deel 81 voor rekening van giften en schen- kingen van particulieren en particuliere stichtingen de rest is afkomstig van ver- mogensfondsen 8. De hoge inkomsten in 2015 werden voor- namelijk veroorzaakt door een zeer grote schenking van een particuliere stichting door het opnieuw stijgende aantal dona- teurs en door een aantal schenkingen le- gaten en erfenissen. Het NMF heeft geen winstoogmerk maar wenst zoveel mogelijk gelden te besteden aan de doelstellingen van de stichting. Het hoge resultaat van 2015 ruim 700.000 wordt veroorzaakt doordat wel geoor- merkte gelden voor de aanschaf van in- strumenten al zijn toegezegd maar deze grotendeels nog niet uitgegeven zijn. Dat komt omdat de selectie en aanschaf van goede instrumenten vaak veel tijd kost omdat dat uiteraard zorgvuldig dient te gebeuren. Een hoog positief resultaat in 2015 betekent daarom een hoog negatief resultaat in 2016 omdat de gereserveerde gelden naar verwachting zullen worden uitgegeven aan instrumenten. De definitieve cijfers over 2015 vindt u in de jaarrekeningdie in mei 2016 verschijnt. U kunt deze downloaden via onze website of een gedrukt exemplaar bij ons aanvra- gen. IN EEN NOTENDOP2015 Voorlopige cijfers over 2015 Staat van baten en lasten x 1.000 2015 2014 ______________________________________ ______________________________________ Baten eigen fondsenwerving 1.575 1.063 Overige baten 206 192 1.781 1.255 Besteed aan doelstelling 667 832 Besteed aan werving baten 213 108 Besteed aan beheer en administratie 190 183 1.070 1.123 Resultaat 711 132 ______________________________________ ______________________________________ 97 20 2 Paul Witteman 60 Marco Riaskoff 68 Kajsa Ollongren EEN PODIUM VOOR Huilen op het podium 56 COLUMN VAN SYLVIA WITTEMAN 16 Rosanne Philippens Ikheblang geaarzeld Ikwil een momentvan waarheidcreren Hetenigewat meinteresseert iskwaliteit Jemoetje publiekblijven interesseren Tournee als dank Ferdinand 57 PRESENTATIECONCERTEN 2016 HET VERHAAL VAN EEN OPMERKELIJKE STIEREen dijk van een podium SAMENWERKEN IN WILP Zachtjes ronkend... PSYCHOLOGE EN COACH MARLEEN DREWES PODIUMHELDEN EEN CONTRABASFLUIT Podiumangst 80 73 76 66 V JAARVERSLAG 2015 VOORWOORD MET MIJN NEUS IN DE BOTER 29 INLEIDING HET GAAT ALLEMAAL OM MENSEN 30 HET NMF 31 WAT WIL HET NMF BEREIKEN 33 INKOMSTEN 2015 34 NIEUWE AANWINSTEN 36 EEN INSTRUMENT VOOR TALENT 38 DE TOON DIE MUZIEK MAAKT 40 INSTRUMENTENCOMMISSIE 44 RAAD VAN ADVIES 48 DE TOEKOMST 49 BESTUURSVERSLAG 52 BESTUUR 54 2015 IN EEN NOTENDOP 97 Marcel Schopman 5 Steven Heybroek 11 Manon Veenendaal 15 Lennart van der Sman 19 Frits Schutte 23 Marie-Thrse Kuijkhoven 28 Geertje van der Linden 63 Dirigeren voor het NMF 92 MUZIKAAL ERFGOEDWEEKEND GRONINGEN 2016 89 TIPS 86 van de redactie VI Stichting Nationaal Muziekinstrumenten Fonds Postbus 11912 1001 GX Amsterdam Sint Annenstraat 12 1012 HE Amsterdam t 020 622 1255 e infomuziekinstrumentenfonds.nl i www.muziekinstrumentenfonds.nl www.facebook.com muziekinstrumentenfonds www.twitter.com instrumentfonds www.instagram.com muziekinstrumentenfonds De Stichting is statutair gevestigd te Amsterdam Kamer van Koophandel te Amsterdam 41205257 RSIN nummer 009056002 bankrelatie NL58 ABNA 0555028666 grafisch ontwerp productie www.conceptcommunicatie.nl oplage 9.000 Alle musici die zijn afgebeeld in dit magazine hebben of hadden tot voor kort een instrument of strijkstok van het NMF in bruikleen tenzij anders vermeld. foto omslag Trio Rodin Merlijn Doomernik Alle rechten voorbehouden. Een ieder die meent rechten te kunnen ontlenen aan deze uitgave wordt vriendelijk verzocht contact met het NMF op te nemen. Comit van Aanbeveling dr. J.E. Andriessen oud-voorzitter Nationaal Muziekinstrumenten Fonds oud-minister van Economische Zaken jhr. drs. P.A.C. Beelaerts van Blokland oud-Commissaris van de Koningin in de Provincie Utrecht Anner Bijlsma cellist mr. M.J. Cohen oud-burgemeester Amsterdam mr. J.H.M. Deiters oud-directeur Concertgebouw N.V. Hans Heg muziekjournalist Philippe Herreweghe dirigent Janine Jansen violiste mr. P.J. Kalff oud-voorzitter Raad van Bestuur ABN AMRO Bank N.V. prof. dr. Ton Koopman dirigent Herman Krebbers violist mr. C.J.A. van Lede oud-voorzitter Raad van Bestuur Akzo-Nobel N.V. prof. drs. R. de Leeuw oud-algemeen directeur Rijksmuseum Cornlie Mller Max Mller Zoon drs. George Mller oud-voorzitter Raad van Bestuur Robeco Groep N.V. dr. H.O.C.R. Ruding oud-minister van Financin prof. Frans de Ruiter voorzitter CvB Koninklijk Conservatorium Den Haag dr. M. Sanders oud-directeur Concertgebouw N.V. W.E. Scherpenhuijsen Rom oud-voorzitter Bestuur van het Koninklijk Concertgebouworkest drs. Mischa Spel muziekredacteur NRC Handelsblad Het Centraal Bureau Fondsenwerving CBF is een onafhankelijke stichting die al sinds 1925 toezicht houdt op het inzame- len van geld voor goede doelen. De taak van het CBF is het bevorderen van een verantwoorde fondsenwerving en beste- ding door middel van het beoordelen van de fondsenwervende organisaties en het verstrekken van informatie en advies aan overheidsinstanties en publiek.Wanneer u het CBF-keur ziet afgebeeld kunt u er als gever vanuit gaan dat er verantwoord met uw gift wordt omgegaan. www.cbf.nl Het NMF is door de Belastingdienst aan- gewezen als een Culturele ANBI een Al- gemeen Nut Beogende Instelling. Het NMF hoeft daarom geen erfbelasting of schenkingsrecht te betalen. Donateurs van het NMF kunnen hun giften aftrekken van de inkomsten- of vennootschapsbe- lasting uiteraard binnen de geldende regels. www.belastingdienst.nl www.anbi.nl Beschermheer Z.K.H. Prins Constantijn FOTORVD NMF MAGAZINE 2016 Podium. Je heb echte podiumbeesten of juist mensen die er het liefst niets mee te maken hebben. Je hebt ook podiumbees- ten die vlak voor zij het podium opgaan er niets mee te maken willen hebben. Tot welke categorie behoort u U kunt zich vast wel herinneren dat het podium een keer voor u is geweest. The floor is yours hoort u dan door de microfoon schallen. Daar gaat het over in dit NMF Magazine. Podium in de ruimste zin van het woord. Voor achter en op het podium. Omdat de musici die wij steunen met een instrument zonder podium geen bestaansrecht meer zouden hebben. En omdat wij het belang- rijk vinden om hen zowel letterlijk door middel van de vele concerten die we orga- niseren als figuurlijk door middel van dit magazine een podium te bieden. Het magazine inclusief jaarverslag 2015 staat bol van interviews met bekende mensen als Paul Witteman Kajsa Ollon- gren Marco Riaskoff en violiste Rosanne Philippens. In dit magazine konden we uiteraard niet voorbijgaan aan het thema podiumangst. Ook wilden we u het meest favoriete podium van de NMF-medewer- kers niet onthouden. Columniste Sylvia Witteman geeft ons een hilarische blik op wat zij niet met het podium heeft. Onze NMF-musici vertellen hoe het instrument dat zij in bruikleen hebben zich gedraagt op het podium. En uiteraard geven we het podium aan de belangrijkste mensen bij het NMF de mensen die het NMF moge- lijk maken zoals donateurs en schenkers of inleners van instrumenten. Dit magazine kwam tot stand door de medewerking van velen maar vooral de redactie van dit magazine verdient vind ik ook wel even een podium Marcel Schopman De altijd creatieve doelmatige hardwer- kende directeur Marcel Schopman. Wiens brein nooit stilstaat en die de medewer- kers van het NMF keer op keer weet te motiveren om weer nieuwe dingen aan te pakken. En om het NMF te verbeteren. Zelf doet hij het heel goed op het podi- um. Alhoewel Marcel altijd bescheiden is en het podium niet uit zichzelf opzoekt. Maar als het echt moet dan staat hij er. En hoe Radio-interviews of presenta- ties hij draait er zijn hand niet voor om. Marcel is degene die zorgt dat het podium kan voortbestaan. Lennart van der Sman Kwam ooit bij het NMF binnen als stagi- air maar groeide binnen een mum van tijd uit tot producent en medewerker promotie. Hij is iemand die onmisbaar is gebleken bij het NMF. Lennart is een ster in het verzamelen van goed beeldmate- riaal. Op het gebied van taal kun je Len- nart alles vragen. Voor dit nummer zocht Lennart dan ook al het beeldmateriaal bij elkaar en deed hij de eindredactie. Lennart is de technicus die zorgt dat het podium op orde is. Berry van de Ven Marketeer in hart en nieren. Met zijn be- drijf Concept Communicatie verzint hij de mooiste dingen om het NMF in de markt te zetten. Ook aan dit nummer heeft hij zijn steentje weer bijgedragen. Of hij zelf graag op het podium staat durf ik te be- twijfelen. Berry is in ieder geval degene die zorgt dat de zaal vol zit. Herman Rienstra Hem ken ik al meer dan 15 jaar. Ik kan me nog herinneren dat ik voor het eerst bij hem in zijn studio kwam. Ik was als begin twintiger zwaar onder de indruk van zijn studio. Zo mooi vormgegeven. Toen wist ik nog niet dat veel van wat hij maakt mooi is. Samen met Berry zorgt Herman voor alle promotionele uitingen van het NMF. Dit magazine ontwierp hij ook. Herman is degene die zorgt dat het podi- um er mooi uitziet. En ik Ik heb zelf een nogal dubbele relatie met het podium. Als kind heb ik al vroeg ge- leerd erop te staan. Eerst in een kinder- koor toen met het theater later met piano en cello. Maar het podium bereiken of beroemd worden is nooit mijn ambitie ge- weest. Liever roep ik the floor is yours. Ik ben eigenlijk diegene die zich graag in- leeft in wat er zowel op als achter het po- dium gebeurt. Hopelijk beleeft u veel plezier aan dit podiumnummer. Hartelijke groet Manon Veenendaal hoofdredacteur THE FLOOR IS YOURS 1 Ikheblang geaarzeld NTRJEANPIERREHEIJMANS NMF MAGAZINE 2016 Al lang zeiden mensen tegen mij waar- om ga je op televisie niet iets doen met klassieke muziek En elke keer was mijn antwoord televisie en klassieke muziek gaan niet goed samen het medium is er gewoon niet geschikt voor. Bij de meeste programmas die de camera op klassieke muziek zetten zie je mensen op een po- dium iets doen. Het vergt veel cameras en een zekere muziekregie om muzikanten zo in beeld te brengen dat de kijker de klan- ken die hij hoort ook kan volgen. Bij een popbandje is dat stukken makkelijker. Ik heb lang geaarzeld maar in 2014 kwa- men twee bewegingen samen. Om te beginnen had ik geen zin meer in een da- gelijkse talkshow als Pauw en Witteman dat werd te vermoeiend. En twee Carel Kuyl mediadirecteur van de NTR vroeg of ik iets voelde voor een nieuw weke- lijks programma over klassieke muziek. Hij zei dat hij mij er altijd zo enthousiast over vond praten. Het moest wel een breed programma worden met af en toe een uitstapje naar de lichte muziek. Nou dat vond ik een prettig voorstel. Ik had een talkshowachtig magazine voor ogen dat bijpraat over de actualiteit van de klassieke muziek. Dat was er namelijk nog niet. De Tiende van Tijl is een leuk pro- gramma maar het werkt met themas en telt hooguit acht afleveringen per seizoen. Ik kijk ook graag naar Vrije Geluiden maar dat is de cross-over in gedoken en boven- dien zit er geen publiek. Maar praten over muziek vind ik alleen gelegitimeerd als je die ook laat horen. Reuring Mooie muziek met een verhaal is de drijf- veer van ons programma. Over wat ik mooie muziek vind word ik in de redactie soms mild gekapitteld. Alsof Paul Witte- man weet wat mooie muziek is Nouin alle bescheidenheid ik denk dat inderdaad te weten. Onder mooie muziek versta ik het ijzeren repertoire en daar de krenten uit. Sommige redactieleden willen elke week wel een jazzpianist tonen of iemand die Jacques Brel zingt. Maar Brel hoe prachtig ook vind ik van een andere categorie dan de Cavatina uit Beethovens strijkkwartet opus 130. Voor zover er in redactievergaderingen al enige scherpe toon valt te ontdekken komt die van mij. Bij hedendaags repertoi- re word ik bijvoorbeeld voorzichtig.Ik geef toe dat heeft te maken met het feit dat ik na Bartk en Stravinsky weinig muziek meer begrijp. Vorig jaar ontstond reuring rond de 90ste verjaardag van Pierre Bou- lez dat konden we natuurlijk niet negeren. Maar als k de muziek van Boulez al niet begrijp dan geldt dat zeker voor de kijker. Toen hebben we van de nood een deugd gemaakt. Dirigent en Boulezkenner Ed Spanjaard kwam langs om mijn lekenvra- gen te beantwoorden. Hij vertelde er ge- passioneerd over en dirigeerde nog een Boulezstuk ook. Of neem de kettingcom- positie die we najaar 2015 hadden. We ontvingen de Componist des Vaderlands Willem Jeths en vier componerende col- legas terwijl hun werk niet per se valt on- der mijn begrip van mooie muziek. TV-presentator Paul Witteman 3 Praten over klassieke muziek TV-cory- fee Paul Witteman doet het elke zon- dag in Podium Witteman. Mooie mu- ziek met een verhaal is de drijfveer van ons programma. TEKST GUIDO VAN OORSCHOT Kijkcijferprins Natuurlijk hebben we de ambitie om ook jongere kijkers te trekken. Wat dat betreft beviel het eerste optreden van strijkers ensemble Fuse zo goed dat we zeiden willen jullie niet vaker komen Ze hebben een presentatie die past bij Podium Witte- man jeugd elan nieuwe wegen impro- visatie. Dat geldt ook voor onze vaste pi- anist Mike Bodd. En al vroeg boden we een podium aan de jonge trendwatcher Floris Kortie. Die weet als geen ander wat er speelt tussen jeugd en klassieke muziek. In Hilversum is jeugd trouwens een relatief begrip. Bij NPO 3 de jongerenzender ligt de gemiddelde kijkersleeftijd natuurlijk het laagst. NPO 1 richt zich op het grote publiek automatisch kijkt daar ook een deel van de jongeren naar. Podium Witte- man zit op NPO 2 de zender voor de ho- ger opgeleide cultureel genteresseerde kijker. Die is doorgaans wat ouder en dat weerspiegelt zich in het studiopubliek dat bij ons aanschuift. Ook als ik bij klassieke concerten om me heen kijk zie ik nu een- maal veel leeftijdsgenoten. Dat we de ge- middelde kijkersleeftijd niet stevig omlaag krijgen beschouw ik niet als ons falen we doen er echt alles aan. Eind 2015 trokken we per aflevering zon 250.000 kijkers. Als dat er over pakweg een jaar 300.000 zijn ben ik tevreden. Bij de NTR werkt een kijkcijferprins die pre- cies weet wanneer mensen afhaken. Hij had een paar goede tips. Tussen een ge- sprek en een optreden geen instrumenten laten stemmen bijvoorbeeld. Verder mag ik het applaus niet te lang laten duren dan zappen kijkers weg. Dat blijft lastig want die musici denken natuurlijk fijn applaus Na de zomer door Van onze kijkers krijgen we bijna geen ne- gatieve kritiek. Dat vinden ze in Hilversum hoogst opmerkelijk want klassieke lief hebbers staan erom bekend dat ze het je inpeperen als je de naam van een compo- nist verkeerd uitspreekt. Kennelijk maken we weinig fouten en daar werken we met de redactie hard aan. Elke tekst wordt ge- checkt of hij nu van mij komt of van een ander. Vergeleken met andere programmas die ik heb gepresenteerd krijg ik buiten proportioneel veel enthousiaste reacties. Mensen die Pauw en Witteman maar zo-zo vonden schrijven nu wat een bevrijding moet dit voor je zijn haha Maar ik blijf me bewust van mijn bescheiden plaats. Ik ben opgegroeid in een familie met broers en neven zoals de componist Louis Andries- sen die veel meer van muziek weten dan ik. Bovendien heb ik geen antenne voor opera hoe vaak ik het ook heb gepro- beerd. De meeste muzikanten die we uitnodigen offeren er hun zondag voor op desnoods reizen ze aan vanuit het buitenland. Ik zou dat niet snel doen maar het tekent de passie waarmee klassieke musici werken. Ik beschouw het als een compliment dat veel vakmensen blij zijn met het program- ma. Podium Witteman staat en ik moet me wel erg vergissen als we na de zomer niet doorgaan. Paul Witteman 69 Paul Witteman werd geboren in Haarlem en groeide op in Bloemendaal. Zijn vader de KVP-prominent Piet Witteman was in 1947-48 minister van Binnenlandse Zaken. Zijn moe- der speelde piano en was een zus van de componist Hendrik Andriessen. Na afgebroken studies piano en politicologie koos Paul Witteman voor de journalistiek. Hij werkte voor de VARA-radio en maakte in 1980 zijn televisiedebuut. In 1998 won hij de Zilveren Nipkow- schijf en werd in 2001 uitgeroepen tot beste mannelijke tv-persoonlijkheid. Hij presen- teerde programmas als Het Lagerhuis en Pauw en Witteman. In de Volkskrant publiceerde Witteman veelgelezen columns over klassieke muziek die hij in drie boeken bundelde. In 2006 schreef hij het Boekenweekessay Erfstukken waarin hij op zoek ging naar het geheim van muzikaliteit. Voor NPO Radio 4 presenteerde Paul Witteman het programma Pianisten- uur. Sinds de eerste aflevering in januari 2015 is hij de anchorman van Podium Witteman een wekelijks tv-programma over klassieke muziek. Daarin ontvangt hij geregeld musici die spelen op instrumenten van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds zoals het strijkers ensemble Fuse zie foto. 4 NMF MAGAZINE 2016 Opera is misschien wel de meest fascinerende muziek- vorm voor mij.Hartverscheurende liefdebedrog en dood niets menselijks is deze kunstvorm vreemd. Neem muziek en toneel voeg daarbij een fascinerend decor een intrige- rende regie spraakmakende kostuums en een uitgekien- de belichting en de avond kan niet meer stuk. Zeker niet als dit in een uitzonderlijk theater plaatsvindt. Mijn liefde voor opera heeft me al op een aantal bijzon- dere plaatsen gebracht maar als ik slechts n podium mag noemen dat mijn voorkeur verdient springt Iford vlakbij Bath in Engeland boven alles uit. Alles aan Iford is magisch Een opera te zien en horen in een miniatuur Itali- aans klooster in een Engelse privtuin ontworpen door de beroemde landschaps- en tuinarchitect Harold Peto is een eenmalige ervaring. Slechts 90 bezoekers kunnen plaats- nemen in de kloostergangen waarbinnen de opera zich af- speelt. De acteurs raken je soms letterlijk aan als ze tijdens de opera langs het publiek het podium verlaten. Qua intimiteit hebben de concerten in het NMF-pand in de Annenstraat wel iets weg van de operavoorstellingen in Iford. Maar opera in Iford gaat nog een stap verder want daar voltrekt zich elke zomer onder de sterrenhemel een wonder. Een wonder dat niet uit te leggen valt maar wat je moet ervaren. Een wonder dat je enerzijds voor jezelf wilt houden als een kostbaar kleinood en anderzijds wilt delen met zoveel mogelijk anderen. Om hen ook de kans te geven te genieten van dit verrukkelijke podium. www.ifordarts.org.uk Een Italiaans wonder in een Engelse tuin 5 MARCELSCHOPMAN directie TEKST FREDERIKE BERNTSEN Even voorstellen Els Swaab de nieuwe bestuursvoorzitter van het Nationaal Mu- ziekinstrumenten Fonds. De Amsterdamse volgt Wim Dik op die in 2015 na veertien jaar afscheid nam. Het feest voor Wim in het Spoorwegmuseum in Utrecht was fan- tastisch. En al die talentvolle jonge musici die optraden ik heb ademloos geluisterd en mijn ogen uitgekeken. Een lichte ruime woning in Amster- dam-Zuid. Op tafel liggen stapeltjes boe- ken in de keuken hangen kindertekenin- gen rust en orde op maandagmiddag. Juriste Els Swaab 69 heeft sinds een paar jaar geen kantoor meer maar werkt thuis en dat bevalt prima. Eigen tijd indelen de weekenden vrijhouden. Als advocaat werk je zes zeven dagen in de week maar nu probeer ik echt twee dagen vrij te zijn.Soms lastigwant ik hou van mijn werk het is mijn hobby altijd al geweest. Ik ben een beetje een workaholic. We hebben net een hoop drukte achter de rug die niet met werk te maken heeft. We zijn met de kinderen en kleinkinderen naar Euro Dis- ney geweest en het was geweldig. Ik zag er vreselijk tegen op maar de kinderen vonden het zo fantastisch dat ik helemaal om was. De waslijst aan bestuursfuncties com mercieel en cultureel van Swaab is indrukwekkend. Zo is ze onder meer voorzitter van het bestuur van het Oerol Festival en maakt ze vele theatergroepen van dichtbij mee. Vrije weekenden kun je je nauwelijks voorstellen. Toch is er een goede balans als ik ergens voor gebeld word kijk ik eerst of er een andere functie binnenkort ophoudt het een maakt plaats voor het ander. Swaab was voorzitter van de Raad voor Cultuur en had te maken met de ontwik- kelingen binnen het stormachtige tijd- perk-Halbe Zijlstra. Ze was de motor ach- ter de militaire operatie waar een gedegen advies uitrolde voor de staatssecretaris. Dat hij vervolgens zijn eigen gang ging en zonder blikken of blozen onze aanbe- velingen naast zich neerlegde en het mes bovenmatig in de subsidies zette heeft me doen besluiten die functie neer te leg- gen. Als adviesorgaan moet je wel serieus genomen worden. Er werd en wordt met zo weinig middelen gewerkt in de podi- umkunsten en veel is liefdewerk oud pa- pier. Eigenlijk schandalig in zon rijk land als Nederland. Grote organisaties vinden wel sponsors maar de kleine nieuwe de niches nauwelijks. En dat zijn de bouwers aan de toekomst. Bouwers die mede dankzij het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds NMF het po- dium kunnen betreden. Het NMF is nieuw voor me ik heb niet eerder met het fonds te maken gehad. Een prachtige organisa- tie die loopt als een smooth rijdende trein Marcel Schopman directeur red. heeft alles prima in de hand. Maar toch ge- smeerd of niet het zal een jaar duren eer ik helemaal ingewerkt ben. In een organi- satie moet je groeien. Wat voor soort voorzitter bent u Ik streef naar consensus en vind het belangrijk om in een prettig team te werken.Dat is essen- tieel. Als dat er niet is begin ik er niet aan. Stemmen vind ik uit den boze. Ik ben vrij pragmatisch heb geen geduld voor lange vergaderingen. Wanneer er besluiten ge- nomen moeten worden doe ik vaak even een belrondje om te polsen hoe zit jij erin Je vindt altijd wel een oplossing.Mijn mening als voorzitter schuif ik waar nodig opzij. Een besluit waar ik het persoonlijk Mijn hobby is besturen Els Swaab 6 niet helemaal mee eens ben is niet erg als het team er maar achter staat. Mijn vader heeft me altijd geleerd als je moeilijk kunt kiezen is het allebei goed. Ik ben een Weegschaal en kan bijvoorbeeld bij kleren nooit kiezen een blauwe of een rode bloes Nu koop ik allebei. Vroeger mocht ik natuurlijk maar n ding hebben. Mijn vader zei als het niet moeilijk is om te kiezen dan is er vanzelfsprekend n ding de moeite waard. Zijn gedachten hierover helpen me erg in mijn leven. Ik vind het vaak moeilijk om knopen door te hakken en zoek naar een balans. Maakt Swaab zelf ook muziek Nee ik ben een passief liefhebber. Mijn groot- moeder was pianiste zij vormde een trio met onder anderen haar zoon Juda die cello speelde. Die zoon de broer van mijn vader verloor ze in de oor- log hij werd met zijn gezin vermoord in Sobibor. Dat heeft een enorme scha- duw op het leven van mijn grootouders geworpen iets wat ik als kind helemaal niet wist. Mijn broer en ik hadden na de oorlog les van haar en wij waren niet echt brave studenten. Als we daar kwa- men in een beetje afstandelijke niet zo vrolijke sfeer luisterde mijn grootvader van achter de schuifdeuren mee... Na afloop deed ze dan die deuren open en zei ze Ben het was weer de g van gaat. Geen van beiden hebben we ooit de g van goed gekregen dat was een tikje demotiverend. Alles goed bedoeld natuurlijk maar wij waren muzikaal niet interessant voor haar. Dus als je me nu vraagt naar de muzikale stimulans in mijn leven die is hoewel ik toch goe- de herinneringen heb aan de piano pas later gekomen puur vanuit mezelf. Maar ik hou wel intens van pianotrios de formatie waarin mijn grootmoeder speelde. 7 NMF MAGAZINE 2016 SJAAKRAMAKERS We gaan veel naar toneel en komen met enige regelmaat in de concertzaal. Ing mijn vrouw is degene in huis die muziek opzeten dat kan van alles zijnmaar ik ben wel klassiek georinteerd. Zingt u dan mee onder de afwas O nee Op school vroeger hadden we zangles en nog voor- dat de les begon moesten er een aantal leerlingen op de gang omdat ze vals zon- gen ik ook... dus ik durf niet te zingen. Niet zo goed piano kunnen spelen niet zo goed kunnen zingen en dus voorzitter van het bestuur van het NMF en werkzaam in zoveel andere culturele organisaties wat zouden de geleerden hiervan zeggen Haha het is fantastisch om op een andere manier dan uitvoerend met muziek bezig te kunnen zijnik geniet er iedere dag van. Els Swaab werkt achter de schermen. Ze schept de voorwaarden voor mensen die het podium betreden. Zelf zou ik niet zo gauw op een podium gaan staan. Ik be- wonder mensen zeer die het lef hebben omdatweltedoen.Mensendiezichkwets- baar opstellen en proberen de ander mee te krijgen in waar ze aan hebben gewerkt. Het podium is er voor de kunsten voor mensen die een bijzonder verhaal heb- ben die iets voor het voetlicht willen bren- gen. Dat is in mijn positie niet aan de orde. Ik werk het liefste op de achtergrond ik wil wel meerwaarde hebben maar dan in het bestuurlijke en organisatorische. Eigenlijk heel saai maar ik vind het leuk. Ik ben best weleens jaloers op creatievelingen die an- deren kunnen ontroeren met hun kunst maar als ik opnieuw een beroep mag kie- zen dan zou dat toch niet in de creatieve richting zijn. Ik kan me ook niet voorstellen dat ik daar talentvol genoeg voor ben. Je moet extreem goed zijn. Vele uren stude- ren als musicus zou ik niet kunnen opbren- gen. Ik ben een ongeduldig mens in veel opzichten. Als je een instrument bespeelt creer je een bepaalde rust voor jezelf alleen al doordat je zoveel en lang moet studeren. Dat geduld heb ik niet. Zelfreflectie daar vraag je me wat dat is een heel ding. Niet zeuren daar hou ik wel van. Het tempo waarin ik gewend ben te werken en te denken wordt niet altijd ge- waardeerd. Je bent wie je bent en dat is ook goed. Maar ik ben me ervan bewust dat ik soms snel en daarmee ook weleens slordig ben en dan roep ik mezelf een halt toe even pas op de plaats niet doorden- deren. Ik geloof dat men mij soms afstan- delijk vindt terwijl ik zelf het gevoel heb dat dat helemaal niet zo is. Ik voel me be- trokken bij mijn omgeving de dierbaren om me heen. Ik ben sinds tien jaar met Ing en die heeft een heel gezin meegenomen. Dat was gek voor mij ik had zelf geen kin- deren. En nu heb ik opeens kleinkinderen een heel mooie ontwikkeling in mijn leven waar ik enorm gelukkig mee ben. Mijn hobby is het besturen anders zou ik het niet doen. Ik ben zo blij met wat ik nu allemaal mag doen dat ik soms weleens denk o jee wat moet ik als ooit een keer de functies waarin ik werkzaam ben weg- vallen Die gedachte kan me aanvliegen. En al die boeken die hier liggen Je kunt niet de hele dag lezen. Ik lees romans maar ik neig steeds meer naar biografien en dat heeft ook met dat geduld te maken. Een roman van zeshonderd bladzijden is me te dik. Op een gegeven moment moet het klaar zijn. Een biografie kun je wegleg- genennaeentijdweereensoppakken.Af- gelopen zomer in ons huis in Bergen heb ik met plezier Een schitterend vergeten le- ven over celliste Frieda Belinfante gelezen en ook Diaghilev van Sjeng Scheijen. Naar een onbewoond eiland zouden er een paar boeken meegaan maar niet te veel want na een week zou ik weer terug naar huis willen. In de stad gebeurt het. Ik ben verknocht aan Amsterdam de drukte de gezelligheid. Ik kan me al die toeristen wel voorstellen Amsterdam is heerlijk. 8 NMF MAGAZINE 2016 Els Swaab in gesprek met Diederik Baron van Wassenaer op het afscheid van Wim Dik in het Spoorwegmuseum 3 juni 2015. MARKKUIPERS MUSICUS IN BEELD Harriet Krijgh 1991 bruiklener tot oktober 2013 Marco Borggreve MUSICUS IN BEELD Pia Eva Greiner 1985 cello Danil Roy Amsterdam 2006 Jamie Davis 11 Podia heb je in diverse soorten en maten. Van een omge- keerd fruitkistje op een straathoek tot een voetbalstadion gevuld met veertigduizend man publiek. Maar als een van onze Waddeneilanden dienst mag doen als podium dan word ik daar erg blij van.U raadt het al ons mooieTerschel- ling met zijn trotse vuurtoren de Brandaris is elk jaar tien dagen lang het podium voor het bruisende Oerol Festival. Terschelling kent vele type podia strandenduinpannetjes droogvallende wadplaten omboste weilanden of roman- tische groentetuinen. Voor iemand als ik die verknocht is aan natuur n cultuurzijn de theater- en muziekvoorstellin- gen op dit eiland als een zak vol snoep uit de snoepwinkel. In de afgelopen jaren heb ik al vele memorabele voorstel- lingen meegemaakt. Zoals de voorstelling Lollipop van Miek Uittenhout waarbij n danseres onder een stolp erg mooi en aangrijpend in een dans de eenzaamheid het verdriet het verval en de verlangens van een vrouw aan het einde van een succesvolle carrire verbeeldde. Of de diepgravende voorstelling Home Sweet Home van Via- Berlin waar ook musici van het Ragazze Kwartet aan mee werkten. De mooiste en meest ontroerende voorstelling was Het jaar van de Schlager door Berg en Bos. Bij deze in- dringende voorstelling klopte in mijn beleving alles. In een beboste duinpan waar tijdens de voorstelling de schemer inviel ontvouwde zich een dramatisch verhaal rond een au- to-ongeluk binnen een vriendengroep. In combinatie met theater en muziek fungeert dit eiland ook als podium voor unieke objecten die je kijk op de na- tuur vaak benvloeden en zeker verrijken. Een ieder die dit unieke podium in de Waddenzee nog nooit heeft betre- den wens ik toe dat het er nog eens van komt. www.oerol.nl Mijn favoriete podium een eiland STEVENHEYBROEK financileadministratie TEKST MARCEL SCHOPMAN Veel van de donateurs van het NMF zijn bijzondere mensen. En sommige van die bijzondere donateurs staan net als de mu- sici van het NMFvaak op een podium.Ban- ketbakker Cees Holtkamp is n van hen. Hij veranderde van een verlegen jongen in een podiumdier. Die overigens altijd bescheiden is gebleven en zijn prestaties wenst te relativeren. Kwaliteit Er bestaan van die namen die garant staan voor de allerhoogste kwaliteit. Als het om violen gaat is dat Stradivarius als het over vleugels gaat is dat Steinway. En als de naam Holtkamp genoemd wordt slaken liefhebbers van koek chocolade en taart een zucht van opwinding. En liefhebbers van croquetten en vooral de garnalencro- quetten evenzeer. Want Cees Holtkamp de patissier die samen met zijn vrouw Petra vanaf 1969 tot een aantal jaar geleden de banketbakkerij aan de Vijzelgracht in Am- sterdam bestierde heeft een onovertrof- fen reputatie opgebouwd op het gebied van deze lekkernijen. Minder bekend van Cees Holtkamp is zijn grote liefde voor kunst en cultuur. Hij is genteresseerd in muziek architectuur ballet theater beeldende kunst ja in wat eigenlijk niet De liefde voor muziek en andere kunstvormen zat er al vroeg in. Verantwoordelijk daarvoor was met name zijn oom Cor die pastoor en historicus was en de jonge Cees in aanraking bracht met schoonheid in verschillende vormen. Kerkmuziek behoorde tot zijn eerste grote passies renaissancecomponisten als Cle- mens non Papa en Claudio Monteverdi en latere componisten als Don Lorenzo Perosi noemt hij als zijn favorieten. Maar eigenlijk houdt hij van alle muziek en bezoekt hij met grote regelmaat concertzalen en ker- ken. Alleen voor opera maakt hij een uit- zondering. Dat is een witte vlek voor hem. Zelfs zijn beste vrienden krijgen hem die streep niet over. Omdat Cees gelooft dat waar je van houdt je ook moet steunen is hij al jaren- lang donateur van een groot aantal cultu- rele goede doelen en natuurlijk ook van het NMF. Sinds het Jubileumconcert in het Concertgebouw in 2008 bezoekt hij trouw de jaarlijkse Presentatieconcerten van het Muziekinstrumenten Fonds. Hij wordt vooral geraakt door het optreden van jon- ge kinderen zoals de Fancy Fiddlers op het podium. Ontroerend noemt hij dat. Van achter de coulissen naar het podium Tijdens zijn jaren in de bakkerij bleef Cees het liefst op de achtergrond. Petra stond in de winkel en Cees stond achter. Hij voel- de zich ongemakkelijk in de winkel bang Patissier op het podium Cees Holtkamp 12 NMF MAGAZINE 2016 voor opmerkingen dat er iets niet goed zou zijn of zijn klanten de prijs van de pro- ducten te hoog zouden vinden. Maar na zijn pensionering in 2002 veranderde dat. Sindsdien is hij heel bekend met het fenomeen podium sterker nog hij kan inmiddels een echt podiumdier genoemd worden die zijn hand bijna nergens meer voor omdraait.Verantwoordelijk voor deze ommezwaai was de uitnodiging kort na zijn pensionering om een workshop te houden voor een klein gezelschap. Cees wilde geen nee zeggen tegen de vriend die hem dit vroeg en sprong in het diepe. Die eerste keer viel niet mee. In zijn eigen woorden je twijfelt zo aan jezelf je bent nerveus je wilt te veel doen. Ik overdreef. Het mocht koste wat kost niet tegenvallen. Het publiek vond het blijkbaar wel een succes want het was het begin van een lange reeks optredens. Langzamerhand overwin je je podium angst zegt Cees. Na de workshops kwam al snel FoodTube het videokanaal voor al- les wat met lekker eten te maken heeft. De filmpjes die daarop te zien zijn met Cees en zijn kleindochter Stella die wellicht in de voetsporen van haar opa en ouders gaat treden gaan over het bereiden van heer- lijkheden als Utrechtse sprits oliebollen Tarte Tatin boterkoek en amandelpudding. Daarna kwamen de lezingen. Zijn interes- se in architectuur en zijn grote liefde voor Amsterdam deden hem besluiten gids te worden en op die manier anderen te laten delen in de schoonheid van de stad. En Cees ging boeken schrijvenwaaronder het succesnummer De Banketbakker en De kleine Banketbakker voor kinderen vanaf 5 jaar. Dat leidde weer tot talloze interviews en boekpresentaties waarvoor Cees het podium op moest. 13 NMF MAGAZINE 2016 RONALDHOEBEN Je best doen daar gaat het om Ondanks dat hij dus vaak en veel op podia staat is hij toch nooit helemaal gerust op zijn optreden. Het kan wel eens fout gaan met de zaal waar je voor staat. Afgelopen zaterdag ben ik nog haast in de hel be- land.Want als de mensen niet goed reage- ren dan ga je bijna dood. Maar gelukkig loopt het 99 van de 100 keer als een trein. Tegelijkertijd is het zo dat n slechte pre- sentatie me weer een hoop kost om dat te overwinnen. Hoewel als er tijdens een presentatie iets mis gaat vinden de men- sen het vaak helemaal niet erg maar juist grappig.Dan kom je dichter bij de mensen te staan. Cees kan zich kortom al lang een door gewinterde podiumgast noemen. Iemand die zich heel goed realiseert wat het voor musici moet betekenen om op een podi- um te staan. Hij ziet ook duidelijke parallel- len in datgene wat hij belangrijk vindt en wat er in de muziek belangrijk is. Dat zijn vooral kwaliteit en schoonheid. En daar- naast hoef je niet de beste te zijn maar moet je wel vreselijk je best doen. Dat is meer dan wat dan ook belangrijk vol- gens hem. En er is ook een overeenkomst tussen Cees en het NMF want het mooie van het NMF is vindt hij dat instrumenten doorgegeven worden aan een volgende generatie en dat is precies wat hij doet met zijn recepten die hij in boeken le- zingen en workshops bekend maakt aan iedereen die daarin genteresseerd is. Ge- heimen heeft Cees niet.Hij geeft graag zijn kennis door. Cees Holtkamp is een zeer bevlogen mens. En iemand die een enorme ontwik- keling heeft doorgemaakt. Vroeger durf- de ik niet eens iemand een hand te geven of aan te kijken. Nu gaat er geen week voorbij of hij staat ergens op een podium. Dat kost hem veel tijd maar hij geniet er volop van. Ondanks dat blijft hij enorm bescheiden over zijn verdiensten en kwa- liteiten. Het kan altijd beter zegt hij je mag eigenlijk nooit tevreden zijn. Het laatste waar Cees op uit is is roem en be- kendheid.Groot was zijn pret daarom toen hij ooit in een winkel in de Kalverstraat zijn naam noemde en als reactie kreeg Holt- kampeeehhhbent u misschien een broer van de pianostemmer 14 NMF MAGAZINE 2016 RONALDHOEBEN 15 Door mijn werk bij het NMF heb ik al heel wat podia be- zocht in mijn leven. Podia in allerlei soorten en maten. Po- dia met een akoestiek zo mooi om helemaal wild van te worden of zo droog om niet over naar huis te willen schrij- ven. Maar of de akoestiek nu goed of slecht is of de stoe- len wel of niet lekker zitten of de koffie in de pauze wel of niet te drinken is... Het zijn allemaal maar luttele randvoor- waarden die marginaal meespelen in de keuze voor mijn favoriete podium. Veel belangrijker vind ik de sfeer bij een concert. Op num- mer twee staan voor mij dan ook de NMF Presentatiecon- certen die het NMF de laatste paar jaar op de kleinere po- dia organiseert. De toegewijde enthousiaste mensen uit het publiek de goede musici de prachtige instrumenten een drankje en hapje na afloop het zijn geweldige concer- ten waarbij de sfeer op zn best is. Maar met stip op n komt voor mij het podium bij men- sen thuis. Daar waar ik vaak getuige ben van een intiem concert met musici van het NMF ter gelegenheid van een verjaardag een huwelijk of een bijzonder jubileum. Op de meest uiteenlopende locaties door het hele land. Alle randvoorwaarden voor een goed concert lijken te komen vervallen. De akoestiek kan slecht zijn. Of de musici nog in hun groeifase... Maar de gasten krijgen een intiem pri- v-concert vaak onverwachts en zitten soms zo dichtbij dat ze de musici kunnen aanraken. Ze kunnen de musici horen ademen. Hun hart bijna horen kloppen. En de sfeer is altijd uitzonderlijk goed. En daarom is mijn favoriete po- dium een podium bij mensen thuis. Meer informatie over privconcerten op pagina 95 Een podium bij mensen thuis MANONVEENENDAAL marketingenfondsenwerving Ikwil een moment van waarheid creren MERLIJNDOOMERNIK In 2009 oogde mijn toekomst rooskleurig. Ik was met de hoogste lof afgestudeerd aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en won het Nationaal Vioolconcours Oskar Back. Maar mijn weg naar een fijne carrire vond ik niet vanzelf. Het conserva- torium had me helaas niet opgeleid om te begrijpen hoe de muziekpraktijk in elkaar zit. Ik moest alles zelf uitvinden en dat ging met horten en stoten. De basis was helder ik hield van viool- spelen en communiceerde graag met het publiek. Ik gaf concerten en had niets te klagen. Maar diep van binnen knaagde het gevoel dat ik moest kiezen. Wilde ik solist worden Maar hoe zat het dan met de kamermuziek En als ik kamermusicus wilde worden hoe moest ik dt dan weer aanpakken Ik kwam er niet uit en werd gek van mezelf. Voor een paar concerten belandde ik op een cruiseschip. Ik merkte dat het me enorm aangreep om met een boot over de Middellandse Zee te varen. Het gaf een opwindend gevoel van vrijheid. Pratend met andere musici brak het inzicht door. Misschien moest ik weg uit Nederland mijn uitvalsbasis verplaatsen en zien wat er gebeurt. Kicken in Berlijn Twee jaar na het winnen van het Nationaal Vioolconcours nam ik het bijbehorende prijzengeld op. Aan de Hanns Eisler Aka- demie in Berlijn ging ik een masteroplei- ding volgen bij Ulf Wallin.Om te beginnen is hij een uitstekende vioolleraar maar het werd nog leuker toen ik de Berlijnse mu- ziekscene leerde kennen. Mijn introductie verliep via de Franse pianist Julien Quen- tin. Hij had me begeleid bij mijn auditie en het klikte vanaf de eerste maat. Al snel zat ik tussen mensen die een internationa- le solocarrire hadden en speelde ik met musici uit de Berliner Philharmoniker. Julien nam me ook mee naar een oude fabriekshal. Die deed dienst als concert- zaal en daar had hij carte blanche. Op een dag speelden we er de vioolsonates van Brahms. Ik leefde helemaal op tussen die bij elkaar geraapte stoeltjes en kaarsen. Het publiek reageerde warm en kwam na afloop met me praten. Over muziek over inspiratie het was zo intiem. Opeens be- sefte ik wat ik het belangrijkst vind van mu- siceren saamhorigheid. Met het publiek een moment van puurheid en waarheid creren de energie opwekken waarmee je verder kunt. Berlijn gaf een enorme kick maar intus- sen gingen mijn optredens in Nederland gewoon door. Mijn speelpraktijk bleef het belangrijkst en ik ging zelfs op zoek naar een manager. Ik trof een man die dingen vroeg als hoe zie je jezelf over vijf jaar Ook had hij het over een product dat we in de markt moesten zetten. Ik zei alleen maar hou op Ik moest er niets van heb- ben. Ik wilde doorgaan zoals ik gewend was dat ging toch goed Inmiddels weet Violiste Rosanne Philippens 17 NMF MAGAZINE 2016 Rosanne Philippens vond haar weg naar het podium met horten en stoten. Maar nu de violiste er stevig op staat wil ze er weer vanaf. TEKST GUIDO VAN OORSCHOT ik dat je niet kunt blijven aanmodderen. Ook al ben je jong en succesvol als je op het podium wilt staan moet je plannen maken. Lot in eigen hand Een ander inzicht daagde toen ik rondliep met ideen voor een cd. Ik wilde klassieke muziek opnemen die was benvloed door Hongaarse volksmuziek. Ik kon er mee te- recht bij Channel Classics. In dezelfde tijd werd ik met pianist Yuri van Nieuwkerk ge- selecteerd voor de Dutch Classical Talent Award. Daaruit vloeide een stappenplan voort en opeens had ik een project. Ik nam het lot in eigen hand en dat werd min of meer mijn redding. Ik ging Hongaarse mu- ziek leren van zigeuners Les krijgen van mensen die Bartk misschien nog hadden gekend De laatste jaren is er veel veranderd. Ik merk dat mensen op sleutelposities me steunen bijvoorbeeld door mijn naam te noemen in het buitenland. Dat is gewel- dig maar het geeft me ook het gevoel dat ik extra hard moet werken.Gelukkig voel ik me op mn best wanneer ik in de weer ben met muziek ik vind het vreselijk als ik van mezelf een dag vrij moet nemen. Het solistschap komt steeds prominenter bovendrijven. Kennelijk had ik tijd nodig om het gevoel te krijgen dat ik het verdien. Dat ik iets te vertellen heb en drom als solist voor een orkest mag staan. Ik vond een management dat me helpt op een manier die bij me past. Samen bespreken we waar ik van droom op welk podium ik wil staan en met welke dirigent. Ook pra- ten we over de muziek die ik graag wil spe- len. Stukken waarvan ik denk daarin maak ik het verschil.Ik wil wel het gevoel hebben dat het nut heeft wat ik doe. Van het podium af In september maakte ik een tournee met het Noord Nederlands Orkest. Ik speelde Mozarts Vijfde vioolconcert nadat ik me heel de zomer had ondergedompeld in kamermuziek.Ik vond het opeens zo apart werken met een dirigent samen buigen voor een publiek dat op afstand blijft. Ie- dereen verklaart me voor gek maar ik droom ervan het Vioolconcert van Brahms zonder dirigent te spelen. Dan kunnen de orkestmusici en ik ng beter op elkaar re- ageren. Het publiek komt er in een halve cirkel omheen zitten zodat we iedereen de muziek in kunnen trekken. Mijn ideaal is om het podium af te komen. De Kleine Zaal van het Concertgebouw heb ik eens laten verbouwen tot Hongaars restaurant. Stoelenrijen eruit caftafeltjes erin zelfs op het podium. Er kwamen ook Hongaarse zigeuners spelen. Naast grote concerten geef ik veel re- citals en soloconcertjes waarbij ik het publiek vertel over de muziek. Stukken van Szymanowski en Ysae bijvoorbeeld prachtig maar onbekend repertoire waar- in ik de luisteraars kan onderdompelen. Ik merk dat ik ze daar een groot plezier mee doe dat geeft een ontzettende kick. Weet je wat ik ook heerlijk vind Kerkjes in the middle of nowhere. Het publiek dat er- opaf komt kijkt soms wekenlang uit naar zon concert dan kun je samen iets moois op touw zetten. Rosanne Philippens 29 Rosanne Philippens begon met vioolspelen toen ze drie jaar was. Vanaf haar elfde kreeg ze les van vioolpedagoog Coosje Wijzenbeek. Ze voltooide haar bachelorstudie bij Vera Beths aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag summa cum laude. Ook haar master- studie bij Ulf Wallin aan de Hanns Eisler Akademie in Berlijn bekroonde ze met de hoogst mogelijke punten. In 2009 won ze het Nationaal Vioolconcours Oskar Back in 2014 schreef ze het concours van Freiburg op haar naam. Ze treedt op met dirigenten als Xian Zhang en Yannick Nzet-Sguin en speelt kamermuziek met o.a. Guy Braunstein en Nicolas Altstaedt. Sinds kort bespeelt Rosanne Philippens de Barrere Stradivarius uit 1727 een bruikleen van het Elise Mathilde Fonds het instrument waarop Janine Jansen vijftien jaar gespeeld heeft. Op haar twaalfde leende Rosanne haar eerste viool van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds. Na deze Uebel kreeg ze de Bergonzi ex Herman Krebbers in bruikleen. 18 NMF MAGAZINE 2016 19 Ook als amateurcellist betreed je soms bijzondere indruk- wekkende podia. Het is vaak niet eens de akoestiek of de kwaliteit van je eigen spel die een concertlocatie voor altijd in je geheugen doet opslaan. Soms komt gewoon alles sa- men. Dat overkwam mij met mijn studentenorkest tijdens de tournee van 2012. We hadden een vermoeiende concertweek in Moskou achter de rug. In een klamme nacht stapte het tachtig- koppig orkest een gammele nachttrein in op weg naar Sint-Petersburg. Op het laatste moment was besloten de instrumenten toch apart met een veilig busje te vervoeren. Er mocht niets fout gaan de volgende middag werden we verwacht in de Smolny kathedraal om een benefietconcert voor het Rode Kruis te geven. De nacht was kort en on- werkelijk. Ik was omringd door lege flessen wodka ongure types en onbestemde geuren.Voor mij persoonlijk was het ook de treinreis terug naar de stad waar ik enkele jaren ge- leden studeerde en die ik graag weer herontmoette. We arriveerden op tijd voor ons concert. De instrumen- ten gelukkig ook. In de felle zon glinsterde de prachtige wit-pastelblauwe Smolny kathedraal ons blij tegemoet. De vrijwilligers van het Rode Kruis overlaadden ons met een zelfgemaakte lunch een geweldig ontvangst Gebroken van de treinreis hier en daar wat brak speelden we de uit- zinnige Tiende symfonie van Sjostakovitsj in het hol van de leeuw de geboortestad van de componist. De zaal zat vol en op het podium zat een gelukkige cellist ik was terug in Sint-Petersburg. www.cathedral.rusmolnii_sobor Een cellist in Sint-Petersburg LENNARTVANDERSMAN productieenpromotie TEKST MARCEL SCHOPMAN Anneke Teulings stond in 2015 op een keerpunt in haar leven. Want ze deed af- stand van het grote landgoed dat zij als directeur-eigenaar 35 jaar lang bestierde en zocht daarvoor opvolgers die in haar geest verder zouden gaan. En ze moest afscheid nemen van haar vleugel een instrument dat haar verbond met haar moeder. Afscheid nemen van haar vleu- gel viel haar nog zwaarder dan gedag zeggen tegen haar landgoed. In het NMF vond ze een waardige nieuwe beheerder van het instrument dat haar zo dierbaar is. Landgoed Bleijendijk 16 juni 2015 Piano-expert Frank Bonari- us reist af naar een bijzondere plek land- goed Bleijendijk in Vught. Het NMF heeft hem gevraagd de vleugel te bekijken die daar in de villa op het landgoed staat en die het NMF ter schenking is aangebo- den. Terug in Haarlem schrijft hij De vleugel klinkt zeer goed en heeft een geweldig prettige lichte speelaard. Voor studenten die de voorkeur geven aan een klassieke vleugel is dit een absolute topvleugel. De vleugel is net als het landgoed eigendom van Anneke Teulings. Rond 1980 kwam dit landgoed in haar bezit en sindsdien heeft zij daar als directeur-ei- genaar Bleijendijk omgetoverd tot een centrum voor bewustzijnsontwikkeling van de mens in relatie tot de aarde en tot zichzelf. Dit jaar na daar 35 jaar lei- ding te hebben gegeven en gewerkt te hebben was het tijd voor een volgende stap in haar leven. Ze beschouwt haar taak in Vught als volbracht en heeft het landgoed doorgegeven aan nieuwe ei- genaars. Aan mensen die in haar geest doorgaan om die bijzondere plaats te gebruiken. De vleugel op het landgoed was oor- spronkelijk van haar moeder mevrouw Corrie Teulings-Ummels zie foto hier- naast. De moeder van Anneke was con- certpianiste. Als kind speelden Anneke en haar broer onder de Bechstein-vleu- gel van haar moeder die vele uren per dag musiceerde. Zo groeiden zij op te midden van de muziek van de grote componisten. Vader Teulings bespeelde geen instrument maar was wel muzi- kaal. De familie bezocht met regelmaat de concerten van het Brabants Orkest. Bij belangrijke gebeurtenissen als hun 25-jarig huwelijk organiseerden ze een huisconcert. Pianist Theo Bruins speelde af en toe bij de familie. Dirigent Hein Jor- dans kwam over de vloer in het ouderlijk huis. Geen wonder dus dat Anneke met zul- ke ouders ook interesse in en liefde voor muziek kreeg. Ze kreeg ook al vroeg pia- noles. Zelf besloot ze echter psycholoog en psychotherapeut te worden. Toen landgoed Bleijendijk op haar pad kwam en ze daar ging werken om haar idealen te realiseren schonk haar moeder haar de vleugel. Die werd in al die jaren daar veelvuldig gebruikt voor concerten of gewoon om op te spelen door bezoe- kers. Haar landgoed was geen doel maar een middel. Het ging Anneke Teulings erom op die plek het bewustzijn van de mensen in relatie tot de aarde en zichzelf te ontdekken. Als ze daarmee aan de gang gaan raken ze allemaal genteres- seerd in muziek. Kinderen ook. Als die veel met de natuur aan de gang gaan hebben ze het over de klank van een boterbloem. Dat is een hele wereld op zich. Afscheid nemen Toen het besef begon door te dringen dat haar taak in Vught erop zat besloot An- neke Teulings ook de vleugel een goede De klank van een boterbloem Anneke Teulings DONATEUR 20 NMF MAGAZINE 2016 bestemming te geven net als haar land- goed. Het instrument meenemen naar Amsterdam waar ze al die jaren is blijven wonen wilde ze niet. In haar Amsterdam- se woning heeft ze namelijk al een mooie Yamaha-piano staan die haar ook dier- baar is. Het is de piano waar haar moeder drie weken voor haar dood op 86-jarige leeftijd nog een Beethoven-sonate op speelde. Desalniettemin het nakende af- scheid van haar vleugel baarde haar zor- gen. Ze vond het nog moeilijker afscheid van dit instrument te moeten nemen dan van haar landgoed. Want de vleugel was de verbinding met haar moeder. Net als ze voor het landgoed een goede opvol- ger zocht zo deed ze dat voor haar vleu- gel. Eerst kwam er een Georgische pianis- te op haar pad aan wie ze de vleugel wilde schenken. Maar ze gaf er uiteindelijk toch de voorkeur aan het instrument duur- zaam in handen te geven van begaafde musici. Door een tip van een medewer- ker van het landgoed kwam ze in contact met het NMF. En uiteindelijk besloot ze dat daar haar instrument naartoe moest. Frank Bonarius schreef lovende woorden over haar vleugel en het duurde niet lang of de schenkingsovereenkomst was rond en de vleugel werd opgehaald. De dag dat-ie weg moest dat was echt afscheid nemen. Het deed me verdriet. Ik ben er- mee opgegroeid het instrument was een deel van mijn leven. Niet alleen schonk Anneke Teulings de vleugel aan het NMF ze financierde ook nog eens de restaura- tie ervan. Want bodem besnaring rast en mechaniek dienden hersteld te worden voordat het NMF de vleugel in kan zetten. En die groene kleur die bleef. Annekes moeder heeft de vleugel bewust groen laten spuiten eenvoudigweg omdat ze zwart lelijk vond Zon zwart grommend monster in je kamer brrr Anneke hecht eraan dat die kleur zo blijft. 21 NMF MAGAZINE 2016 Doorgeven Nu heeft ze landgoed en vleugel door- gegeven. Een hoofdstuk is daarmee af- gesloten. Het is goed zo. Ze zal over een tijdje nog wel eens teruggaan naar het landgoed in Vught kijken hoe het ermee staat. En over een tijdje als de vleugel gerestaureerd is en er een bespeler is gevonden zal het NMF haar uitnodigen voor een privconcert voor haar en haar genodigden om te horen hoe het in- strument weer klinkt. En om te ervaren hoe blij de nieuwe bespeler met haar instrument is. Stilletjes hoopt ze op een vrouwelijke bespeler. Want de vleugel heeft volgens haar een zachte maar ge- concentreerde klank. Niet zwak of week maar uitnodigend. Dat voelt als vrouwe- lijk voor haar. Anneke Teulings vond het heerlijk dat haar moeder zo goed kon spelen. Dat ze er zoveel voor over had. Dan moest muziek wel heel belangrijk zijn en heel mooi. Anders deed ze dat natuurlijk niet. Anneke zat stil onder de vleugel urenlang te luisteren naar Beethoven Mozart Mendelssohn Spaanse muziek Debussy. Nu zoveel jaar later hoeft ze niet meer onder een vleugel te zitten om muziek te horen. Ze gaat naar de serie Meesterpianisten in het Concertgebouw. Alleen heel bewust. Ze hoeft niet te pra- ten en nergens rekening mee te houden. Ze zit ergens opzij met prachtig zicht op de handen van de pianist. Ze denkt aan thuis en aan haar moeder en geniet. En misschien denkt ze ook wel even aan haar vleugel de vleugel van haar moe- der waar nu iemand anders van gaat ge- nieten. De vleugel die ze doorgegeven heeft aan een nieuwe generatie. De groene Bechstein tijdens de restauratie bij de firma Andriessen in Haarlem. 22 NMF MAGAZINE 2016 23 Voor mij hangt de betekenis van een podium af van wat er op dat podium gebeurt. Als ik aan een jazzpodium denk zie ik het Bimhuis voor me waar ik op jonge leeftijd kennis maakte met muziek die ik vreemd vond en in die tijd zelf nooit zou hebben opgezet. Door de inspirerende entourage stond ik ervoor open en genoot ik van de nieu- we muziek die ter plekke ontstond in de interactie tussen muzikanten en publiek. Bij een echt concertpodium denk ik toch aan de Grote Zaal van het Concertgebouw. Ik was zestien toen ik daar met het NJO zou optreden. Tussen de repetities door glipte ik in mijn eentje met mijn viool het podium op liep naar de plaats van de solist zette mijn viool aan mijn kin en streek de eerste passages van het vioolconcert van Mendelssohn. Ik kan nog steeds niet beschrijven hoe in- drukwekkend het was om vanaf het podium die enorme zaal in te kijken terwijl ik mijn laatste noten door de ruimte hoorde wegebben. De tijd schrijdt voort de maatschappij verandert en de rol van muziek verandert mee en daarmee ook de rol van het podium. Ik heb grote bewondering voor zaalprogram- meurs van podia die in deze tijd durven blijven vernieu- wen zoals bijvoorbeeld Susanne Lammers van de Stads- gehoorzaal in Leiden. Dat brengt mij bij mijn favoriete podium Splendor in Amsterdam. Een initiatief van vijftig topmusici die samen met hun eigen publiek een podium hebben gecreerd dat staat voor zoals ze het zelf om- schrijven een ontmoetingsplek een club een werkplek een muzikaal laboratorium en nog veel meer www.splendoramsterdam.com Muzikaal laboratorium FRITSSCHUTTE collectiebeheer NMF MAGAZINE 2016 TEKST FRITS SCHUTTE Room-response en cross-communicati- on zijn een paar van de vele termen die ik aan mijn vocabulaire kan toevoegen na de gesprekken die ik heb gevoerd met twee bevlogen vakmensen Bert van der Wolf opnametechnicus en Cees Mulder akoesticus. Zij blijken inspirerende ge- sprekspartners die mij vooral doen be- seffen dat muzikaliteit intutie en gezond verstand het nog altijd winnen van techni- sche apparatuur en software als het gaat om het beoordelen en reguleren van de akoestiek van podia en zalen. Maar de echte eyeopener komt pas met het be- sef dat deze twee mensen de top binnen hun vakgebied hebben bereikt doordat ze ontzettend goed luisteren. Luisteren naar de muziek en de klank maar boven- al naar de musicus zelf. Hoe simpel kan het zijn... Klankmagir In een interview met het tijdschrift Music Emotion 2013 wordt Bert van der Wolf omschreven als klankmagir. Dat is na- tuurlijk een mooi compliment maar Bert is de eerste om dat te relativeren. Tijdens ons gesprek wordt duidelijk dat het er wat hem betreft vooral om gaat een opname niet te verprutsen. Volgens Bert gebeurt dat als je in het streven naar perfectie alle plooien probeert weg te strijken. Met de vergaande technische mogelijkheden is de verleiding groot om een soort plasti- sche chirurgie toe te passen op het ruwe origineel. Bert streeft naar een resultaat dat echt is en daarvoor is techniek slechts een hulpmiddel dat alleen moet worden ingezet als het echt iets toevoegt. Gaan- deweg ons gesprek wordt het steeds helderder voor me dat Berts kracht juist schuilt in het lef om het streven naar een bepaald resultaat los te laten. Daardoor is hij in staat open te staan voor iets bij- zonders dat zich op het moment zelf aan- dient. Hij luistert en ervaart. Wisselwerking Je zult het Bert niet snel zelf horen zeg- gen maar hij is naast opnametechnicus eigenlijk ook coach. Ik heb hem ooit mo- gen meemaken tijdens opnames voor het NMF in een kerkje in Renswoude waarbij onder meer een zeer jonge Rosanne Phi- lippens en de ervaren Pieter Wispelwey solowerken van Bach kwamen opnemen. Natuurlijk was er een bepaalde opstelling van hoogwaardige microfoons en zat Bert in een ruimte die volgestouwd was met apparatuur. Maar ik was vooral geboeid door de manier waarop hij luisterdefeed- back gaf overlegde suggesties deed en daarbij ongelooflijk goed aan kon sluiten bij de compleet verschillende musici. Er ontstond een bijzondere wisselwerking in een wederzijds respect tussen technicus en musicus en dat leidde tot een uniek eindresultaat. Bert legt me uit hoe belangrijk het is dat de musicus zich bewust wordt van de be- perkingen maar vooral ook van de mo- gelijkheden van de akoestiek van het po- dium en de zaal die hij tot zijn beschikking heeft. Als er een opnamelocatie is geko- zen vragen musici me vaak of de akoes- tiek wel goed genoeg is. Ik zeg dan altijd dat hangt ervan af hoe jij met die akoes- tiek omgaat. Musici kunnen de akoestiek van een podium en een zaal inzetten als extra instrument. Het is ontzettend be- langrijk dat ze zich daarvan bewust zijn en er ook echt gebruik van maken. En als dat lukt wordt vrijwel elk podium vanzelf ge- schikt voor een opname. Ook hier geldt dus dat ik met techniek alleen nog aan- passingen doe die strikt noodzakelijk zijn maar het basisresultaat is afhankelijk van de musicus of de musici. Structuurverf Vanwege het thema van dit artikel pro- beer ik Bert toch nog even op het pad te krijgen van de techniek. Hij vertelt over de ongelofelijk snelle ontwikkelingen op het gebied van software. Zo bestaan er al programmas die de akoestische eigenschappen van een specifieke zaal kunnen simuleren. Je zou een opname uit een geluidsstudio bij wijze van spreken dus kunnen laten klinken alsof hij in het Koninklijk Concertgebouw is gemaakt. Hij wijst ook op de trends in de geluids- opnames zoals bijvoorbeeld de extreme galm die lange tijd mode was en die nu als zeer overdreven en onnatuurlijk wordt ervaren. Bert komt opnieuw uit bij zijn in- steek om alles zo eenvoudig mogelijk te houden. Als de akoestiek van een podi- um of zaal niet in orde is komen technici Goed luisteren Bert van der Wolf OPNAMETECHNICUS en Cees Mulder AKOESTICUS Musici kunnen de akoestiek van een podium en een zaal inzetten als extra instrument. 24 NMF MAGAZINE 2016 vaak met complexe en zeer kostbare op- lossingen. Zonder die oplossingen te wil- len veroordelen merk ik wel dat er in veel gevallen met een veel simpelere en dus ook goedkopere aanpassing hetzelfde resultaat kan worden bereikt. In mijn ei- gen studio heb ik bijvoorbeeld met een paar tientjes aan structuurverf een perfect resultaat kunnen bereiken voor de reflec- tie van de midden- en hoge frequenties langs de zijwand een enorme besparing ten opzichte van de adviezen die hier doorgaans voor worden gegeven. Ik kan me ook erg opwinden over aspecten die volledig worden genegeerd. Neem nou bijvoorbeeld de rechte hoek die we van vrijwel alle podia kennen. Het is akoes- tisch gezien het meest verschrikkelijke ding wat er is Er zou een wereld van verschil zijn als je de rand van het podi- um schuin af zou laten lopen. Op de rand die we gewend zijn maakt het geluid een abrupte hoek en het brein van de luiste- raar registreert meteen dat daar een po- dium zit Ik vind dat zonde. De oplossing zou heel eenvoudig zijn en toch gebeurt het niet. Een kleine aanpassing betekent soms een wereld van verschil Bert van der Wolf van Northstar Recordings in actie tijdens een opname. Akoestiek Cees Mulder gaat helemaal terug naar zijn kleutertijd als ik hem vraag hoe hij in dit vak is gerold. Zolang hij zich kan herinneren is hij al genteresseerd in klank en geluid een interesse die hij deelt met een vriend die hij vanaf de kleuterschool kent. Op de middelbare school experimenteerden de twee volop met muziek instrumenten en elektronica en de interesse groeide uit tot passie. Cees zette zijn zinnen op de conser- vatoriumopleiding geluidsregistratie maar de eis om een instrument op hoog niveau te kunnen bespelen gooide roet in het eten.Het werd de studie elektronica aan de Hogeschool Utrechtwaar Cees in 1991 zijn ingenieurstitel behaalde. Zijn stages brach- ten hem bij bedrijven die zich specialiseer- den in akoestiek en al snel werd duidelijk dat zijn carrire zich op dat vlak verder Ik werk heel graag vanuit de architectuur naar een goede akoestiek toe. 25 NMF MAGAZINE 2016 zou ontwikkelen. Een aantal opleidingen en banen verder is Cees nu een veelge- vraagd zelfstandig akoesticus. Hij werkt nauw samen met het Belgische bedrijf Kah- le Acoustics wereldwijd n van de meest toonaangevende ingenieursbureaus op het gebied van de bouw en renovatie van concertzalen theaters en auditoria. De reden waarom ik graag met Eckhard Kahle samenwerk is omdat wij een ge- deelde visie hebben op hoe je om moet gaan met akoestiek. Eckhard Kahle te- vens altviolist benadert de akoestiek net als ik vanuit degene die het geluid ont- vangt in de zaal of op het podium. Je kunt allerlei technische berekeningen loslaten op een ruimte maar uiteindelijk gaat het erom hoe de luisteraar en de performer het geluid ervaren. Als ik Cees vraag om eens een voorbeeld te geven vertelt hij hoe ze in een zaal in Stockholm geduren- de twee dagen alleen maar akoestische tests met het orkest hebben gedaan. In plaats van meetapparatuur werd het ge- trainde oor van de musici ingezet. Het orkest speelde gevarieerd repertoire in verschillende opstellingen en steeds zat een deel van het orkest op het podium en het andere deel luisterde in de zaal. Dit leidde tot verrassende resultaten zo- als het inzicht bij de musici dat een Duitse opstelling cellos in het midden akoes- tisch een veel ruimer effect gaf met een heel bijzonder stereobeeld. Zo zie je maar hoe een musicus invloed kan uitoefenen op de akoestiek of in ie- der geval op hoe die akoestiek wordt in- gezet zegt Cees. Tegelijkertijd moet de De rechte hoek van het podium is akoestisch gezien het meest verschrikkelijke ding wat er is 26 NMF MAGAZINE 2016 Cees Mulder zoekt met het bedrijf Kahle Acous- tics de beste akoestische mogelijkheden voor concertpodia. Het gaat er uiteindelijk om wat je ervaart en dat kunnen cijfers alleen je nooit vertellen. akoesticus ook rekening houden met hoe de zaal zich gedraagt naar de musicus toe. Het gebeurt bijvoorbeeld nog veel te vaak dat de achterwand van een zaal sterk absorberend wordt gemaakt. Dat kan wenselijk zijn bij versterkte muziek maar het is funest voor degene op het podium want die krijgt geen room-response of- wel zaal-antwoord. Het gevolg is dat de musicus of het ensemble zichzelf gaat for- ceren wat natuurlijk ten koste gaat van de luisterervaring van het publiek n van de arbeidsomstandigheden van de musici. Ik houd dus in hoge mate rekening met dat soort aspecten. Cross-communication is ook zon mooie Engelse term uit ons vakgebied. Dat is de mate waarin musici elkaar kunnen horen op het podium en dus cruciaal voor een samenhangende uitvoering. Toch wordt ook daar vreemd genoeg vaak onvoldoende aandacht aan gegeven. Het is allemaal een kwestie van de juiste balans in de geluidsreflectie. Vorm en volume Cees werkt het liefst aan projecten waar hij vanaf het begin bij betrokken is. In die gevallen werk ik namelijk volledig samen met de architect en in die samenwerking ontstaat gaandeweg het resultaat. Als de samenwerking optimaal is wordt het werk echt ontzettend leuk en raak ik heel erg enthousiast. Ik had laatst een idee en kon het niet laten om meteen op mijn fiets te springen en naar het architectenbureau te rijden zodat we het onmiddellijk konden bespreken Ik vraag Cees of hij wel eens concessies moet doen als een architect bijvoorbeeld een idee heeft dat negatief zou kunnen uitpakken voor de akoestiek. Hij legt uit dat er in een goede samenwerking altijd een oplossing wordt gevonden. Ik werk heel graag vanuit de architectuur naar een akoestisch ontwerp toe. Zolang de vorm en het volume van de zaal aan een zekere maatstaf voldoen is de rest een kwestie van ontwerpen en finetunen. We praten bijna twee uur over zijn interes- sante werk visie en passie. Net als bij Bert van der Wolf ervaar ik bij Cees de relative- ring van de techniek. Het gaat er uiteinde- lijk om wat je ervaart en dat kunnen cijfers alleen je nooit vertellen. Welke zaal vind jij nou het mooist klinken vraag ik hem nog. Dat is zonder enige twijfel de Hof- laankerk in Rotterdam Door gebrek aan geld destijds zeer eenvoudig gebouwd maar de architectuur bepaalt toch ook hier de klank. Voor het Stavanger Konserthus heeft Cees Mulder gewerkt aan de verbetering van de akoestiek. NMF MAGAZINE 2016 27 Mijn favoriete podium Hoe ik ook nadenk steeds kom ik met mijn gedachten weer terug bij het pand dat het NMF huurt aan de Sint Annenstraat 12 te Amsterdam. Voor wie het NMF-pand niet kent het is echt een prach- tig historisch pand. Het is het oudste stenen woonhuis van Amsterdam met een unieke rolornamentengevel. Verder heeft het naast een vide en een souterrain een heel mooi handgeschilderd renaissanceplafond uit 1585 en een tegelvloer uit 1380 Tijdens kantooruren is dit het pand van waaruit het NMF opereert. Dan zitten mijn collegas en ik druk te werken en komen bruikleners om nieuwe instrumenten uit te proberen. Maar geregeld zetten we aan het eind van de dag of in het weekend de bureaustoelen aan de kant en maken we plaats voor musici en publiek. Er worden cadeau- en verjaardagsconcerten gegeven maar soms komen er ook NMF-musici om hun afstudeer- stukken aan publiek te laten horen. Marcel schrijft er ook al over in zijn stuk over een Italiaans wonder in een En- gelse tuin de intimiteit tijdens deze concerten is groot. In het pand is ruimte voor zon twintig man publiek. Veel zitplaatsen zijn direct naast de musici en men zit schouder aan schouder op de trap. Er is altijd koffie en thee en vaak wordt er na afloop van het concert nog met de musici na- gepraat onder het genot van een glaasje wijn. Sint Annenstraat 12 is een unieke plek in hartje binnenstad waar het naast prettig werken ook nog eens heerlijk is om naar een intiem concert te luisteren www.muziekinstrumentenfonds.nl Muziek in hartje Amsterdam 28 MARIE-THRSEKUIJKHOVEN officemanagement In juni jl.viel mij de eer en het genoegen te beurt het voorzitterschap van het bestuur van het NMF over te nemen van Wim Dik. Wim is natuurlijk uitgezwaaid op een voor het NMF passende wijzemet een prachtig concert waarin veel van onze mooie instru- menten en musici de revue passeerden. En een vrolijke borrel met dans na afloop. Een onvergetelijk afscheid dat mag ook wel na veertien jaar energiek en inspire- rend leiderschap waarvoor het NMF Wim veel dank verschuldigd is. Mede dankzij dat leiderschap stapte ik bij het NMF op een soepel rijdende trein. Dat gaf mij de gelegenheid me rustig in te werken waar- bij zowel Marcel Schopman als alle me- dewerkers gulle bereidheid en openheid toonden en tonen. Hoe welkom kan een mens zich voelen Meteen viel ik met mijn neus in de boter het tweede Weekend van het NMF. In 2015 weer in samenwerking met een en- thousiaste partner Bond Heemschut. Con- certen op de meest uiteenlopende en stuk voor stuk spannende plekken verspreid over het hele land. Ik verheug me nu al op het derde Weekend van het NMF in 2017 waarvoor de voorbereidingen inmiddels zijn gestart. Voor het NMF was 2015 een mooi jaar waarin we dankzij schenkingen weer een aantal prachtige met zorg en liefde ge- bruikte instrumenten aan onze collectie hebben kunnen toevoegen. Opnieuw zal de collectie ook weer uitgebreid worden met nieuwbouw en zijn er bovendien bouwopdrachten verstrekt voor onder andere een cello en een violone. Voor het eerst hebben we een tweetal bijzondere toetsinstrumenten op het Conservatorium in Amsterdam kunnen plaatsen. Bestaan- de samenwerkingen zoals bijvoorbeeld met Museum Cruquius en Kamermuziek aan de Berkel hebben wederom hun waarde bewezen en worden gelukkig ge- continueerd. En nieuwe samenwerkingen met onder meer Festival Wonderfeel en Delden Klassiek zijn aangegaan. Dit alles zou natuurlijk niet mogelijk zijn geweest zonder Marcel zijn medewerkers en al die vrijwilligers op wie we nimmer tevergeefs een beroep doen hen allen is het NMF veel waardering en dank ver- schuldigd. Bij dezen dus. Rest mij voor nu de hoop en overtuiging uit te spreken dat het NMF op dezelfde positieve voet doorgaat en daarmee een grote bijdrage zal blijven leveren aan hoge kwaliteit muziek die voor ons allen in de verwarrende wereld van vandaag zo on- misbaar is. mr. Els Swaab voorzitter JAARVERSLAG 2015 MET MIJN NEUS IN DE BOTER NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 29 MARKKUIPERS Een nieuw jaarverslag baseert zich in zijn overzicht en verhalen voor het grootste deel op de cijfers van de nieuwe jaarreke- ning. Want de getallen in dat overzicht zijn in hoge mate bepalend voor de sfeer die uit een jaarverslag spreekt. Zijn de cijfers in de jaarrekening goed dan volgt meest- al een jubelend verhaal in het jaarverslag. Zijn de cijfers zo zo dan is de tekst van het jaarverslag meestal terughoudend. Zijn de cijfers ronduit slecht dan is het jaarverslag op zijn best misschien hoopvol ten aanzien van de toekomst.Want jaer moet toch iets positiefs overblijven om over te schrijven Natuurlijk cijfers zijn ook heel belangrijk ook bij een goed doel. En het is ook daar- om dat ik met tevredenheid constateer dat 2015 qua inkomsten het beste jaar uit de bijna 30-jarige geschiedenis van het NMF is. Dat is een belangrijk gegeven en een bewijs dat het goed gaat met het NMF. Maar u realiseert zich vast wel cijfers al- leen zeggen niet alles. Sterker cijfers zijn bij een goed doel een middel en geen doel op zich. Het NMF is immers opgericht om mensen te helpen. Dat uitgangspunt dat we altijd vast blijven houden brengt ons er toe een enkele keer ook besluiten te nemen die in een op winst gericht bedrijf niet zo snel genomen zouden worden. En daar voelen we ons dan toch goed bij. Het gaat dus niet alleen om aantallen en bedragen het gaat dus altijd om mensen elk jaar weer opnieuw. Het gaat om diege- nen die het NMF in 2015 gesteund heb- ben door hun geld door hun instrumen- ten door hun inzet door hun tijd. We zijn hen allemaal heel erg dankbaar. Zonder hen kan er geen NMF bestaan. Het gaat om de musici die door het NMF gesteund werdenen die blij zijn met hun instrument. Zonder hun talenten zou het muziekleven in Nederland een stuk kaler en minder in- teressant zijn. Het gaat om degenen die het NMF adviseren en steunen zoals de leden van het bestuur de Instrumenten Commissie de Raad van Advies en de vrijwilligers. Zij allen zetten zich belange- loos in voor het NMF. Zonder hen zou het NMF bij lange na niet zo goed kunnen functioneren. En het gaat om de mensen op kantoor voor wie het NMF veel meer dan het vervullen van een baan is. Al die mensen samen hebben 2015 tot een mooi jaar voor het NMF gemaakt en vooral tot een mooi jaar voor heel veel musici en mu- ziekliefhebbers in Nederland. Dat laatste is veel belangrijker dan het eerste Voor Manon Veenendaal was het op 1 ja- nuari 2015 precies tien jaar geleden dat zij begon bij het NMF. Zij is binnen de stich- ting verantwoordelijk voor de fondsenwer- ving en privconcerten en heeft in die hoe- danigheid een warme relatie met heel veel donateurs en musici gekregen. En terecht want net als haar collegas zet ze zich met hart en ziel in voor haar werk. Met genoegen en ook wel een beetje met verbazing constateer ik dat van de zeven werknemers bij het NMF er nu op het moment dat u dit leest vijf langer dan tien jaar werkzaam zijn bij het fonds. Los van de kwaliteit en ervaring die zij heb- ben het is mijns inziens een teken van een groot commitment van deze mensen rich- ting het werk dat ze doen. Of anders ge- zegd deze mensen ervaren hun werk als veel meer dan alleen maar werk. Ik denk en voel in ieder geval dat dat zo is. En ik hoop en geloof dat onze musici dat ook zo ervaren en u wellicht ook wel Als we dat commitment kunnen vasthouden in 2016 en waarom ook niet wordt 2016 wel- licht een nog beter jaar dan het afgelopen jaar. drs. Marcel Schopman directeur HET GAATALLEMAAL OM MENSEN 30 MARKKUIPERS De tokkelende tonen van een harp de kristalheldere klanken van een piano het galmende geluid van een viool...een goed muziekinstrument is onmisbaar voor het werk van musici. Ook al heeft iemand nog zoveel talent zonder passend instrument klinkt de muziek nooit zoals die bedoeld is. Maar muziekinstrumenten kosten geld. Veel geld. En daardoor kunnen professi- onele musici of muziekstudenten ze vaak niet betalen. Eeuwig zonde talent is onbe- taalbaar. De meeste beroepsmusici leven met hart en ziel voor hun muziek om welk soort het ook gaat.Het NMF is de organisatie die zich inzet voor deze bevlogen mensen pro- fessionele musici n aanstormend talent. Door jaarlijks zon 450 muziekinstrumenten en 350 strijkstokken in bruikleen te geven heeft iedereen volop kansen om van zijn of haar beroep een succes te maken. Talent krijgt een duwtje in de rug Het NMF geeft de toon aan waar het gaat om helpen van jong talent conservatori- umstudenten en beroepsmusici. Ook top- solisten die kostbare instrumenten nodig hebben kunnen altijd weer rekenen op steun van het NMF.Door muziekinstrumen- ten van anders onbereikbare kwaliteit uit te lenen helpt het NMF de musici op hun weg naar de top. Belangrijke instrumenten behouden Niet alleen talent ook het instrument moet worden behouden. Dat is n van de doel- stellingen van het NMF. Het NMF beheert een instrumentencollectie die belangrijke instrumenten omvat van soms historische waarde bijvoorbeeld van de Nederlandse vioolbouwschool. Die collectie wordt ge- conserveerd uitgebreid en beluisterbaar gemaakt. Het muzikaal verleden van Ne- derland is een kostbaar erfgoed. Dat mag nooit verloren gaan. Opleiden en opdoen van podiumervaring Oefening baart kunst. Daarin gelooft het NMF. NMF-musici krijgen daarom onder andere de kans om podiumervaring op te doen deel te nemen aan cd- of dvd-op- names en te participeren in klanktesten. En op het gebied van educatie gebeurt natuurlijk nog veel meer. Zo worden veel- belovende muziekstudenten geholpen met het kiezen van hun ideale instrument HET NMF OMDAT TALENT EN INSTRUMENT NOOIT VERLOREN MOGEN GAAN NIEUWEBRUIKLENERS IN2015 MATHIEUVAN BELLEN 1988 VIOOLSTRIJKSTOK LOUISHENRYGILLETNANCYCA.1955 DeGillet-stokspeeltzeerstabielenheefteengoede klankmetduidelijkearticulatie.Daarnaastheeftdestok ookeenindividueelkarakterhetisvoorzowelspelerals luisteraardirectherkenbaaralsopdezestokgespeeld wordt. CHARLOTTE BRUSSEE 1999 CELLO KOLJALOCHMANNBERLIJN2008 CELLOSTRIJKSTOK ANDREASGRTTERAMSTERDAM2003 Ikvinddatmijncelloietsnatuurlijksheeftendan nietalleendoorhoehijeruitziet.Hetmooieaandit instrumentisdathetmealtijdblijftuitdagenomde maximaleklankof emotieuitdemuziektehalenwezijn voortdurendingesprek.Ophetpodiumhebikaltijdhet gevoeldatweersmenstaandatwesamendemuziek makenenbeleven. NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 31 of strijkstok. Een bijzonder belangrijke keuze waaraan helaas nog te weinig aan- dacht wordt besteed binnen de reguliere muziekopleidingen. Niet voor iedereen Niet iedereen die een instrument be- speelt kan terecht bij het NMF. Een mu- sicus die een instrument in bruikleen wil krijgen moet voldoende kwaliteit in huis hebben om beroepsmusicus te zijn of dat te worden. En bovendien zelf niet in staat zijn om een instrument te kopen dat past bij zijn of haar artistieke niveau. Het NMF beperkt zich niet tot uitsluitend Nederlan- ders ook buitenlandse musici zijn welkom. Geeft iemand met regelmaat optredens op Nederlandse podia Ook dan kan een aanvraag voor bruikleen bij het NMF wor- den ingediend. Zo dien je een aanvraag in Musici die een instrument in bruikleen wil- len krijgen vragen dit voor het grootste deel digitaal aan bij het NMF. Daarna vindt een intakegesprek plaats met een collec- tiebeheerder waarin wordt besproken naar welk instrument de musicus op zoek is. Wat beweegt hem of haar Wat zijn de toekomstplannen van de musicus Waar ligt het voornaamste talent en welk instru- ment past daarbij Natuurlijk worden ook de spelregels van het NMF besproken want de instrumenten zijn te belangrijk om onzorgvuldig mee om te gaan. Na de voorselectie brengt de achtkoppige Commissie Aanvragen en Instrumenten die vier keer per jaar bijeenkomt een ad- vies uit aan het bestuur van het NMF. Daar wordt besloten of de aanvraag van de musicus wordt gehonoreerd en of een instrument uit de NMF-collectie weer een nieuwe rol gaat spelen in de Nederlandse muziekpraktijk. Instrumenten in bruikleen geven Door de stijgende prijzen van muziek instrumenten is het voor musici en muziekstudenten steeds moeilijker om te spelen op een instrument dat bij hen past en waarmee ze hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen. Daarom geeft het NMF muziekinstrumenten in bruikleen aan vakmusici. In 2015 waren dat er 447. Meer weten over de bruikleen van muziekinstrumenten Lees dan verder op pagina 38. Zorgen voor cultureel erfgoed Het NMF zorgt onder meer voor het be- houd en de ontwikkeling van Nederland- se muziekinstrumenten die te kostbaar zijn om verloren te gaan cultureel erf- goed. Maar het NMF is nadrukkelijk geen museum. Instrumenten zijn er niet om naar te kijken maar om te bespelen. Op dit moment beheert het NMF een collec- tie van ruim 450 bijzondere instrumenten waarvan bijna 200 van Nederlandse makelij. Daarnaast geeft de stichting met enige regelmaat bouwopdrachten aan Nederlandse vioolbouwers om de collectie uit te breiden. Meer weten over cultureel erfgoed Lees dan verder op pagina 39. De nieuwe aanwinsten van 2015 vindt u op pagina 36. Muzikaal talent begeleiden Onder jonge musici bestaat grote behoef- te aan begeleiding op hun weg naar de top. Talent en het gebruik van een goed instrument bieden geen garantie op een succesvolle carrire. Dat vraagt om meer. Denk aan podiumpresentaties marketing promotiewerk en communicatie. Het NMF onderzoekt samen met andere partijen hoe dit het beste verwezenlijkt kan wor- den en ondersteunt waar mogelijk. Wilt u meer weten over educatie Lees dan verder op pagina 39. CAMILLE BUITENHUIS 1999 VIOOL ANONIEMFERMOCA.1820 Deklankvanmijnviooliswarmgrootenmysterieusnet zoalszijnanoniemebouwer.Jekunterallerleiverhalen bijverzinnenenhijdaagtmeuitzijnrijkdomaan klankenteonderzoeken.Doortespelenophetpodium leerikhemsteedsbetertedoorgronden. ROSA BURGER 2001 VIOOL WILHELMPAULKUNZEDENHAAG1913 VIOOLSTRIJKSTOK DANILTERBERGDENHAAGCA.1975 Dediepeklankvanmijnvioolspreektpubliekdirect aan.Ikbenergblijmetmijninstrumentdatervoorheeft gezorgddatikenormvooruitbengegaaninhetmaken vaneenwarmesterkereklank. 32 Om als musicus de top te bereiken is uit- zonderlijk talent alleen niet genoeg. Het is de combinatie van natuurlijke begaafd- heid mogelijkheden die muziekinstru- menten bieden en goede educatie. Ook in 2015 heeft het NMF zich ingezet om professionele musici te helpen bij al deze aspecten van hun spel. Wat zijn de financile instrumenten Het NMF is een particuliere stichting. Het overgrote deel van de inkomsten is af- komstig van donateurs. Gelukkig kent Nederland veel muziekliefhebbers die de ontwikkeling van jonge professionele mu- sici belangrijk vinden. En die het belangrijk vinden dat n van de grootste collecties muziekinstrumenten ter wereld behouden blijft. Wilt u meer lezen over financile za- ken en de donateurs van het NMF Lees dan verder op pagina 34. Hoe ziet het NMF eruit De mensen op de Sint Annenstraat in Am- sterdam medewerkers en vrijwilligers vormen samen het gezicht van het NMF. Zonder hen zou de stichting niet kunnen bestaan. Maar natuurlijk zijn er ook men- sen die zich op andere wijze inzetten voor het NMF. Zo zijn er het Bestuur de Com- missie Aanvragen en Instrumenten de Raad van Advies en het Comit van Aan- beveling. Wilt u meer weten over de samenstelling van de diverse commissies Lees dan ver- der op pagina 44. Bent u genteresseerd in de NMF-medewerkers De zeven me- dewerkers vertellen verspreid door het magazine over hun favoriete podium. WAT WIL HET NMF BEREIKEN JOANNA CIESLAK 1991 CELLO ANONIEMENGELANDSCHOTLANDCA.1830 Afterallmylifeplayingonpoorerqualityinstruments thechancewasgiventome.MyScottishEnglishfriend teachesmeeverydayaboutsound.Itsallaboutsensitive listeningfindingthebalanceandneverstoppingto chasethesoundthatwasalwaysinmyhead.Persistency isthekeyandstayingadreamer HET CONCERTGEMAAL AMSTERDAM VLEUGEL STEINWAYHAMBURG1909 Dezelaat-negentiende-eeuwseSteinwayvleugelis nahaargrondigerevisieweerhelemaalklaarvoorde toekomst.DeGrandeDamevanhetConcertgemaal straalthetpubliektegemoetwarmindelaagteen schitterendindehoogte.Eenprachtiginstrumentmet eenrijkehistorieengrotestaatvandienstdiehopelijk nogheellangstandhoudt. NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 33 Voor een goed doel als het NMF is het al- tijd weer een opgave inkomstenbronnen te vinden die het mogelijk maken om haar werk optimaal voort te kunnen zetten. Las- tig feit hierbij is dat het NMF niet beschikt over vaste inkomstenbronnen behalve de inkomsten uit bruikleen. Want voor het kunnen gebruiken van een muziekinstru- ment van het NMF betalen de musici een bescheiden vergoeding die voor 2015 neerkwam op 627. Voor de bruikleen van een strijkstok werd 141 gerekend en voor meer kostbare stokken met een waarde boven de 10.000 een bedrag van 282. Deze vergoeding wordt jaarlijks gendexeerd voor inflatie. Tezamen levert dat ruim 200.000 per jaar op waarmee zelfs de vaste kosten van het NMF bij lange na niet gedekt worden. Overigens betalen de musici naast hun bruikleenvergoeding ook hun verzekering zelf dat wil zeggen in de meeste gevallen een uitzondering geldt voor zeer kostbare instrumentenvia het NMF. Verreweg de grootste bron van inkomsten bij het NMF komt van particulieren en par- ticuliere stichtingenfamiliefondsen. Het aantal particuliere donateurs steeg met bijna 11 ten opzichte van 2014. Na de piek in het aantal donateurs in 2013 het jubileumjaar van het NMF daalde dit aantal in 2014 voor het eerst in tien jaar. Niet zo verwonderlijk in het postju- bileumjaar wellicht. Gelukkig is het aantal donateurs nu weer stijgende. Opvallend binnen de categorie particuliere donaties is de forse groei van het aantal afgesloten schenkingaktes. Doordat deze overeen- komsten met ingang van 2015 door het NMF zelf afgesloten mochten worden en dus de daarmee gepaard gaande kosten naar beneden gingen kon het NMF de ondergrens voor een overeenkomst voor minimaal vijf jaar verlagen van 150 naar 100 per jaar. Dit feit gekoppeld aan de aandacht die het NMF dit jaar aan deze voor donateurs voordelige schenkingsmethode gaf resul- teerde in een stijging van het aantal aktes met 10. Het betrof bij deze schenkingen zowel geheel nieuwe donateurs als ook donateurs die hun gewone schenking wilden omzetten naar een overeenkomst. Naast de voordelen die een schenkings- overeenkomst het NMF biedt in de vorm van een garantie voor een donatie van minstens vijf jaar is er aan de andere kant het nadeel dat die schenking na die peri- ode ook echt stopt. Er moet een nieuwe akte worden afgesloten ter voorkoming van het kwijtraken van een donateur. Een gewone doorlopende schenking loopt daarentegen automatisch door tenzij de INKOMSTEN 2015 534 787 1015 963 1082 1185 1429 1619 1393 1545 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 aantal donateurs CONSERVATORIUM VANAMSTERDAM VLEUGEL BECHSTEINDUITSLAND1864 FORTEPIANO ANONIEMWENENCA.1795 DeBechsteiniseenidealevleugelvoormuziekvan Brahmsentijd-enstreekgenoten.Doorderechtsnarigheid blijftdeklankaltijdhelder.Bijzoninstrumentkomthet geluidsomsdichtbijdatvandemenselijkestem. Ookdezeldzamefortepianoiseengeweldigeverrijking vooronzemusici. JOAQUN DE LACRUZ TORTOSA 2003 CELLO JOSEPHKLOZMITTENWALD1795 CELLOSTRIJKSTOK ANDREASGRTTERAMSTERDAM2002 Mijninstrumentklinktmooiengalmendinallezalenen somsookzachtenlieflijkmaarhetbelangrijksteisdatik metdeklankkandoenwatikwilwatikopdatmoment moetdoen.Ikbenheelblijmetmijninstrumentenik vinddathethetperfecteinstrumentisvoormij. 34 schenker zelf actief actie onderneemt om deze stop te zetten. Een akte geeft aan de ene kant dus zekerheid voor het NMF voor het aantal afgesproken jaren maar ver- groot aan de andere kant ook de kans op het beindigen van de schenking na die periode. In totaal ontving het NMF bijna 18 mil- joen aan inkomsten. Dat is verreweg het hoogste bedrag dat we ooit in n jaar hebben verworven. Stichtingen en fondsen Het NMF werd in 2015 door onder meer de volgende stichtingen en fondsen ge- steund Prins Bernhard Cultuurfonds Stichting Boedel Wittens Jansen-Ten Cate Stichting Stichting Eemland Stichting IBAFU Stichting Ilse Boon Fonds Pieter de Joode Stichting Stichting Kateker Stichting Labbert-Hoedemaker Fonds Stichting Van Lith-Dumont Fonds Louisa van der Velden Stichting Maarten Weldam Stichting Marez Oyens-van Ittersum Stichting Stichting Marieke Fonds Stichting Mignon Muziekfonds Stichting Nelissen-Smit Fonds Stichting Orlanda Goban Stichting Otten Philips Fonds Stichting Pieter Bastiaan Stichting Regina Fonds De Ruusscher Stichting Stichting Thurkowfonds Stichting Virtutis Opus Stichting Vrienden Ensemble Lyrique en een aantal stichtingen dat anoniem wenst te blijven. 33 70 104 146 183 201 244 252 268 295 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 aantal afgesloten aktes EKATERINA DEGTIAREVA 1987 ALTVIOOL GANDBERNARDELPARIJS1877 ALTVIOOLSTRIJKSTOK JANSTRUMPHLERVLEUTEN1996 Myviolahasanincrediblymagicalsoundandinmy opinionhasafantasticextensiverangeof soundpalette. Itneedsahigherskilllevelplayinginstrumentbutit givesmoreopportunitytoexposemyindividuality.Ifeel thattogetherwewillachievegreatsuccess. FELICIA DERCKSEN 1992 CELLO ANONIEMENGELANDCA.1720 Hetiseenfantastischecelloomoptespelenophet podium.Deklankisheelwarmopenenprojecteerttot helemaalachterindezaalwaardoorhetcomfortabelvoelt ommuziektemaken.Ikhoopdatikmetditbijzondere instrumentuitca.1720nogveelconcertengagevenin detoekomst 35 NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 Onder de vleugels en pianos Een opvallend verschijnsel van afgelopen jaar is het aantal ter schenking aangebo- den vleugels en pianos. Zoals het vroeger min of meer gebruikelijk was in veel ge- zinnen om samen muziek te maken en er dus vaak een piano of vleugel in huis was zo weinig gebeurt dit tegenwoordig nog. Ongetwijfeld wordt dit mede ver- oorzaakt door het grotendeels verdwe- nen muziekonderwijs. Gevolg daarvan is dat bij het overlijden van de oudere generatie vaak een instrument onbenut overblijft. Strijkinstrumenten worden vaak gewoon op zolder of in de kast gelegd maar toetsinstrumenten staan letterlijk in de weg. Soms moet de vleugel of piano ook weg als er verhuisd wordt naar een kleinere woning. Het NMF krijgt daarom met regelmaat een piano of vleugel aan- geboden. Uiteraard zijn we daar blij mee. Er is echter een aantal problemen bij de acceptatie van dit soort instrumenten. Het NMF neemt alleen instrumenten in de collectie op die gebruikt kunnen worden door haar doelgroep. Pianos vallen daar niet onder omdat deze voor het gebruik van conservatoriumstudenten ongeschikt zijn.En omdat de markt voor tweedehands pianos praktisch non-existent is heeft het ook geen zin deze instrumenten aan te ne- men voor een mogelijke doorverkoop. Goede vleugels zijn natuurlijk wel interes- sant. Het onderhoud van vleugels is echter een noodzakelijke en soms kostbare zaak. Soms is er sprake van achterstallig onder- houd. Acceptatie van een schenking kan dan een probleem zijn omdat er niet altijd budget voor noodzakelijke reparaties is. Het is eigenlijk eenzelfde soort probleem als de National Trust in de UK heeft bij het wel of niet accepteren van de schenking van een landgoed.Als er geen bruidsschat meekomt in de vorm van een hoeveelheid geld wordt het landgoed niet geaccep- teerd hoe fraai het ook is. Zo ver is het bij het NMF gelukkig nog niet tot op heden is er altijd geld gevonden voor restauraties en reparaties van aangeboden vleugels. Maar niet uit te sluiten valt dat dit in de toe- komst toch anders gaat worden en dat we schenkingen van fraaie vleugels moeten gaan weigerenhoe betreurenswaardig dit ook zou mogen zijn. Vleugels vragen ruimte en niet elke stu- dent die een vleugel nodig heeft heeft de ruimte om een vleugel te plaatsen. Mocht het huidige grote aanbod van kwalitatief hoogstaande vleugels zich voortzetten dan zou dat ertoe kunnen leiden dat het NMF zelf gaat onderzoeken of het moge- lijk is oefenruimtes voor pianisten aan te bieden. Op die manier kunnen musici ook als ze een ruimteprobleem hebben ge- holpen worden. Aankopen en schenkingen Gedurende het jaar 2015 werden maar liefst 8 vleugels aan de collectie toege- voegd twee Steinways beide uit een schenking gebouwd in 1968 en 1975. Eentje daarvan werd overigens wegens een verhuizing naar een verzorgingstehuis NIEUWE AANWINSTEN 2015LAURA DIAZ MARTIN 1987 VIOOLSTRIJKSTOKBAROK TISMARANGARNHEM2008 WiththisbowIreallyfeelthatthesoundismoredeep andbeautiful.Iamveryhappywithit. CHIEKO DONKER DUYVIS 1997 CELLO ULISCHNORRDENHAAG2005 CELLOSTRIJKSTOK J.P.LAUXERROISPARIJS20EEEUW Mijncelloiseenvrijmoderninstrumentuit2005maar hijisgebouwdnaareenklassiekStradivarius-model waardoorhijeenergmooieklankheeft.Warmendiepin delagesnarenenheelhelderindehoogte. 36 ingeruild tegen een bij ons in bezit zijnde piano zodat de schenker daardoor in zijn nieuwe woning muziek kon blijven maken. Twee Bechsteins ook uit schenkingen uit respectievelijk 1914 en 1975. En ook van het merk Bsendorfer werden twee exem- plaren aan het NMF geschonken uit 1975 en 1988. Verder verwierven we als legaat een bijzondere Schiedmayer-vleugel en een heel goede Yamaha-vleugel. Het to- taal aantal vleugels steeg daarmee naar 43. Ter vergelijking in 2008 bezat het NMF nog maar 21 vleugels. De groei van dit deel van de collectie is dus aanzienlijk. Ook de harpcollectie werd in 2015 uitge- breid. Het lijkt erop dat er tegenwoordig meer interesse is om harp te gaan spelen. Wellicht is de publiciteit rondom nieuwe harpfenomenen als Lavinia Meijer en meer recent Remy van Kesteren daarvoor medeverantwoordelijk. In ieder geval bleek het noodzakelijk de collectie van het NMF aan te vullen. Twee harpen van het merk Lyon Healy konden worden aange- kocht meer aankopen voor de toekomst staan gepland waaronder wellicht een bijzondere zogenaamd Giant Harp voor Remy van Kesteren. Op het gebied van strijkinstrumenten geldt dat wij al een aantal jaren onze fo- cus richten op kwalitatieve verbetering en niet zozeer uit zijn op een kwantitatieve uitbreiding. Dat betekent dat we in verge- lijking met een aantal jaar geleden minder instrumenten aankopen maar van een ho- gere prijs. De gemiddelde waarde van een strijkinstrument is de afgelopen jaren dan ook gestegen van 49.425 in 2008 naar 61.591 nu. Momenteel is het NMF bezig met een zorgvuldige en dus langdurige zoektocht om een aantal hoogwaardige strijkinstrumenten aan te kopen. Op het wensenlijstje staan onder meer een tweetal contrabassen een cello in de hogere prijs- categorie en een dito viool. Een aankoop waar we heel blij mee zijn is de cello gebouwd door Gudrun Kremeier een in Nederland woonachtige bouwer van wie we nog geen cello in de collectie hadden. Zij leverde de cello die we naar Wim Dik vernoemden als dank voor zijn onvermoeibare inzet als voorzitter van het NMF gedurende 14 jaar. Het is illustratief voor het belang dat het NMF hecht aan Hollandse nieuwbouw dat we juist een nieuwbouwinstrument dit bijzondere etiket wilden opplakken Voorts verkregen we door schenkingen nog 6 fraaie violen een viool van Johan- nes Guillami uit Barcelona gebouwd in 1756 en een viool van Ferdinando Gagli- ano uit Napels gebouwd omstreeks 1778. Voorts violen van Johann Stber Den Haag 1929 Lorenz Krumbholz Klotz en een viola damore met etiket Hoffman. Ten slotte ontvingen we nog een aantal in- strumenten die minder geschikt voor onze collectie zijnmaar die we van de schenkers mogen doorverkopen. Met de opbrengst hiervan kunnen we te zijner tijd een wel ge- schikt instrument aankopen. IEVA DUDAITE 1990 VLEUGEL BECHSTEINDUITSLAND1975 Mijnvleugelheefteenhoutenwarmensonoregeluid. Alsklokkeninhethogereregisterenalsdedonkerste contrabasinhetlagere.Omgevendoorexotischeplanten indeorangeriewaarhijstaatishetwachtenopelke gelegenheidomhettedelenmethetpubliektijdensde huisconcerten. EVA EUWE 1988 CONTRABAS HARRYJANSENAMSTERDAM2008 MijncontrabasvanHarryJansengeeftmeheelveel mogelijkhedenHijheefteenwarmeklankommooitekunnen mengenineenorkestof ensemblemaarookdehelderheid ombijvoorbeeldeenhedendaagssolostuktekunnenspelen enallesdaartusseninHetvoeltalseenenormerijkdomdit instrumenttotmijnbeschikkingtehebben. 37 NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 Vleugels harpen strijkinstrumenten en meer het NMF bezit een verzameling muziekinstrumenten van grote omvang. Tevens is de collectie van museale waar- de. Het is daarmee zeker niet de grootste collectie muziekinstrumenten die in n fonds bij elkaar is gebracht. Ook uitge- drukt in geld is het NMF niet het omvang- rijkste fonds. Maar toch kun je zeggen dat het NMF het grootste instrumentenfonds ter wereld is. Gemeten naar de doelstel- ling van het NMF namelijk het helpen van professionele musici en hen die dat wil- len worden is er geen groter fonds dan het NMF dat momenteel ruim 400 musici permanent aan een kostbaar instrument helpt. Dat is geweldig maar het samen- stellen van een waardevolle collectie is niet het doel op zich van de stichting. Waar het om gaat is dat musici hun talenten kunnen ontplooien door de hoogstaande instru- menten te bespelen. Perfecte match De gemiddelde waarde van een instru- ment uit de NMF-collectie is ongeveer 60.000 euro. Voor verreweg de meeste musici is dat een onbetaalbaar bedrag. Daarom geeft het NMF deze instrumen- ten in bruikleen. Soms voor een aantal jaren soms een muzikaal leven lang. Dat wil zeggen de bruikleen duurt maximaal zes jaar waarna de bruikleen op schriftelijk verzoek van de musicus en na goedkeu- ren van de Instrumenten Commissie tel- kens verlengd kan worden. Bij de selectie van instrumenten kijkt het NMF altijd naar zaken als niveau behoeften opleiding in- komsten en toekomstperspectief. Zo krijgt iedere musicus een advies op maat en een instrument dat perfect bij hem past. Mobiel museum De muziekinstrumenten van het NMF wor- den bespeeld door professionele musici en reizen met hen mee over de hele we- reld. Op 31 december 2015 maakten 402 musici in Nederland gebruik van een in- strument van het NMF. EEN INSTRUMENT VOOR TALENT 92 58 72 65 58 100 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 aantal aanvragen 326 346 364 403 401 388 377 376 416 402 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 aantal bruikleners 31122015 XENIA EVERS 1995 VLEUGEL YAMAHA1969 MijnYamahaC3uit1969iseenhelefijnevleugelwaar ikthuisopkanstuderen.Hetbiedteengrotediversiteit aanklankkleurenenookhetverschilindynamiekisvele malengroterdandepianowaarikvroegeropspeelde.Ik benontzettendblijmetditinstrumentenikmerkdatik megoedkanontwikkelen. DARIA GORBAN 1977 VIOOL DAVIDTECCHLERROME1706 Playingsuchanamazinginstrumentasksforbig responsibilitybutIamsurewewillhaveagreattime togetherwithTecchlersviolincomingmonthswhenwe willbebusywith17timesMozartRequiemandthen 25timesthefamousSt.MatthewPassionalloverthe NetherlandsandduringspringwithrecordingallBibers violinmusic. 38 Antiek of juist heel modern Het NMF be- zit muziekinstrumenten van allerlei leeftij- den. Denk aan violen die 300 jaar geleden met de hand werden vervaardigd in de eerste belangrijke bouwperiode. Of juist moderne strijkinstrumenten en harpen die bij wijze van spreken gisteren zijn voltooid. Natuurlijk kent Nederland meer bijzondere collecties. In het Haags Gemeentemuse- um worden prachtige muziekinstrumenten beheerd dankzij bankier en verzamelaar Danil Scheurleer. Toch onderscheidt de collectie van het NMF zich overduidelijk van alle andere deze instrumenten wor- den bespeeld door een grote veelzijdige groep musici. Op nationale en internatio- nale podia. Iedereen kan ze beluisteren en juist daarom zijn ze van onschatbare waar- de. Hollandse school Jarenlang werd het belang van de Hol- landse school onderschat net als de instru- menten die er gemaakt werden. Pas nadat beleggers hun oog lieten vallen op deze kwalitatief goede instrumenten en vooral violen in grote aantallen naar het buiten- land werden verscheept kwam de aan- dacht voor de vergeten groep weer op. En stegen de instrumenten sterk in prijs. Bij de hernieuwde aandacht voor eigen erfgoed speelt het NMF een leidende rol. De prijs kwaliteitverhouding is nog steeds aantrek- kelijk en mede daarom steekt het NMF veel energie in het beheer en behoud van Hol- landse instrumenten. Grote namen Veel instrumenten van het NMF hebben al een hele carrire achter de rug zij werden bespeeld door belangrijke Nederlandse musici. Ook deze instrumenten worden als cultureel erfgoed beschouwd. Zo bezit het NMF de Pique-viool van Theo Olof de Carlo Bergonzi-viool die Herman Krebbers tientallen jaren bespeelde twee violen een Jaap Bolink en een Federico Goldnagl uit de collectie van Isabelle van Keulen de Bechstein-vleugel van de dirigent Anton Kersjes en de Steinway-vleugel van George van Renesse. En natuurlijk de instrumenten van belangrijke instrumentenbouwers als Pieter Rombouts Hendrik Jacobs Johan- nes Cuypers Max Mller Eberhard Uebel Jaap Bolink Otto en Serge Stam en Danil Roy en nog veel anderen. Grootse instru- menten van grote namen. EDUCATIE In de loop der jaren is de doelstelling van het NMF langzaam uitgebreid van alleen het uitlenen van instrumenten naar meer. Het oorspronkelijke doel van het NMF was simpel hoogstaande muziekinstrumenten in bruikleen geven aan talentvolle musici om hun carrire te stimuleren. Niet alleen instrumenten trouwens. Door op project- basis klassieke en barokstrijkstokken uit te lenen kregen veel musici een unieke kans om vertrouwd te raken met een andere historiserende manier van spelen. Podium bieden Gaandeweg bleek dat vooral jonge mu- sici meer hulp kunnen gebruiken dan al- leen de bruikleen van een instrument. Zij hebben behoefte aan begeleiding op hun pad naar een volwassen leven als musi- cus. Het NMF heeft zich daarop voorge- nomen ook aanvullende ondersteuning te bieden. Dat gebeurt onder meer door het organiseren van masterclasses cd-op- names en concerten om jong talent een podium te bieden. Met het sterk stijgende aantal NMF-concerten in de afgelopen ja- ren steeg ook het aantal leermomenten. Individuele begeleiding Ook musici die al verder zijn in hun carrire kunnen rekenen op extra hulp van het NMF. Denk aan podiumpresentaties ondersteu- ning bij het zoeken naar management en randzaken zoals marketing cd-contracten communicatie of andere promotionele za- ken.Het NMF onderzoekt voortdurend hoe zulke hulp het beste kan worden verleend. Maar n ding is zeker een individuele be- geleiding is en blijft het uitgangspunt. CULTUREEL ERFGOED FELICIA HAMZA 1995 CELLO PIETERROMBOUTS AMSTERDAM1699 TheRomboutsthatImverythankfultoplayonhasmany differenttonecolourstoofferandisaninstrumentwhich Iamstillexploring.Ithasaveryrichandfullsoundwhich helpsmeenormouslyinmyperformancesandwhich reachestheaudience.Ithasaveryclearsoundinall differentconcerthallsIwasallowedtoplay. SYBREN HOLWERDA 1997 VIOOL MAXMLLERI AMSTERDAM1928 Mijnvioolheefteenopenwarmeklankdiezoweldiep enmysterieusalsgrootsenvirtuooskanzijn.Doorde diversemogelijkhedeninklankpastdevioolgoedbij verschillendemuzieksoortenenkanerveeldiversiteitin eenstukwordenaangebracht. 39 NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 Het NMF beheert een belangrijke collectie kwalitatief hoogwaardige muziekinstrumen- ten.Deze instrumenten stelt het NMF ter be- schikking aan musici. Daarbij zijn niet alleen getalenteerde musici betrokken maar ook allerlei organisaties en belanghebbenden. Het NMF gebruikt verschillende commu- nicatiemiddelen om al deze doelgroepen te bereiken. Leest u liever het traditionele jaarverslag en de bijbehorende jaarreke- ning Of juist het moderne magazine het nieuwsbulletin of de website muziekinstru- mentenfonds.nl En volgt u ons op sociale media Kies zelf hoe u betrokken wilt blijven bij belangrijke ontwikkelingen. Bij het NMF is het de toon die de muziek maakt. Musici Muziekinstrumenten en de mensen die ze gebruiken dat is de kern van het NMF. Zo- veel mogelijk musici bijstaan bij een glans- rijke carrire. Hoe Door instrumenten in bruikleen te geven. En door hierbij helder te communiceren. Dat laatste is minstens zo belangrijk want pas als getalenteerde musici hun weg weten te vinden naar het NMF kunnen zij worden geholpen met een instrument dat bij hen past. Het NMF moedigt contact dus zoveel mogelijk aan. Ook gaan medewerkers regelmatig op pad om bruikleners op te zoeken. Bijvoor- beeld bij examens en concerten. Belang- rijke aspecten vooraf aan en tijdens de bruikleenperiode zijn de kennismakings- gesprekken contactmomenten over het instrumentenonderhoud en in sommige gevallen individuele gesprekken met musici. Toverwoorden persoonlijk con- tact samenwerking en een benaderbare houding. Conservatoria orkesten ensembles Conservatoria orkesten ensembles over- al zijn goede instrumenten nodig voor leerlingen en leden. Ook in 2015 legde een aantal van deze instanties contact met het NMF. Niet alleen deden zij een beroep op het NMF voor een korte of langdurige bruikleen van projectinstrumenten ook COMMUNICATIE DE TOON DIE DE MUZIEK MAAKT EVELIEN JASPERS 1990 VIOOLSTRIJKSTOK JACQUESAUDINOTPARIJS20EEEUW Destrijkstokdieikbespeelwaspreciesdestokwaarik naarzochtommijnviooloptimaaltelatenklinken.Door zijnfijnegewichtenjuistebalanshelpthijmijzowelbij hetspelenvanlichtevirtuozemuziekalsbijhetvinden vanmooiediepeklanken. FLORIS KAPPEYNE 1995 VLEUGEL SAUTERSPAICHINGENCA.1980 Devleugelisdoormijenmijnhuisgenootmetenorm veelplezierontvangen.EenBeethovensonatebenadrukt dewarmteinhetlaagentijdenseenrepetitiemetmijn jazztriometcontrabasendrumslaathetinstrument zichnietoverstemmenzonderschelteklinken.Hetplan isommijnstudieteverlengenzodatiknoglangeropde Sauterkanstuderen 40 kan het NMF bij conservatoriumdocenten orkesten en ensembles terecht voor advies en vragen. En dat kan andersom natuurlijk ook. De deur staat daarvoor altijd open. Donateurs Donateurs zijn bijzonder waardevol voor het NMF. Daarom worden zij zoveel mo- gelijk op de hoogte gehouden van actuele activiteiten en ontwikkelingen binnen het fonds de musici en de muziekwereld. Zij ontvangen naast het jaarlijkse magazine twee keer per jaar een bulletin met evene- mentenagenda en maandelijks een digi- tale nieuwsbrief. Via sociale media en de website houdt het NMF hen op de hoogte van andere evenementen en nieuwswaar- dige feiten bij het fonds. Wist u trouwens dat alle musici die op een instrument van het NMF bespelen een eigen profielpagi- na hebben op de website En dat ook al deze instrumenten hier met hoogwaardige fotos en achtergrondinformatie te bezich- tigen zijn Donateurs worden bovendien uitgenodigd voor de jaarlijkse Presentatie- concerten in het najaar. Schenkers en bruikleengevers Net als donateurs zijn ook schenkers en bruikleengevers van onschatbare waarde voor het NMF. Mensen die een instrument hebben geschonken of in bruikleen heb- ben gegeven aan de stichting of die een belangrijke bijdrage voor een specifiek instrument hebben geleverd worden al- tijd genformeerd wie op hun instrument speelt. Als zij dat leuk vinden kunnen zij ook concerten bijwonen waar hun instru- ment te horen is. Steeds vaker organiseert het NMF privconcerten voor deze bijzon- dere groep begunstigers om hen te be- danken voor hun steun. MUSICUS IN BEELD Sarah Kapustin 1981 viool Giovanni Battista Rogeri Brescia ca. 1690 Merlijn Doomernik JURRE KOOPMANS 2002 CELLO SASKIASCHOUTENHEUSDEN1998 CELLOSTRIJKSTOK DANILTERBERGDENHAAGCA.1975 Ikbenerontzettendblijmeewantditinstrument heeftzonmooiewarmeklank.Of iknusolo-stukken kamermuziekof inhetorkestopdeSchoolvoorJong TalentinDenHaagspeelikweetzekerdatikmetdeze cellonoghlveelmooiemuziekgamaken BAPTIST KURVERS-KIERS 1962 ALTVIOOL BORISSVERDLIKNEWYORK1999 ALTVIOOLSTRIJKSTOK ANONIEMONBEKENDONBEKEND Ikhebhetgrotegeluktekunnenspelenopeen nieuwbouwaltvioolvanBorisSverdlik.Metdedoor AndreasGrttergerestaureerdealtstokvormthet eengeweldigecombinatieeenwarmeenheldere klankkleur. 41 NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 Instrumentenbouwers Het NMF onderhoudt nauw contact met instrumentenbouwers door heel Neder- land. Ook wordt regelmatig hun advies gevraagd. Bijvoorbeeld bij de aankoop van instrumenten of bij schenkingen taxa- ties en onderhoud. Verschillende promi- nente instrumentenbouwers zijn lid van de Raad van Advies van het NMF. Daarnaast is het NMF ook een belangrijke klant van sommige viool- en instrumentenbouwers. De samenwerking met deze belangrijke partij wil het NMF graag continueren. Goede doelen Samenwerking tussen goede doelen is een goede zaak. Dat is het standpunt van het NMF. Natuurlijk komen belangen van stichtingen soms niet helemaal overeen maar van elkaar leren en elkaar onder- steunen is nuttig. Vaak zelfs noodzakelijk. Twee succesvolle voorbeelden zijn de sa- menwerking tussen het NMF en de Vereni- ging Hendrick de Keyser en die met Bond Heemschut in het kader van het Weekend van het NMF. Pers Naast de website sociale media en de algemeen beschikbare nieuwsbulletins en het magazine stuurde het NMF ook in 2015 weer enkele persberichten uit. Bij- voorbeeld na een bijzondere gebeurtenis of over een interessant evenement. Naast de persberichten onderhouden mede- werkers van het NMF en externe krach- ten ook informeel contact met de pers zodat nieuwswaardige informatie snel kan worden gedeeld. Concertorganisatoren Het merendeel van de concerten die het NMF in 2015 heeft georganiseerd is tot stand gekomen met de hulp van concert organisaties van grote en kleine kamer- muziekseries door heel Nederland. Om die reden onderhoudt het NMF genegen contact met veel concertorganisatoren. Het NMF is blij dat deze groep hun weg naar het NMF heeft gevonden en er vele FALOU LANSINK 1996 CELLO JAAPBOLINKHILVERSUM1995 MijncellogemaaktdoorJaapBolinkklinktprachtig.De volleensprekendeklanktrektmijheelerg.Ikhooper nogevenvantemogengenieten MARILLEVAN LUIJK 1995 VIOOL MARTENCORNELISSENNORTHAMPTON1967 Mijnvioolvertolktzelfswanneerikslechtsoefende emotiesdieeenvioolstukbijmijoproepen.Ophet podiumkanikdaaromhetpubliekviademuziekmijn gevoelsbelevinglatenervaren.Datiswaarikpersoonlijk veelwaardeaanhechtvaniemandtottranentoeroeren totaanhetopzwepentoteenwildedans. 42 concerten in samenwerking met het NMF jaarlijks terugkeren. Zonder hen is het or- ganiseren van zoveel concerten simpelweg niet mogelijk. Het NMF staat overigens al- tijd open voor nieuwe samenwerkingen. Publiek De website van het NMF het jaarverslag en het magazine zijn voor iedereen toegan- kelijk. Via de website wordt muziekpubliek op de hoogte gehouden van aankomende evenementen die het NMF organiseert het laatste nieuws en interessante activiteiten. Om de naamsbekendheid van het NMF te vergroten onder het publiek en zo nog meer te kunnen betekenen in de muziek- wereld zijn bruikleners verplicht om on- der meer bij concerten en cd-booklets in de biografie te vermelden dat zij op een in- strument van het NMF spelen. Niet zelden vertellen musici n NMF-medewerkers op het podium over het bestaan van het NMF en de instrumenten die tijdens het concert gehoord worden. Vrijwilligers Steeds vaker helpen vrijwilligers het NMF om de grote drukte van evenementen en concerten op te vangen. Zo ook dit jaar. Fantastisch want de medewerkers alleen hebben hiervoor nooit voldoende tijd. In- middels heeft het NMF een pool van ruim 60 vrijwilligers die ook voor andere activi- teiten dan evenementen worden ingezet. Afsluitende noot Het NMF wil graag ie- dereen bedanken voor de tijd inzet en prettige samenwerking van het afgelopen jaar. MUSICUS IN BEELD Daniel Rowland 1972 vioolstrijkstok Nicolas Auguste Maline Parijs ca. 1895 Balazs Borocz JOHN MA 1978 VIOOL FAMILIEKLOZMITTENWALD18EEEUW Myviolinhasastrengthof soundthatissurprisingfrom itssmallframe.IntheshortfewmonthsthatIhavebeen playingitonstageIhavefalleninlovewithitandfeel wewillmakegoodpartnersintothefuture MARIJKE MULDER 1991 VIOOL WILHELMPAULKUNZEDENHAAG1916 Deklankvanmijnviooliswarmfluweelzachtmaarook heelopen.Aldezeeigenschappensamenzorgenvoor eeneigenklankkleurvandevioolmaardekleurmengt ookheelgoedbijhetsamenspelen.Kortomhetiseen fantastischeviool 43 NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 De leden van het toezichthoudend bestuur en de Instrumenten Commissie van het NMF gepassioneerde vakmensen die sa- men hun kennis en kunde bundelen om de stichting optimaal te ondersteunen. De Commissie Aanvragen en Instrumen- ten kortweg de Instrumenten Commis- sie is het belangrijkste adviesorgaan van het NMF en is samengesteld uit een aan- tal muzikale deskundigen. Belangrijkste taken bruikleenaanvragen beoordelen aankoopbeleid begeleiden fungeren als denktank en adviseren over de samenstel- ling van de bijzondere collectie instrumen- ten. Maak kennis met de leden. Monique Bartels Monique Bartels studeerde cello bij Jean-Louis Hardy en Jean Decroos. Ze maakte jarenlang deel uit van meerdere kamermuziekensembles in binnen- en buitenland en speelde met musici als Paul Badura-Skoda Philippe Hirshhorn Nobu- ko Imai Suzanne Mildonian en Viktor Lie- bermann. Ton de Leeuw schreef voor haar Apparence I pour violoncello solo. Peter Jan Wagemans droeg zijn compositie Worauf boffen voor 2 celli aan haar op. Sinds lange tijd werkt Monique samen met Coosje Wijzenbeek. De jonge celloleer- lingen spelen in haar Fancy Fiddlers en kamermuziekformaties. Monique Bartels is als docente verbonden aan het Conser- vatorium van Amsterdam en de Sweelinck Academie voor jong talent. BESTUUR EN COMMISSIES INSTRU COM ANI NATROSHVILI 1995 ALTVIOOLSTRIJKSTOK ANDREASGRTTERAMSTERDAM2001 Mijninstrumentklinktgeweldigmetdestokdieikvan hetNMFhebgekregen.Ikvoelmezelfverzekerderin mijnspel.Alsiknuakkoordenspeelopmijninstrument voelthetalsof eengrootorkestmijbegeleidt. ELLAVAN POUCKE 1994 CELLO SBASTIENPHILIPPEBERNARDELPARIJS1865 DeBernardel-celloklinktalseenvollecomplexewijnmet eengigantischbereikaankleurenensonoriteit. 44 Instrumenten Commissie Gisella Bergman Eigenlijk zou het mooi zijn als het NMF overbodig was. Als iedere muzikant zich een fantastisch eigen instrument zou kun- nen veroorloven. Maar dat is niet zo zeker niet in het hogere segment. Mede daarom draagt muziekdocent Gisella Bergman met veel plezier een steentje bij aan het NMF. Mijn rol als commissielid zie ik als een klein schakeltje in de geoliede machi- ne die het NMF heet. De stichting kent alle bruikleners n hun geleende instrumenten door en door. En het belangrijkste zij stel- len altijd de musicus centraal. Een dikke pluim daarvoor. Die instelling past precies bij mijn manier van werken. Of ik nu altvi- oolles geef op het conservatorium of aan een beginner ik wil ertoe doen voor de leerling die graag een instrument wil be- spelen. Dat is mijn passie. En daarbij help ik graag op verschillende manieren. Jurjen Hempel Zorgen dat jonge mensen hun muzikale dromen kunnen verwezenlijken dat is het doel van dirigent en commissielid Jurjen Hempel. Sinds jaar en dag dirigeert hij toonaangevende orkesten in binnen- en buitenland en heeft hij een lange reeks cd-opnames op zijn naam staan. Jurjen Als dirigent van onder andere het Jeugd Orkest Nederland ben ik met hart en ziel betrokken bij de ontwikkeling van jonge musici. Ik zie mijn werk als lid van de In- strumenten Commissie als een logisch verlengde daarvan. Het is meer dan fan- tastisch dat Nederland een instelling als het NMF heeft. Talentvolle musici krijgen de kans om op een kwalitatief soms zelfs zeldzaam instrument te spelen. Ik hoop dat de unieke Nederlandse strijkerscultuur hierdoor wordt versterkt en in de toekomst wereldwijd wordt herkend. MENTEN MISSIE THOMAS PRECHAL 2004 CELLO ANNELIESSTEINHAUERHILVERSUM2004 AlsikhemietsophetpodiumvraagdoethijdatookEn naafloopkrijgikveelcomplimentenookvanmensen achterindezaaloverdeklank.Ikhoopdatiknogveel mooieconcertenkangevenmetdezecello. FILIP REKIEC 1989 VIOOL CORNELISKLEYNMAN AMSTERDAMCA.1683 TheKleynmanviolinhasaverywarmandsoftsound howeverbecauseof itsrichnessinovertonesisalsovery transparent.Theviolinispresentinconcerthallsand churchesreachingeverycornerof theroomandoffers widevarietyof colours.Itisapleasuretoplaytheviolinas asoloistbutalsointhefieldof chambermusictheviolin givesverygoodsoundquality. NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 45 Maria Kuster Jong oud beginner gevorderd het NMF maakt het voor talloze mensen mogelijk om op een passend instrument de eigen mogelijkheden te ontwikkelen. Het NMF is meer dan alleen een uitleenorganisatie het is een fonds met een missie en een grote gedrevenheid om muzikanten op weg te helpen door hen een goed instru- ment in handen te geven. En zo het beste in hen naar boven te halen. Ik ben dan ook trots dat ik lid ben van de Instrumenten Commissie. Het voelt als een vertrouwd verlengstuk van wat muziek in mijn leven betekent. Ik ben ervan overtuigd dat het NMF ook in de toekomst veel voor men- sen blijft betekenen. David Kuyken Een elementaire levensvoorwaarde zo denkt muzikant en pianodocent David Kuyken over muziek. Tijdens mijn jeugd had ik het voorrecht muzikaal op te groei- en. Mijn ouders kochten een kleine Bech stein vleugel uit 1923 toen ik een jaar of veertien was. Een typerende klank glan- zend nieuwe mechaniek de heerlijke geur van gepolitoerd hout Ik herinner me nog steeds het ongelofelijke gevoel toen de vleugel in de woonkamer werd ge- plaatst. Dat gun ik iedereen. En daarom is het werk van het NMF ook zo belangrijk. Jong talent en professionele musici krij- gen de kans om op een passende vleugel of ander instrument ng beter te worden. Dat geeft me vleugels. Peter Stotijn Peter Stotijn is voormalig solobassist bij het Residentie Orkest en was tot zijn pensioen in 2014 als hoofdvakdocent verbonden aan het conservatorium van Amsterdam. Tijdens het lesgeven zag ik regelmatig studenten worstelen met instrumenten die hen niet de klank gaven waarnaar ze zoch- ten. Gelukkig heeft het NMF veel van deze musici aan een beter instrument kunnen helpen. Het NMF heeft zich zon belang- rijke plaats verworven in muzikaal Neder- land dat het niet meer weg te denken is. Daar hoop ik de komende jaren een steen- tje aan bij te dragen. Muziek en cultuur zijn belangrijk voor mensen uit alle lagen van de bevolking. Welke taal je ook spreekt muziek verstaan we allemaal. FLORIANNE REMME 2000 CELLO GUDRUNKREMEIERAMSTERDAM2014 CELLOSTRIJKSTOK THOMASM.GERBETHWENEN2005 DeWimDik-celloheefteenheelheldereenopenklank. Decellokomtheelgoedtotzijnrechtineenzaaldoorde mooiedragendeklank.Ikhoopdatiknogveelconcerten maggevenopditprachtigeinstrument IVAN SAEZ SCHWARTZ 1992 ALTVIOOL WILLIBRORDCRIJNENAMSTERDAM1995 If Iamhonestmyinstrumentdoesnothaveareally bigandpowerfulsoundoratleastthevolumeand thebrightnessinthesoundarenottwoof itmain characteristicshoweverthereasonwhyIhavechosen thisviolaisbecausefromtheveryfirstnoteIplayedinthe NMFbuildingIcouldfeelthewarmththesoftnessand howspecialwasittoneandthatwasinfactwhatIwas lookingforinaninstrument. 46 Francis Wammes Ze kan zich geen week voorstellen zonder een concert te bezoeken Francis Wammes. Ze studeerde aan de SOL volgde een le- rarenopleiding in Utrecht en stond daarna enkele jaren voor de klas. In 1987 ging ze aan de slag bij het Nederlands Impresari- aat waar ze verantwoordelijk werd voor de Stichting Kamermuziek Amsterdam KAM en voor de vertegenwoordiging van buiten- landse ensembles. In 2000 werd de Stich- ting KAM verzelfstandigd en de Stichting Kamermuziek Nederland opgericht. Hoe- wel Francis haar functie als directeur van beide stichtingen moest opgeven door een chronische ziekte speelt muziek met name kamermuziek nog steeds een belangrijke rol in haar leven. En via het NMF kan ik jon- ge musici blijven helpen. Coosje Wijzenbeek Voor een musicus is een goed instrument ontzettend belangrijk. Violiste en docent Coosje Wijzenbeek kan het weten. Een goed instrument heeft veel klankkleuren. Als het bij je past en goed reageert kun je als muzikant veel genuanceerder spelen. Maar goede instrumenten gaan de finan- cile draagkracht vaak ver te boven. Zeker voor jonge musici.Het NMF maakt het voor hen toch mogelijk om zulke instrumenten te bespelen.Daar zet ik me natuurlijk graag voor in. Coosje vindt bovendien dat ze zelf ook meeprofiteert van de inspanningen van het NMF. Een aantal van mijn leerlin- gen heeft een mooi instrument in bruikleen van het NMF. Daar geniet ik elke les van. Coosje volgde haar opleiding tot violiste bij Frits Knol en Davina van Wely. Haar leer- lingen variren in leeftijd van 4 tot 18 jaar. Zij geven samen met celloleerlingen van Monique Bartels concerten in Nederland en in het buitenland onder de naam Fan- cy Fiddlers. Momenteel is Wijzenbeek als vioollerares verbonden aan de Sweelinck Academie voor jong talent. Veel van haar leerlingen hebben inmiddels naam ge- maakt als uitvoerend kunstenaar. Samenstelling en rooster van herbenoeming Commissie Aanvragen en Instrumenten aangetreden herbenoeming Coosje Wijzenbeek viooldocente 1996 2018 Francis Wammes ex-directeur KAM 2003 2016 Monique Bartels cellodocente 2004 2017 David Kuyken pianodocent 2009 2017 Gisella Bergman altviooldocente 2009 2017 Peter Stotijn contrabasdocent 2012 2016 Maria Kuster oud-adjunct directeur Codarts 2013 2017 Jurjen Hempel dirigent 2014 2018 JULIN SARMIENTO 1988 CONTRABAS DANILROYAMSTERDAM2005 Ophetpodiumiswaardesprankelendedieptevanmijn contrabasvolledigtotzijnrechtkomt.Dezoetekleur straaltmaardraagtookensembles.Bovendieniszijeen prachtiggezicht. ANTON SPRONK 1994 CELLO JEANBAPTISTEVUILLAUMEPARIJS1865 MijnVuillaume-celloheefteenzeerheldereklank.Naast zijnstralendekarakterbeschikthetookoverstevigeen vollebasseneenzeerkenmerkendenbelangrijkaspect vaneencello.Ikhoopmetmijncellonogvelemensente kunnenbereikenenvelezalentekunnenvullenmetzijn prachtigetoon. NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 47 NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 De Raad van Advies bestaat per 1 januari 2015 uit 17 leden. Deze Raad is opgericht om het NMF bij te staan bij allerlei zaken waarvoor extra expertise gewenst is. De leden van de Raad worden op onregel- matige basis geconsulteerd en worden voor onbepaalde tijd aangesteld. In de Raad zitten onder meer musici docenten vioolbouwers en beleidsmakers. De samenstelling van de Raad van Advies per 112015 Vera Beths violiste Jaap Bolink vioolbouwer Frank Bonarius pianotechnicus en -stemmer Ferdinand Erblich altviolist Kees Hlsmann violist Rudolf Koelman violist Cyril van Lennep oud-bestuurslid NMF Fred J. Lindeman vioolbouwer Pieter Moerenhout oprichter NMF Andreas Post vioolbouwer Henk Rubingh violist Marien van Staalen cellist Serge Stam vioolbouwer Sven Arne Tepl artistiek directeur Residentie Orkest Jaring Walta violist Jan Wijn pianist Cleste Zewald klarinettiste RAAD VAN ADVIESXAVIER TORRESVICENTE 1991 VLEUGEL STEINWAYSONSHAMBURG1975 MySteinwaygrandpianohelpsmesomuchtoimprove thequalityof mypractice.Icanfocusmuchmoreonthe qualityof thesoundaswellasitinspiresmesomuch moreandthereforeIbelievethatsinceIhaveitthe qualityof bothmyplayingandmywritingisimproving alot. SERENA VANHEUVERSWIJN 1998 VIOOL WILLEMBOUMANDENHAAG1992 VIOOLSTRIJKSTOK LOTHARSEIFERTBUBENREUTHCA.1970 Sindseenpaarwekenhebikeeninstrumentvanhet NMFteleengekregen.Ikbenenormblijdathetfonds mijdekansgeeftommijverderteontwikkelenopeen goedinstrument.Mijnvioolheefteenheelopenen volleklankophetpodium.Ikhoopdatiksteedsweer mensenblijkanmakenalsikophetpodiumstametdit instrument 48 In januari 2016 hebben de Sociaal Econo mische Raad en de Raad voor Cultuur gezamenlijk een rapport uitgebracht op verzoek van Minister Jet Bussemaker van Cultuur over de arbeidsmarkt in de Cul- tuursector. De belangrijkste conclusie was dat de arbeidsmarkt van mensen in de cul- turele sector in de afgelopen jaren door de economische crisis en de forse overheids- bezuinigingen ernstig is verslechterd. Het aantal banen in de sector is met 123 fors afgenomen veel forser dan in de rest van de economie waarvoor het percenta- ge van 25 geldt. Er zijn bijvoorbeeld veel muziekleraren ontslagen door sluiting van muziekscholen en ook veel orkestmusici zijn hun baan kwijtgeraakt. Gevolg hiervan is dat het aantal zelfstandigen in de cultu- rele sector fors is gegroeid het aandeel zelfstandigen in de culturele sector is 42 in het geheel van de economie 16 wat tot een neerwaartse druk op het inkomen geleid heeft. De helft van de mensen met een creatief beroep heeft een jaarinkomen dat lager ligt dan 30.000 bij vergelijkbare beroepen ligt dat percentage op 20. Sa- menvattend kan men stellen dat de finan- cile positie van kunstenaars en dus ook musici dramatisch is. De bezuinigingen hebben hun financieel toch al zwakke positie verslechterd. Nog ernstiger wordt de situatie als men zich bedenkt dat de cijfers uit dit rapport geba- seerd zijn op de situatie in 2013 het eerste jaar van de drastische bezuinigingen in de kunst. De situatie nu in 2016 zal er nog veel somberder uitzien. Het NMF is indertijd opgericht vanwege de excessieve prijzen van veel muziekinstru- menten. De prijs van deze instrumenten groeide dermate dat veel muziekstuden- ten maar ook professionele musici en zelfs ook prominente solisten alleen nog maar op geleende instrumenten konden spelen. Behalve de opwaartse druk op de prijzen die eigenlijk maar door blijven groeien staat er dus een neerwaartse druk op de inkomsten van musici. Het bestaansrecht van het NMF wordt dus eerder groter dan kleiner. Gelukkig heeft het NMF inmiddels een om- vangrijke collectie opgebouwd met name waar het strijkinstrumenten betreft. Zeker aan de onderkant van dit deel van de col- lectie het deel van de collectie dat met name geschikt is voor conservatoriumstu- denten lijkt een grens bereikt te zijn voor wat betreft het aantal instrumenten. Aan- kopen in deze categorie doet het NMF al enige jaren nauwelijks meer. Wel is er bin- nen de collectie behoefte aan uitbreiding van de duurdere categorie voor dat deel bestaan nog lange wachttijden en vaak is het NMF helemaal niet in staat iemand aan een dergelijk instrument te helpen. Minder nieuwe aankopen dus maar met een veel hoger gemiddelde prijs. Die ontwikkeling is al een aantal jaren gaande en als gevolg daarvan is de gemiddelde prijs van een instrument in de collectie ook aanzienlijk gestegen. In de collectie is het aantal vleugels be- hoorlijk gegroeid en er is in 2015 ook be- sloten het aantal harpen te vergroten. De DE TOEKOMST Raad voor Cultuur SER Verkenning Arbeidsmarkt Cultuursector januari 2016. ANNE VEINBERG 1989 VLEUGEL YAHAMA1986 MijngerestaureerdeYamaha-vleugeliseen prachtinstrumentomtebespelen.Hetheefteenmooie klankengeweldigeaanslag.Ikvertrouwditinstrument ommijtehelpenvoortebereidenvoorconcertenente groeienalspianist. CLAUDIAEDITH VELEZ RUIZ 1992 CONTRABAS HARRYJANSENAMSTERDAM2008 Thisinstrumenthasagoodbalancebetweenthehigh andlowregisterithasaniceprojectioninthelowregister andinpizzicatoaswell.Sothatisperfectfororchestraand chambermusicperformance. NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 49 verwachting voor de toekomst is dat deze ontwikkeling zich voorlopig zal voortzet- ten waarbij de stijging van het aantal vleu- gels groter zal zijn dan de stijging van het aantal harpen omdat van die eerste soort er een groot aantal aan het NMF wordt geschonken. Harpen zijn er tot nu toe helemaal niet aan het NMF aangeboden wellicht omdat voor dat soort instrumen- ten een redelijk bloeiende tweedehands markt bestaat. Voor beide soorten instru- menten geldt echter wel dat we een toe- nemende vraag zien van professionele musici. Voor wat betreft de onderkant van de col- lectie zal het NMF uiteraard met inachtne- ming van gemaakte afspraken instrumen- ten die niet langer uitleenbaar blijken te zijn proberen af te stoten. Instrumenten die langdurig in de opslag verkeren en uitsluitend verzekeringskosten met zich meebrengen dienen geen doel en kun- nen beter verkocht worden. Het NMF wil zich nadrukkelijk inzetten voor nieuwe ontwikkelingen binnen de wereld van muziekinstrumenten en is tevens be- reid de grenzen van zijn eigen collectie uit te breiden door nog niet in de collec- tie aanwezige instrumenten op te nemen. Een recent voorbeeld daarvan is de steun bij de ontwikkeling van een nieuwe zoge- naamde Giant Harp en de geplande op- name van een drietal bandoneons in de collectie. Ook de bouw en aanschaf van een contrabasfluit staat in de planning. Resumerend wat betreft de collectie minder aankopen van strijkinstrumenten maar gemiddeld duurdere aankopen stijging van het aantal vleugels en harpen stimuleren van nieuwe ontwikkelingen en nieuwe instrumenten in de collectie. Bruikleen Door de toenemende internationalisering is het aantal studenten aan conservatoria met een andere dan de Nederlandse nati- onaliteit fors toegenomen. Datzelfde geldt voor het aantal buitenlanders dat in Ne- derlandse orkesten of ensembles speelt. Omgekeerd verlegt een steeds groter deel van de Nederlandse musici zijn werk enof studie naar het buitenland. Dat heeft uiteraard consequenties voor het NMF. In de komende tijd zal het NMF de huidige geldende criteria opnieuw tegen het licht houden en indien nodig helderder for- muleren of herijken. Ook de lengte van de bruikleen zal op- nieuw bekeken worden. Waar nu de regel geldt dat bruikleen in eerste instantie voor zes jaar geldt en er daarna steeds op- nieuw de mogelijkheid tot verlenging met respectievelijk twee of vijf jaar mogelijk is zal wellicht in de toekomst een nieuwe bruikleentermijn gaan gelden. Uitgangs- punt hierbij is dat de musicus optimaal geholpen wordt en voor hem volstrekt duidelijk is wat zijn mogelijkheden zijn. In de huidige situatie blijkt dat niet iedereen volledig inzicht heeft in zijn mogelijkhe- den. Bestaande rechten zullen uiteraard gehonoreerd blijven worden. Erfgoed Het aandeel instrumenten dat een bijzon- dere waarde heeft binnen de collectie omdat het als cultureel erfgoed kan wor- den aangemerkt stijgt de laatste jaren mondjesmaat. Van de meeste belangrij- ke Nederlandse bouwers bevinden zich MICHELLE VERHEGGEN 1993 HARP LYONHEALYCHICAGO2015 Ikbenontzettendblijdatikdezeharphebmogen ontvangen.Deharpheefteensprankelendgeluiden weetiedereenmeetenemeninzijnmuziek.Nuhebik demogelijkheidomiedereentelatengenietenvandit mooieinstrument. GODELIEVE VOORHOEVE 1992 VIOOL ANONIEMMITTENWALDCA.1750 Metzijnwarmeenheldereklankheeftditinstrument eenwereldvoormegeopend.Ikkannaarhartelust experimenterenenblijf nieuwekleurenontdekkenen vandieontdekkingstochtgenietikelkedag. 50 immers al instrumenten in de collectie. Er zal daarom niet actief op zoek worden ge- gaan naar uitbreiding van dit deel van de collectie. Instrumenten bespeeld door be- langrijke Nederlandse musici die het NMF ook tot erfgoed rekent zullen slechts inci- denteel beschikbaar komen met name bij beindiging van de actieve carrire. Mede gezien de doorgaans hoge prijs van dit soort instrumenten wordt er niet actief ge- streefd naar aankoop en is bruikleen een meer realistische optie. Ondersteuning van de musici Alleen het in bruikleen geven van een in- strument is natuurlijk bij lange na niet ge- noeg om een musicus optimaal te helpen. Voor het slagen van de muzikale carrire van de musicus is veel meer nodig. Daar- om probeert het NMF zijn musici ook op andere terreinen te ondersteunen. Zoals door het bieden van een podium. Zoals door persoonlijke begeleiding en advies. Zoals door het maken van geluidsopna- mes. Zoals door het leggen van contacten. Zoals door het adviseren bij de aankoop van een eigen instrument. Het NMF werkt aan een programma waarbij deze zaken in de toekomst meer gestructureerd worden ingebed in de activiteiten van het fonds. Fondsenwerving Met de opkomst van sociale media en de toenemende computerisering van de maatschappij verandert de fondsenwer- ving van goede doelen mee. Particuliere crowdfunding-initiatieven duiken overal op. In dit veranderende veld zal het NMF zich staande moeten houden en mee moe- ten profiteren van nieuwe kansen zonder dat daarbij oude vertrouwde middelen zo- maar overboord worden gezet. Daarnaast is het van eminent belang om enerzijds te groeien qua donateurs anderzijds de per- soonlijke benadering die mogelijk is in een kleine organisatie vast te houden. De groei van het aantal donateurs in de afgelopen jaren is redelijk geweest maar om echt wezenlijk grotere aantallen te krijgen zal wellicht een andere aanpak nodig zijn. Het NMF zal de noodzaak hiervan dienen te onderzoeken en navenante maatregelen dienen te nemen. Meerjarenplan Het NMF heeft zich de afgelopen jaren geprofileerd als een professionele en be- trouwbare goededoelenorganisatie die gestaag is gegroeid. Vanuit deze positie en rekening houdend met de veranderen- de maatschappij en de veranderende rol van muziek en musici daarin zullen in de komende jaren essentile vragen over de toekomst van het fonds gesteld en beant- woord dienen te worden. De belangrijkste elementen daarvan zijn in de paragrafen hierboven aangestipt. Het NMF stelt zich daarom tot doel in 2016 een nieuw meerja- renplan te ontwikkelen waarin de koers en richting van het fonds beschreven worden. Bij de ontwikkeling van dit plan zullen re- presentanten van alle groepen belangheb- benden bij het NMF betrokken worden. Amsterdam 16 maart 2016 drs. Marcel Schopman directeur DE TOEKOMST XANDER WASSENAAR 2003 VIOOL JOHANNESJACOBSMIDDELBURG1995 Mijnvioolheefteenvollezuivereklankdietotachter indezaaltehorenis.Ikspeelgraagtemperamentvolle stukkenendezevioolmaaktmijnvingersmagischik vliegoverdesnaren. DARYAVAN DERWILT 2002 VIOOL ANONIEMOOSTENRIJK18EEEUW VIOOLSTRIJKSTOK WILLEMBOUMANDENHAAG1992 Iederekeerweeralsikmijnvioolbespeeldanvoelikde bandtussenmijendemooieklankvanmijnviool. NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 51 Het bestuur van het NMF bestond gedu- rende het verslagjaar uit zes personen. Halverwege het jaar tijdens de jaarverga- dering in juni trad voorzitter prof. ir. Wim Dik af na veertien jaar de voorzittershamer te hebben gezwaaid. Wim is van grote betekenis voor het NMF geweest. Onder zijn leiding ontwikkelde het NMF zich tot een gerespecteerd en professioneel fonds voor musici en muziekinstrumenten. Hij werd opgevolgd door ondergetekende die eind 2014 tot het bestuur was toege- treden. Tijdens het afgelopen jaar werd vier maal vergaderd onder meer het ge- voerde beleid de financile cijfers de aankoop van instrumenten en het func- tioneren van staf en overigen werden tijdens deze vergaderingen besproken. Ook toekomstperspectief samenwerking met derden en het bereiken van afgespro- ken doelstellingen kwamen telkens aan de orde. In de jaarvergadering van 6 juni werd de jaarrekening en het jaarverslag vastgesteld en goedgekeurd en decharge voor het gevoerde beleid verleend aan de penningmeester. Gedurende het jaar werd er door leden van het bestuur op individuele basis met de directie overlegd als daartoe aanlei- ding was. Er vond ook zoals elk jaar een gesprek plaats tussen directie penning- meester en accountant.Afgesproken werd dat voortaanrond het tijdstip van de twee- de vergadering van elk jaar naast de ge- bruikelijke evaluatie van het functioneren van de directeur ook een zelfevaluatie van het bestuur zal plaatsvinden. Het NMF streeft ernaar om het bestuur zo samen te stellen dat de noodzakelijke kennis voor het optimale functioneren van een dergelijk instituut aanwezig is daartoe is een profiel voor het bestuur vastgesteld. Daarnaast vindt het NMF het belangrijk dat de leden van het bestuur gezamenlijk een groot en relevant netwerk bezitten. Kennis van de bestuursleden op het gebied van het Nederlandse muziekleven en alles wat daarmee samenhangt is relevant. In de laatste vergadering van het jaar werd het besluit genomen om de structuur van het fonds te wijzigen.In plaats van een bestuur komt er een Raad vanToezicht.De statuten zullen dientengevolge in 2016 aangepast worden. Het bestuur kijkt tevreden terug op het af- gelopen jaar. De inkomsten overtroffen de verwachtingen.Wel blijft het realiseren van een financile reserve van anderhalf maal de exploitatiekosten voorlopig nog toe- komstmuziek. Aangezien de hoogte van de reserves echter ook niet dalen blijven de risicos beperkt en acceptabel. Oorzaak van het feit dat het gewenste niveau nog niet bereikt is blijft het grote aandeel van geoormerkteinkomsteninhettotaal.Naast een stijging van de inkomsten constateert het bestuur tot zijn vreugde dat de hoe- veelheid donateurs ook weer stijgende is. Voorts groeide de collectie instrumenten zowel in omvang als in waarde.Belangrijke evenementen dit jaar waren in het voorjaar het Weekend van het NMF dit jaar in sa- menwerking met de Bond Heemschut het afscheidsconcert van Wim Dik in juni in het Spoorwegmuseum in Utrecht en de drie zeer succesvolle Presentatieconcerten in het najaar in Amsterdam Delft en Zwolle. Alle drie deze activiteiten genereerden veel publiciteit met name het Weekend en goodwill bij de donateurs met name de Presentatieconcerten. Het bureau van BESTUURS VERSLAGSOPHIA WITMER 1996 CELLO ANONIEMMIRECOURTCA.1850 MynewcelloiswhatIexperimentbutalsowhatmakes meexperimentmyself.Thecelloworksgreatforplaying bothsoloandcontinuoandImreallygladtobeableto domystudywiththisinstrument. ROBIN DE ZEEUW 1988 CONTRABASSTRIJKSTOKBAROK KEESVANHEMERTDENHAAG2012 Dezebarokstokisveellichterdaneenmodernestok wathetveelmeerflexibiliteitgeeftenookeenzekere lichtheidindeklankbrengt.Dezetransparantieisergfijn bijhetspelenvanoudemuziek.Daarnaastwerktdestok erggoedmetdedikkedarmsnarenvandebasenisde balansvoormijperfect 52 het NMF functioneerde gedurende het verslagjaar weer naar volle tevredenheid. Verantwoordingsverklaring Het NMF werkte in 2015 nog volgens een bestuursmodel waarbij het bestuur het merendeel van zijn taken gedelegeerd heeft aan de titulaire directie. Er is in feite dus sprake van toezichthoudend bestuur. De directie geeft richting aan de organi- satie zorgt voor de benodigde middelen en het besteden daarvan en zorgt voor het adequaat functioneren van de organisatie in het algemeen. De directie is zowel be- leidsinitirend als beleidsuitvoerend. Het bestuur houdt toezicht op het besturen van de directie zowel door middel van preven- tief toezicht als ook door toezicht achteraf. De bevoegdheden van de directeur van het NMF staan omschreven in het directie- statuut. Naast de directie bestaat de zogenaamde Instrumenten Commissie. Deze oordeelt over aanvragen van musici en de aankoop van instrumenten en adviseert op welke kwaliteit instrument een aanvrager recht heeft. Daarnaast functioneert de zoge- naamde Raad van Advies. Leden van deze Raad kunnen op individuele basis voor advies geraadpleegd worden door het bu- reau de directie of het bestuur. De leden van het bestuur verklaren de volgende principes opgenomen in de ar- tikelen 4 lid 1.A 4 lid 4 en 4 lid 5.2 van het reglement CBF-keur te onderschrijven - binnen de instelling dient de functie toe- zicht houden vaststellen of goedkeuren van plannen en het kritisch volgen van de organisatie en haar resultaten duide- lijk te zijn gescheiden van het besturen dan wel van de uitvoering. - de instelling dient continu te werken aan een optimale besteding van middelen zodat effectief en doelmatig gewerkt wordt aan het realiseren van de doelstel- ling. - de instelling streeft naar optimale relaties met belanghebbenden met gerichte aandacht voor de informatieverschaffing en de inname en verwerking van wen- sen vragen en klachten. Het bestuur krijgt geen vergoeding voor zijn werkzaamheden. Wel is er de moge- lijkheid tot compensatie voor gemaakte onkosten in verband met werkzaamheden voor de stichting. In 2015 is daar geen gebruik van gemaakt. Het directiesalaris wordt door het bestuur vastgesteld con- form de Adviesregeling van de voormali- ge VFI nu Goede Doelen Nederland de overkoepelende organisatie van goede doelen in Nederland. Voor een specificatie en toelichting wordt verwezen naar de jaar- rekening 2015. Het bestuur dankt de directeur en alle me- dewerkers bij dezen ten zeerste voor de enthousiaste en kwalitatief voortreffelijke wijze waarop zij zich ook dit jaar weer van hun taak hebben gekweten. Amsterdam 16 maart 2016 mr. Els Swaab voorzitter De44musicidieinditjaarverslagworden voorgesteldhebbenin2015voorheteerst eeninstrumentinbruikleengekregenvan hetNMF.Daarnaastzijnernog403musici dieindatjaaropeeninstrumentuitde collectievanhetNMFspeelden. VooreenoverzichtvanalleNMF-musici endeinstrumentendiezijinbruikleen hebbenbezoektuonzewebsite www.muziekinstrumentenfonds.nl 447 53 mr. E.H. Swaab lid voorzitter vanaf 3 juni 2015 Arbitermediator Lid Tuchtraad Financile Dienstverlening Lid geschillencommissie DSB Bank Voorzitter STAK Maarsen Groep Lid Raad van Commissarissen CED Holding B.V. Lid Raad van Advies Nederlandse Orde van Advocaten Vice-voorzitter en secretaris Raad van Toezicht Stichting Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis Voorzitter Pensioenraad Zorg en Welzijn Lid bestuur STAK Goudse Verzekeringen BV Lid Raad van Toezicht Gerrit Rietveld Academie Voorzitter Oerol Festival Voorzitter Raad van Commissarissen WSW Voorzitter College van Regenten Fonds Sluyterman van Loo Voorzitter Bestuur Fonds 21 Lid Raad vanToezicht Stichting Jeroen Bosch 500 prof. ir. W. Dik voorzitter tot en met 3 juni 2015 erevoorzitter Voorzitter Raad van Advies Connekt Voorzitter Brabantse Stichting voor Ondernemendheid Voorzitter EU PowerNet Team Ambassadeur Habitat for Humanity Nederland Freelance hoogleraar TU Delft mr. J.W.P. Verheugt vice-voorzitter Voorzitter Adviescollege verloftoetsting TBS Raadsheer-plaatsvervanger in het gerechtshof te Amsterdam Rechter-plaatsvervanger in de rechtbank te Den Bosch mr. D.C. Baron van Wassenaer secretaris Lid ING Senior Leadership Team Global Head of Clients Network Regent Stichting Twickel Delden Regent Stichting RCOAK Amsterdam Voorzitter Stichting Jacoba van Wassenaer Fonds Voorzitter Stichting Bouwstenen voor Dierenbescherming Leiden Vice-voorzitter Stichting Lemstra Amsterdam Lid bestuur Ir. H.G. Boumeester Foundation Lid Raad van Advies Frans Hals Museum 54 dhr.H.HollanderRA penningmeester Partner EY ISO Sustainability Services Voorzitter KBvG Commissie toetsting kwaliteit Voorzitter PRCW Pony- en Ruiterclub Westland Vakjurylid Koning Willem I prijs plaquette voor duurzaamheid mr. S.A. Reinink lid Algemeen Directeur Het Concertgebouw NV Voorzitter Stichting G.Ribbius Peletier jr.tot behoud van het Landgoed Linschoten Lid Raad vanToezicht Nationaal Museum Speelklok Lid Raad van Advies Nexus Instituut Lid Raad van Advies Stichting Het Nationale Park De Hoge Veluwe Lid Bestuur Stichting 4 mei concert Lid bestuur StichtingTjardus Greidanus drs. S.C. Wolff lid Adviseur Gerzon Holding Lid bestuur WWF Schweiz Adviseur Artists for Nature Foundation Zakelijk leider Nederlandse Fluit Academie Voorzitter Stichting Mirador Samenstelling en rooster van herbenoeming per 1 januari 2016 functie aangetreden herbenoeming mr. E. H. Swaab voorzitter 2014 2018 mr. J.W.P. Verheugt vice-voorzitter 1994 2016 H. Hollander RA penningmeester 2006 2018 mr. D.C. Baron van Wassenaer secretaris 2002 mr. S.A. Reinink lid 2008 2016 drs. S. Wolff lid 2009 2017 verlaat het bestuur in 2016 NMF MAGAZINE 2016 JAARVERSLAG 2015 55 Het is in mijn beroep nogal onhandig maar er zijn weinig dingen waar ik z bang voor ben als een podium. Zoals de meeste angsten hangt ook deze re- deloze vrees samen met gebeurtenis- sen uit mijn jeugd. Mijn vader was leraar op het Utrechts Conservatorium. Zijn leven draaide en draait nog steeds om muziek. Wij kinderen werden voortdu- rend naar concerten gesleept van wat wij moeilijke muziek noemden dat wil zeggen alles wat niet op The Beatles leek. Mijn vader was dol op Stravinsky en hield bij hoog en bij laag vol dat daar voor een zesjarig kind niets moeilijks aan was. Ook ging er geen week voorbij of we moesten naar een kamerconcert meestal bij vrienden of kennissen die hun liefde voor muziek niet noodzake- lijkerwijs combineerden met virtuoos vioolspel het was altijd net een beetje vals en bovenal ontzettend saai. Als ik eraan terugdenk voel ik mijn kaken nog verkrampen van het gapen tussen al die uiterst matig uitgevoerde andantes. Ook ons eigen huis was vaak vol musice- rende mensen van uiteenlopende aard slome baardige hippies we leefden in de jaren zeventig met gitaren pianis- ten met woest haar en een dito touch onze oude vleugel was haast niet meer te stemmen en aan sommige toetsen ontbrak het ivoor bedeesde meisjes met blokfluiten en herderinnetjesjurken strenge dames op leeftijd met cellos en die ne gekke mevrouw die altijd paar- se gewaden droeg koddig bedoelde wijsjes voor ons kinderen blies op een ocarina en vaak bij mijn moeder in de keuken stond te huilen om n of meer- dere verloren liefdes. Ook zelf ontkwam ik er natuurlijk niet aan een instrument te leren bespelen. Het was misschien niet zo heel verstan- dig om met zon lastig instrument als een viool te beginnen maar ouders zien nu eenmaal graag in hun uil een valk. Na vele maanden les van een esoterische vrouw met hese stem en witte wimpers bracht ik het nog steeds niet veel verder dan een krasserig un dun dip. Nu is het probleem van muziekjuffen dat ze te pas en te onpas een uitvoering beleggen in schimmige zaaltjes want dat is zo enig voor die kleintjes om al- vast eens op een cht podium te staan. Alle andere leerlingen ook jonger dan ik waren al vl verder en speelden aardige menuetjes en daar stond k dan op dat rotpodium met niets te bie- den behalve dat ellendige un dun dip. Ik staarde de zaal in en een roedel wel- willende ouders staarde vol verwach- ting terug. Ik begon te huilen. Als ik nou een schattig klein meisje was geweest hadden mensen het vast ontroerend gevonden maar ik was groot voor mijn leeftijd en nogal lelijk dus dat viel he- lemaal niet goed. Stel je niet zo aan zei mijn juf en tegen de zaal ze moet er gewoon doorheen. Nou ja ik spl de un dun dip zo snel mogelijk langer dan een seconde of 15 kan het niet ge- weest zijn maar zelfs die welwillende ouders waren blij dat het voorbij was. Ik ging van vioolles af en probeerde gitaar. Wr stond ik op een podium met een uiterst onbeholpen versie van Greensleeves. Wr huilen. Weg gi- taar. Dan in godsnaam maar de piano want dat kon iedern leren nietwaar Behalve ik. Halverwege zon uitvoering een houterig deuntje van Bartk stort- te ik wr in op het podium. Een vierde instrument kwam er niet van want inmiddels lagen mijn ouders in scheiding dus die hadden wel wat an- ders aan hun hoofd. En toen mijn vader eenmaal vertrokken was viel de druk om ooit nog muziek te maken heleml weg. Het was heerlijk. Ik heb nooit meer een muziekinstrument aangeraakt. En podia mijd ik nog steeds als de pest. Huilen op het podium COLUMN SYLVIA WITTEMAN 56 TEKST LENNART VAN DER SMAN Een keer per jaar komt het NMF met de mooiste instrumenten en de meest bij- zondere musici naar u toe. Op dit con- cert dat inmiddels is uitgegroeid tot een concertreeks van drie tot vijf concer- ten laten wij rond een bepaald thema zien wat ons bezighoudt welke musici wij steunen of wat voor instrument wij overwegen aan te kopen. Een andere niet onbelangrijke reden is dat wij u als bezoeker en als donateur willen bedan- ken voor uw steun om de activiteiten van het NMF mede mogelijk te maken. Een bedankconcert dus sfeervol intiem en ietwat verrassend. Doorgaans vragen we u uw vrienden buren of collegas mee te nemen. We zullen niet onder stoelen of banken steken dat we dan hopen dat zij net zo enthousiast worden als u en na het concert begunstiger van het NMF worden. Carte blanche De vele aanmeldingen voor deze Pre- sentatieconcerten getuigen ervan dat onze donateurs en vrienden blindelings uitkijken naar een feestelijke middag of avond zonder te weten wat hen muzi- kaal te wachten staat. Het programma blijft traditiegetrouw een verrassing tot Een jaarlijkse tournee om u te bedanken PRESENTATIECONCERTEN 57 STEVENHEYBROEK n minuut voor aanvang. In 2015 wis- ten wij zelf ook pas laat wat wij u zouden voorschotelen wij gaven aan twee in- spirerende en gepassioneerde violisten carte blanche. Bas Treub 1987 en Ama- rins Wierdsma 1991 beiden met nu al een indrukwekkend cv stelden zelf een programma samen met hun collega-mu- sici. Het podium stond vol talent samen met Laura Oomens Richard Wolfe Mar- cus van den Munckhof Rua t Hart Eli- sa Karen Tavenier Asdis Valdimarsdottir Alexander Warenberg en Michael Ml- ler klonken werken van Bach Prokofjev Stravinsky en Brahms. Originaliteit Twee curiosa zullen het publiek zker zijn bijgebleven de elfjarige voorlezer Nino Pen die het verhaal van Ferdinand de Stier vertolkte waarover u trouwens meer kunt lezen in dit magazine en de betoverende zagiste Annette Scholten die met haar lame sonore in de volks- mond ook wel zingende zaag het con- cert afsloot met Aan de Amsterdamse grachten. Bij het NMF houden we wel van zon verrassingselement. Eerder klommen jazzpianist Rembrandt Fre- richs klezmerviolist Noa Eyl trompettist Eric Vloeimans en het balkanensemble Trio C tot de Derde het podium op om de Presentatieconcerten origineel uit te luiden. NMF-tournee We proberen zo veel mogelijk begunsti- gers door het hele land de kans te bie- den aanwezig te zijn. Vorig jaar was het NMF te gast in Delft Zwolle en Amster- dam. Eerder ook in Haarlem Den Bosch Utrecht Amersfoort en Den Haag. De zalen houden echter vast aan een maxi- maal aantal bezoekers dus teleurstelling voor enkelen is soms onontkoombaar. In 2016 wijken wij daarom uit naar een grotere zaal in Amsterdam n voegen we een vierde concert toe in het zuiden des lands. Voor het NMF wordt dat een nieuwe zaal in een nieuwe stad het Mu- ziekgebouw in Eindhoven. Zo reizen we met onze musici van stad tot stad als een heuse tournee. Wij hopen u dit jaar dan weer te treffen om u te bedanken voor uw steun. En vergeet dan dus niet uw bu- ren mee te nemen NMF MAGAZINE 2016 58 JESSEKRAAL MARKKUIPERS 2016 In het najaar van 2016 organiseren wij de Presentatieconcerten op zondag 30 oktober 1400 uur Theater Odeon Zwolle maandag 31 oktober 1930 uur Muziekgebouw Frits Philips Eindhoven dinsdag 1 november 1930 uur Muziekgebouw aan t IJ Amsterdam donderdag 3 november 1930 uur Museum Prinsenhof Delft Reserveren en voorrang Vanaf 4 juli 2016 kunt u kosteloos maxi- maal 4 kaarten reserveren voor n van de Presentatieconcerten. Bestellingen worden op volgorde van binnenkomst behandeld waarbij geldt dat donateurs met een schenkingsakte schenkers of inleners van instrumenten en vervolgens andere donateurs voor- rang krijgen. Reserveer uw kaarten vanaf 4 juli via www.muziekinstrumentenfonds.nl presentatieconcert 59 JESSEKRAALJESSEKRAAL Hetenigewat meinteresseert iskwaliteit JEAN-PIERREJANS Of ik het belangrijkste pianopodium van Europa heb Dat mag ik over mezelf na- tuurlijk niet zeggen maar de directeur van het Concertgebouw heeft me toever- trouwd dat hij Meesterpianisten de beste klavierserie ter wereld vindt.Ik hoor het ook van de pianisten zelf. Ze roemen de sfeer de Grote Zaal het aandachtige publiek. Ze komen dan ook allemaal graag of ze nu Pires heten of Pollini Sokolov of Zimerman. Ik vind het lastig een meesterpianist te ty- peren.En ding spreekt voor zich de tech- niek is van het allerhoogste niveau. Een meesterpianist speelt integer en koket- teert nooit met zijn talent hoe virtuoos hij ook is. Hij moet zijn muzikale boodschap kunnen overdragen op het publiek. En het liefst heeft zijn spel zon diepgang dat het me kan ontroeren. Toen ik in 1987 met de serie begon hing die als het ware in de lucht. Ik had ervaring opgedaan bij Concertdirectie Dr. G. de Koos en Co waar ik de internationale pia- noserie programmeerde. Zo was ik in 1972 verantwoordelijk voor het Nederlandse debuut van Alfred Bren- del. Niemand kende hem nog. Hij speelde de laatste drie sonates van Schubert dat was een openbaring Later regelde ik de pianoserie van het Nederlands Impresari- aat. In 1984 heb ik me als artist manager naar Parijs laten lokken. Nou dat heb ik geweten. Het ging met de Franse slag na negen maanden had ik nog geen contract. Het leven was duur en ik kon amper rond- komen. Ik keerde terug naar Amsterdam en dacht als ik ooit voor mezelf wil begin- nen moet het nu. Belachelijke prijzen Ik had allang gezien dat de pianoseries in Nederland niet goed liepen. De impresa- rios dachten te klein ze boekten alleen de pianisten van wie ze zelf de vertegen- woordiging hadden. Veel beroemdheden speelden zodoende nooit in Nederland. Die impasse wist ik met Meesterpianisten te doorbreken. Sterren als Ashkenazy en Perahia boekte ik gewoon via mijn colle- gas. Dat vonden ze aanvankelijk niet leuk maar ja zelf hadden ze niets te bieden. Via mij kregen hun pianisten tenminste een solorecital in de Grote Zaal. De belangstelling voor het eerste seizoen was zo groot dat ik de abonnementen verkoop moest stopzetten. Dat was niet eerder vertoond. Maar ja kijk ook eens naar de prijzen. Tien toppianisten voor 250 gulden dat is achteraf belachelijk. Rond het eerste concert zat trouwens een vreselijke tragiek. Youri Egorov moest na- melijk afzeggen. Hij had een hersenvlies- ontsteking en kon nauwelijks lopen. Een halfjaar later is hij overleden. Iemand beval Cyprien Katsaris aan die opende op 11 oktober 1987 mijn eerste serie. Vanaf het tweede seizoen zit ik op de zon- dagavond. Ik heb een gentlemans agree- ment met het Concertgebouw. Zij ronden eerst hun programmering af samen met het Koninklijk Concertgebouworkest ver- volgens kies ik 13 of 14 zondagavonden. Impresario Marco Riaskoff 6161 NMF MAGAZINE 2016 Marco Riaskoff is het brein achter de serie Meesterpianisten. s Werelds klaviertoppers levert hij af bij de trap naar de Grote Zaal van het Koninklijk Concertgebouw. Voor dat podium heeft iedereen een heilig ontzag. TEKST GUIDO VAN OORSCHOT Weet je wat altijd loopt Chopin. Laat Chopin spelen en de zaal stroomt vol maakt niet uit welke meester op het po- dium zit. Liszt en Rachmaninov doen het ook goed componisten kortom die het mooist voor klavier hebben geschreven. Mijn pianisten weten dat ze ook heden- daags repertoire mogen spelen. Stock- hausen of Boulez als het maar van het hoogste niveau is. Het enige wat me inte- resseert is kwaliteit. Prikken in hamerkopjes In tegenstelling tot de meeste andere po- dia werk ik zonder subsidie. Het vinden van sponsors is tegenwoordig niet mak- kelijk ik moet er hard voor vechten. Hun gasten krijgen een stoel op het podium dan zitten ze vlakbij de solist. Een piano- recital is de enige concertvorm waarbij je dat met goed fatsoen kunt doen. Een vio- list of een zanger zou je op de rug kijken dat kun je sponsorgasten niet aandoen. Een van de geheimen van mijn serie heet Michel Brandjes hij is een internationaal vermaarde pianostemmer. De man die het Concertgebouw destijds volgens contract leverde had maar een uur om een instrument te prepareren. Dat kan natuurlijk niet. Toen Brendel in 1992 een Beethovencyclus kwam geven zag ik de bui al hangen. Brendel is geen natuurta- lent zoals Argerich of Volodos hij moet er hard voor werken en wil een instru- ment dat goed wordt voorbereid. Als je niet oppast neemt hij de regie in han- den. Prikkend in hamerkopjes heeft hij al heel wat instrumenten eh een beetje vernield. Michel Brandjes was me aanbevolen door Ronald Brautigam. Ik gaf hem carte blan- che al moest hij tien uur stemmen het ging me om het resultaat. Michel is een vakman hij barst van de trucjes. Boven- dien kan hij zich goed verplaatsen in een pianist hij heeft een sterke psychologie. Het was meteen een waanzinnig succes. Heilig ontzag Ik probeer alles zo te regelen dat een pi- anist zich volledig op zijn recital kan con- centreren. We halen hem van het vliegtuig en reserveren een vijfsterrenhotel. De pr moet in orde zijn ik wil dat een artiest zich- zelf terugziet op affiches in de stad. Als hij ervoor voelt neem ik hem mee uit eten. Maar als het concert aanbreekt kan ik na- tuurlijk niets meer voor hem doen. De Grote Zaal de traditie die trap naar beneden ik geef het je te doen. Voor dat podium heeft iedereen een heilig ontzag. Afgelopen november speelde Krystian Zimerman de laatste twee sonates van Schubert. Vlak voor aanvang ging ik nog even bij hem langs. Je zou het van zon ervaren rot niet verwachten maar hij zei Marco I am very nervous. Of neem Shura Cherkassky God heb- be zijn ziel. Die was extreem bijgelovig. Nog belangrijker dan de piano was voor hem de kruk. Op het podium tekende hij met krijt precies af waar die moest staan. En voor hij opging moest ik hem op het voorhoofd spugen. Ach het was een heerlijk mannetje. Hij kon toveren met kleur en legato alsof hij ter plekke improviseerde. Vaak zie je dat een pianist tijdens de toe- gift helemaal zichzelf wordt bevrijd van alle stress. Een enkele keer komt iemand de trap op en zegt shit ik heb vreselijk gespeeld Dan praat ik op hem in. Kom op man je denkt alleen aan de dingen die mis gingen terwijl je al het moois vergeet Marco Riaskoff 69 Marco F.Riaskoff werd geboren in de Zwitserse stad Lausanne.Zijn moeder was half Spaans en half Engels zijn vader kwam uit Bulgarije.Tot zijn 11de woonde Riaskoff in Zuid-Amerika. In Nederland studeerde hij blokfluit en piano en trad in 1970 in dienst van Concertdirectie Dr.G.de Koos en Co.In 1985 richtte hij Riaskoff Concert Management op.In 1987 program- meerde hij in de Grote Zaal van het Concertgebouw het eerste seizoen van de nog altijd toonaangevende serie Meesterpianisten. Verder voert Riaskoff het management in Neder- land van pianisten als Jevgeni Kissin Krystian Zimerman en Grigori Sokolov. In 2007 werd hij in aanwezigheid van koningin Beatrix en prins Willem-Alexander benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau.Ter gelegenheid van het 25ste Meesterpianistenseizoen kreeg hij in 2012 de Frans Banninck Cocq Penning van de stad Amsterdam. 62 NMF MAGAZINE 2016 ANDREASTERLAAK 63 Een favoriet podium kiezen dat is lastig. Is het favoriet om te komen luisteren of om zelf te spelen Om de betoveren- de akoestiekde historie of de sfeer Of waren het toch ge- woon de musici en maakte het niet uit waar ze speelden Ik kan niet kiezen Misschien kies ik daarom het podium waar ik vanavond naar toe ga van Museum de Cruquius een origineel gemaal uit 1849 en toevallig ook de grootste stoommachine ter wereld . Celliste Viola de Hoog zal op de prachtige Guadagni- ni-cello uit de NMF-collectie een avond lang Bach spelen. Ik zie er naar uit om hr te horenom die mooie cello weer te beluisteren op deze prachtige locatie maar ook om initiatiefnemer Peter Mookhoek weer te zien. De gastvrij- heid en het enthousiasme waarmee hij iedereen ontvangt zorgen ervoor dat iedere musicus daar wil spelen en dat het zaaltje iedere keer weer vol zit. Echt waar We gaan niet weg voordat we een glaasje wijn hebben gedronken en hopen dat we er de volgende keer weer bij zijn. www.cruquiusconcerten.nl Klein podium grote musici GEERTJEVANDERLINDEN collectiebeheer Geen verdrietige oogjes TEKST BERRY VAN DE VEN Het is misschien helemaal niet gek dat we met onze inzendingen nog nooit de NRC Charity Award hebben gewonnen. We vertegenwoordigen namelijk geen groot menselijk leed zelfs geen dierlijk. Het gaat bij ons ook al niet om de natuur of om het milieu. Kortom geen hartverscheurende taferelen geen verwaarloosde honden geen verdrietige oogjes. En toch doen we ieder jaar weer mee. We hebben namelijk wel een boodschap we hebben wel degelijk iets te vertellen. Zonder de gulle giften van de donateurs van het NMF was er wel een ander leed het leed van talentvolle musici die niet kunnen beschikken over een passend instrument. Een instrument waarmee hun talent tot ontwikkeling kan komen. Vergaat de wereld als dat niet kan Nee vast niet. Maar de wereld is met mooie muziek wl een stuk leefbaarder. We worden van goede muziek bijzonder blij of verdrietig. Het raakt ons. Het NMF is dus zeker van belang. We willen natuurlijk niet alleen heel graag de Charity Award winnen maar vooral ook dat onze boodschap tussen de oren van onze doelgroep terecht komt. Want bij ons blijft uw geld wel degelijk onder andere aan een strijkstok hangen. PRIJSVRAAG Help ons met het winnen van de Charity Award Uiteindelijk willen we natuurlijk wel een keer winnen. Wellicht dat u ons daarbij kunt helpen. Heeft u een goed idee voor een advertentie stuur dat dan naar schopmanmuziekinstrumentenfonds.nl. De leukste inzending gaan we uitwerken en insturen. Uiteraard stellen we daar graag iets tegenover. Wat dacht u van een privconcert door n van onze musici NMF MAGAZINE 2016 64 Bij ons blijft uw geld zeker aan de strijkstok hangen Wist u dat een goede strijkstok voor een musicus van even groot belang is als een goede viool Vergelijk het met luidsprekers bij uw versterker. En een strijkstok kan net als een viool heel kostbaar zijn. Omdat muziekinstrumenten van hoge kwaliteit essentieel zijn voor de ontwikkeling van jonge musici maar voor hen onbetaalbaar bestaat er het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds. Het fonds steunt al meer dan een kwart eeuw honderden talentvolle musici door hen een instrument in langdurige bruikleen te geven. Of een mooie strijkstok natuurlijk. Met uw hulp gaan we daar graag mee door. Zo blijft uw geld zeker aan een strijkstok hangen www.muziekinstrumentenfonds.nl 65 Het NMF werkt samen Concerten horen bij het NMF. Niet alleen bieden wij de musici die we ondersteunen graag een podium wij organiseren die concerten ook om nieuw publiek kennis te laten maken met het NMF. En hoe kun je de luisteraars beter over het NMF vertellen dan met prachtige instrumenten en talent- volle musici op het podium De concerten ontstaan doorgaans door samen te wer- ken met bestaande concertorganisaties en -zalen. Zo kunnen de productiekosten beperkt blijven en kunnen wij kleinere or- ganisaties tevens van dienst zijn met onze ervaring promotionele mogelijkheden en een groot veelzijdig gezelschap aan musi- ci.In najaar 2016 start het NMF een samen- werking met Dorpskerk Wilp. Wij stellen deze organisatie graag aan u voor. Nieuwste samenwerking Eenverrassendeplekinhetgroeneharttus- senApeldoornDeventer en ZutphenWilp. Het Gelderse dorp nam in 2015 de tijd om zijn 1250 jaar bestaan te vieren. In de 11e eeuw werd op een dijk van de IJsseluiter- waarden een romaans kerkje gebouwd. Deels is het in die oorspronkelijke bouwstijl tot op heden behouden gebleven. Stichting Behoud Dorpskerk Wilp Het kerkbestuur vroeg zich een aantal ja- ren geleden af hoe ze bij teruglopende inkomsten dit culturele erfgoed op den duur in stand zou kunnen houden. In 2013 is de Stichting Behoud Dorpskerk Wilp opgericht. Die realiseert nieuwe in- komsten door verhuur en door het wer- ven van donateurs. De stichting stelt de dorpskerk beschikbaar als podium voor kunst en cultuur. In 2015 vonden betalend publiek veel musici koren en orkesten uit het oosten van het land de weg naar Wilp. De concertagenda van het nieuwe jaar ziet er veelbelovend uit. In het seizoen 2016- 2017 start de stichting met een nieuw con- cept dr en vr aanstormend talent. JongeMeestersWilp In gesprekken met musici en muziekop- leidingen ontdekten programmeurs van de stichting dat er bij startende talentvolle ondernemers in de wereld van klassieke muziek behoefte bestaat aan persoonlijke support. In hun conservatoriumopleiding doen jonge musici al podiumervaring op en bekwamen ze zich ambachtelijk. Maar alszijdeopleidingsuccesvolhebbenafge- sloten of misschien al een concours heb- ben gewonnen dan begint het culturele ondernemerschap pas echt. Wat is mijn eigen verhaal Hoe onderscheid ik mij van anderen Wat en wie wil ik zijn Hoe draag ik dat uit op het podium Hoe presenteer ik dat in de media Welke programmering past bij mij Hoe vermarkt ik mijn concer- ten Welk verdienmodel bevalt me Hoe zetten wij binnen ons ensemble elkaar in kracht Hoe hanteer ik een sluimerend conflict in mijn ensemble Hoe onderhan- del ik met mijn impresariaat Waar moet ik alert op zijn in contractteksten Hoe werf ik fondsen Een team van diverse mentoren biedt steun rond dergelijke ontwikkelingsvraag- stukken en themas. De deelnemers van het programma kunnen in groepsbijeen- komsten en ook daarbuiten individuele hulpvragen uitzetten bij hun mentor. Delta Piano Trio De opzet en uitvoering van programmase- rie JongeMeestersWilp ontstaat in samen- werking met het NMF Jong Nederlands Blazers Ensemble Britten Jeugdstrijkor- kest en ArtEZ Zwolle. Getalenteerde musi- ci van deze vier partners presenteren zich als solist of als ensemble in concerten voor betalend publiek. Het NMF heeft het aanstormende Delta Piano Trio uitgeno- digd deze eerste editie in te luiden. Het in Salzburg opgerichte trio bestaande uit Gerard Spronk Irene Enzlin en Vera Koo- per heeft deelgenomen aan vele con- coursen en heeft al meerdere prijzen in de wacht gesleept.In 2016 nemen zij hun eer- ste cd op. Irene wordt ondersteund door het NMF zij heeft een moderne en een barokcello in bruikleen. De aftrap van de concertserie wordt ver- zorgd door held en rolmodel Remy van Kesteren op 27 november 2016. Hij zal zijn leerervaringen met jonge collegas delen. Wilp biedt een gaaf podium om je als ge- talenteerde ondernemer te ontwikkelen. En voor het publiek levert JongeMees- tersWilp een verrassende concertserie op Meer weten www.dorpskerkwilp.nl of per e-mail welkomdorpskerkwilp.nl Een dijk van een podium voor jong talent SAMENWERKEN DORPSKERK WILP 66 Lidy Klein Holkenborg is voorzitter van de stichting Behoud Dorpskerk Wilp. Zij was werkzaam als zelfstandige gevestigde in- terim- en projectmanager tevens coach van managers bestuurders en toezicht- houders. Jan Cramer is bestuurslid van de stichting Delden Klassiek die jaarlijks twaalf con- certen in de Oude Blasiuskerk en op kas- teel Twickel in Delden organiseert. Hij was werkzaam bij Koninklijke Grolsch als direc- teur International. JongeMeestersWilp is een idee van Jan Cramer en Lidy Klein Holkenborg. Beiden hebben een passie voor jong talent in de klassieke muziek. Zij hadden gesprekken met jonge musici en hun opleiders. Daar- in viel hen op dat er onder aanstormende talenten een rele behoefte bestaat aan mentorschap en coaching voor wat betreft de persoonlijke ontwikkeling als cultureel ondernemer. 67 NMF MAGAZINE 2016 PIETERW.LEEFLANG Jemoetjepubliek blijveninteresseren Mijn wethoudersportefeuille bestaat uit twee delen. Het eerste is economische za- ken daar horen ook de luchthaven en de haven bij. Echt de economie. Onder het andere deel vallen kunst monumenten archeologie en de lokale media. Het is een uitdaging om de verbinding tussen die twee te vinden en die is er. De musea heb- ben te maken met mijn portefeuille econo- mie toerisme in Amsterdam. De sponsors zijn bedrijven hoe kan ik nieuwe bedrijven in Amsterdam interesseren om sponsor te worden van een van de kunstinstellingen Ik ben dolgelukkig met deze functie deze portefeuilles zijn precies wat ik wil heel concreet extern gericht. Ik ben met de stad bezig met bedrijven cultuurinstellin- gen mensen. Ik mag nadenken over din- gen die voor de stad van belang zijn kunst en cultuur en Amsterdam als stad is bepa- lend voor de economie. Het thema talent is belangrijk. We kunnen ons alleen maar ontwikkelen als mensen graag in Am- sterdam willen komen wonen en werken. Daarin speelt de kunst ook een rol artis- tiek talent dat hier kan groeien draagt bij aan een bloeiende kunst- en cultuursector. Samenwerking Sinds mijn achttiende woon ik in Amster- dam maar ik heb altijd in Den Haag ge- werkt.De afgelopen vijftien jaar heb ik heel weinig gebruikgemaakt van het enorme kunstaanbod in de stad. Ik had geen tijd. Het is fantastisch om als wethouder vanuit je functie de verschillende podia te mogen bezoeken. Ik probeer het aanbod over de hele breedte goed tot me te nemen. Lang- zaamaan ontdek ik de dans die kunstvorm heb ik van huis uit niet zo meegekregen. Ongelofelijk wat mensen kunnen met hun lijf en de muziek. De makers op de podia zijn mensen met een groot hart voor hun kunst. Vaak is hun werk ook liefdewerk oud papier. Kunste- naars en artiesten willen graag samenwer- ken elkaar opzoeken. Er wordt met veel enthousiasme nagedacht over de vraag hoe kunnen we vernieuwen hoe kunnen we de avant-garde worden in ons vak We hebben vele podia in Amsterdam en heel verschillende. De samenwerking tus- sen de instellingen houdt me bezig. Hoe kun je meer samenwerking krijgen tussen de podiuminstellingen en de bespelers van de podia Lang is het ieder voor zich geweest nu niet meer zo. Samenwerking is noodzakelijk in deze tijd. Dingen veran- deren enorm snel en er is ook veel keus. Als je je publiek wilt blijven interesseren moet je elkaar opzoeken als makers. Ik weet niet hoeveel podia een stad als Amsterdam nodig heeft. Wat je kunt doen en dat doen we via het kunstenplan is kij- ken naar de verdeling tussen verschillen- de disciplines als dans muziek en toneel. Dan kom ik weer uit op die samenwerking cross-overs tussen opleidingen gezel- schappen en podia kunnen enorm vrucht- baar zijn. Het is goed om die te stimuleren. Natuurlijk moet je je ook onderscheiden als podium. En bij sommige instituten gaat Wethouder en locoburgemeester Kajsa Ollongren 69 NMF MAGAZINE 2016 Kajsa Ollongren is wethouder en lo- coburgemeester van Amsterdam. Ze doet wat ze het liefste wil kunst en economie met elkaar verbinden. Ik mag nadenken over dingen die voor de stad van belang zijn. TEKST FREDERIKE BERNTSEN dat vanzelf zie het Concertgebouw daar zit zon geschiedenis achter. Maar tegelijk moeten ook zulke podia zich openstellen. Het publiek in de zalen kan wat mij betreft gevarieerder. Dat is een hele zoektocht om een betere mix een betere afspie- geling van de bevolking binnen te halen. Alles draait om het aanbod. Ik geloof niet in het je richten op diversiteit om de diver- siteit wel in het herkennen van talent en kwaliteit twee belangrijke pijlers. Het pu- bliek is nieuwsgierig genoeg. Vernieuwing Wat de buurtpodia betreft de Meervaart het Bijlmer Parktheater de Tolhuistuin en Podium Mozaek zitten allemaal decentraal en zijn laagdrempeliger dan de bekende podia. Daardoor zijn ze heel belangrijk voor de stad. Als je je als jonge Amster- dammer wilt ontwikkelen in de muziek kunnen die laagdrempelige plaatsen een belangrijke rol spelen ze staan open voor het experiment en bereiken daarmee een breed publiek. Ik vind het belangrijk dat ze vernieuwende dingen doen. Het is niet interessant om zo veel mogelijk kaartjes te verkopen. Hoe meer publiekstrekkers en bekende namen ik in mijn zaal zet en hoe meer kaartjes ik daardoor verkoop des te beter is het die stelling geldt niet. Nee ik zie graag ruimte voor nieuwe dingen. Daar moet je in je subsidiesystematiek re- kening mee houden. Als je zegt je moet een zaalbezetting halen boven dit of dat dan bouw je de verkeerde prikkel in. In het kunstenplan letten we daar ook op wat doe je als kunstinstelling op internatio- naal gebied wat doe je voor de ontwikke- ling van jong talent wat doe je in samen- werking met anderen Een voorwaarde de instelling is er voor meer dan alleen zichzelf.Ik vind vernieuwing ook passen bij Amsterdam nieuwe dingen uitproberen verjongen internationaal talent aantrek- ken niet om het vernieuwen maar om je blik naar de toekomst open te houden. Voor al deze dingen heb je de podia hard nodig. Het beste instrument Opera trekt me enorm. Het leuke is dat je hetzelfde werk steeds anders kunt be- kijken door een nieuwe enscenering. Het visuele is fantastisch. Ik vind het erg knap dat Pierre Audi die nu al heel lang de artistieke scepter zwaait bij de opera in Amsterdam nog steeds vernieuwend pro- grammeert. Een favoriete opera van mij is de Dreigroschenoper van Kurt Weill. Daar- in heb ik zelf ooit ook meegespeeld op de saxofoon dat heeft natuurlijk te maken met mijn voorkeur voor dit werk. Ik kom uit een muzikaal nest. Mijn moeder zingt en speelde vroeger piano. Ze is zeer muzikaal. Ik begon achter de piano maar ik wilde toch iets meer eigens en koos voor de saxofoon. Piano vond ik erg klassiek en ik had ook zon strenge lerares Met mijn sax heb ik in orkesten big bands en ver- schillende bandjes gespeeld. Mijn eerste instrument had ik geleend later kocht ik zelf een saxofoon eentje die ik echt mooi vond en die goed aanvoelde. Het was een Selmer-saxofoon met een warme klank helder niet dof. De keuze van een instru- ment is zo bepalend. Het idee dit wordt mijn instrument. Als je wat wilt bereiken in de muziek moet je goed materiaal heb- ben. Het gaat allemaal over expressie en voor het optimale resultaat moet je be- schikken over goede instrumenten. Kajsa Ollongren 48 Kajsa Ollongren groeide op in Oegstgeest. Ze studeerde na haar doctoraalstudie geschie- denis enige tijd in Parijs aan de cole Nationale dAdministration.Ze werkte ruim twintig jaar in politiek Den Haag op verschillende ministeries. Haar laatste functie was secretaris-ge- neraal op het ministerie van Algemene Zaken. Ze was voorzitter van het wekelijks overleg van secretarissen-generaal cordinator inlichtingen- en veiligheidsdiensten en hoofd van het kabinet van de minister-president. In 2006 stond ze op de kandidatenlijst van D66 bij de Tweede Kamerverkiezingen. Ollongren werkte in nauwe samenwerking met Amsterdam aan de inhuldiging van koning Willem-Alexander. Ook bereidde ze het staatsbezoek voor van de Amerikaanse president Obama in het kader van de Nuclear Security Summit. Ollon- gren is wethouder en locoburgemeester van Amsterdam en beheert de portefeuilles Eco- nomie Lucht- en Zeehaven Monumenten Kunst en Cultuur Lokale Media Deelnemingen en Stadsdeel Centrum. NMF MAGAZINE 2016 70 MUSICUS IN BEELD Anton Spronk 1994 cello Jean Baptiste Vuillaume Parijs 1865 Sarah Wijzenbeek MUSICUS IN BEELD Dana Zemtsov 1992 altviool Anoniem Veneti ca. 1880 tot december 2015 en op dit moment een vioolstrijkstok van Eugne Sartory Parijs ca.1930 Marco Borggreve Ferdinand de onbekende Peter en de Wolf Iedereen kent Prokofjevs Peter en de Wolf. Een beetje in de vergetelheid ge- raakt is misschien wel het verhaal van Ferdinand. Zeker in Nederland. Daar komt binnenkort verandering in. Dan verschijnt een opmerkelijke cd-sin- gle. Het gaat om de opname die violist Bas Treub 28 jaar en verteller Nino Pen 11 jaar onlangs maakten van Ferdinand de compositie voor viool solo en spreek- stem van Alan Ridout 1934-1996 op tek- sten van Munro Leaf 1905-1976. Uniek en actueel De cd-opname van Ferdinand die in opdracht is gemaakt van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds is om drie re- denen uniek. Want nooit eerder werd het werk opgenomen door een Nederlandse violist. Nooit eerder werd het werk op- genomen in een Nederlandse vertaling. En nooit eerder werd de rol van verteller vertolkt door een kind. In het huidige tijds- gewricht is de nieuwe opname van Ferdi- nand een werk dat een pleidooi is voor vrede en verdraagzaamheid actueler dan ooit. Verdraagzaamheid en vrede is leidraad Munro Leaf was een bekende Amerikaan- se kinderboekenschrijver. In 1936 schreef hij The Story of Ferdinand het zou zijn bekendste werk worden. Het verhaal gaat over de stier Ferdinand die vredelievend is en in tegenstelling tot alle andere stieren niet wil vechten maar liever aan bloeme- tjes ruikt. In de jaren voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog werd dit door som- migen als een provocatie gezien. In Span- je waar het verhaal zich afspeelt werd het boek verboden. In Nazi-Duitsland werd het boek als propaganda beschouwd. Het verhaal was zo succesvol dat het door Walt Disney werd verfilmd. De Engelse compo- nist Alan Ridout leerling van onder meer Henk Badings zette het verhaal in 1971 op muziek. De 1e Nederlandse opname Het NMF organiseert elk najaar haar zo- genaamde Presentatieconcerten waarin muzikanten die een instrument in bruik- leen hebben van het NMF hun talent laten zien. Eind 2015 trad onder meer violist Bas Treub aanvoerder 2e violen in het Neder- lands Kamerorkest op. Hij zocht een spre- ker bij de uitvoering van Ferdinand en vond Nino Pen een 11-jarige Hilversum- se jongen die bij de Nationale Voorlees- wedstrijd de Provinciale Finale won. Naar aanleiding van het grote succes van hun optredens besloot het NMF hun vertolking op cd vast te leggen. Hoogwaardig instrument Het NMF ondersteunt violist Bas Treub al bijna tien jaar. Sinds 2007 bespeelt Bas een viool van Emile Germain Parijs 1891 uit de collectie van het NMF. Het instru- ment werd voorheen onder meer be- speeld door Simone Lamsma. BESTELLEN De cd-single is een uitgave van het NMF en verscheen in het voorjaar van 2016. De cd-single is verkrijgbaar via onze website voor het symbolische bedrag van 1102 de lengte van het stuk in euros. www.muziekinstrumentenfonds.nlferdinand exclusief verzendkosten KINDERCONCERT Wilt u Ferdinand nog eens live horen uitgevoerd door Bas Treub en Nino Pen Het NMF organiseert een uniek Kinder- concert met Ferdinand om de cd te pre- senteren. Meer informatie volgt datum september 2016 locatie Forteiland Pampus Muiden kaarten www.muziekinstrumentenfonds.nl TRAILER Wilt u de film van de opname zien Scan de code Ferdinand Het muzikale verhaal van een opmerkelijke stier Nino PenBas Treub het verhaal van een opmerkelijke stier Alan Ridout 1934 - 1996 Ferdinand de stier voor spreekstem en solo viool 1971 Chapell Co. Ltd. Nino Pen spreekstem Bas Treub viool www.muziekinstrumentenfonds.nl Bas speelt op een viool van Emile Germain Parijs 1891 uit de collectie van het NMF. Tekst Munro Leaf 1905 - 1976 Nederlandse vertaling Bas Treub Marjolein Verburg Totale tijdsduur 1102 2016 Nationaal Muziekinstrumenten Fonds All rights reserved. Unauthorized copying reproduction hiring lending public performance and broadcasting prohibited. NMFCD201601 NMF MAGAZINE 2016 73 Een opmerkelijke opname Interview met Bas Treub en Nino Pen TEKST GUIDO VAN OORSCHOT Verteller Nino Pen 11 en violist Bas Treub 28 vertellen over hun samenwerking in het verhaal van Ferdinand de Stier.Die ruikt liever in de wei aan bloemetjes dan dat hij in de arena vecht tegen een toreador. Nino Pen Ik lag nog in bed toen het Natio- naal Muziekinstrumenten Fonds belde. Of ik mee wilde doen aan Ferdinand de Stier. Nou dat leek me super. Bas Treub Ik kwam Nino op het spoor via de website van een voorleeswedstrijd. Ik stuurde een mailtje kennen jullie mis- schien een jong iemand die leuk vertelt Toen kwamen ze op de proppen met Nino Pende Voorleeskampioen Noord-Holland van 2015. Nino Het verhaal van Ferdinand kende ik nog niet. Op bol.com hebben we het boekje meteen besteld. Toen kreeg ik er wel ongeveer een beeld bij. Bas Ik had er rekening mee gehouden dat Nino geen noten leest. Nino Al zat ik wel in een orintatieklasje. Bas Daarom heb ik een opname gestuurd. De timing tussen verteller en viool is name- lijk erg belangrijk. Nino Toen zijn we samen gaan oefenen. Bas Eerst dacht jij ik hoef alleen maar voor te lezen. Je kwam er al snel achter dat je best gebruik mocht maken van je toneels- kills... Nino ...ik speel al zes jaar toneel bij Globe in Hilversum... Bas ...en dat heb je onwijs goed uitge- werkt. Nino Of ik talent heb weet ik niet. Ik heb het op mn gevoel gedaan. Bas De muziek werd in 1971 gecompo- neerd door de Brit Alan Ridout. Het ver- haal zelf stamt uit 1936. Er zit een pacifis- tische symboliek achter. Want wat er ook gebeurt Ferdinand vecht niet. Nino Hij ruikt liever in de wei aan de bloe- metjes. Maar op een dag wordt hij geprikt door een bij. Dan wordt hij helemaal ho- rendol. Bas Die bij hoor je zoemen in de muziek. Nino Er zit ook een koe in moeoeoe... Bas Dan glijd ik langzaam naar beneden op een dubbelgreep. Nino Daar moeten de mensen altijd om lachen. Bas Of neem de toreador. Die hoor je in tranen uitbarsten als Ferdinand weigert te- gen hem te vechten. Nino Onder zijn kersenboom is hij nu een- maal het gelukkigst. Bas Het eerste optreden was best span- nend. Nino Want ja als het niet goed ging... Bas Daarbij was het jouw allereerste con- cert. Nino Maar een voorleeswedstrijd vind ik toch spannender. Nu gingen we gewoon voor het allerbeste. Bas Ik heb tegen Nino gezegd dat hij alles aan mocht trekken. Als het er maar leuk en vertellerachtig uitzag. Nino Met mn moeder ben ik in Amstel- veen gaan winkelen. Daar hebben we mijn kleding samengesteld. Bas Met dat leuke hoedje. Nino Eh dat had ik al. Bas Ik merkte meteen aan het publiek dat je de goede uitstraling had. Nino Na afloop kwamen er zoveel mensen naar me toe. Ik kon niet eens meer rustig lopen. Goed gedaan zeiden ze. Sommige mensen bleven echt lang praten. Bas Je hebt nu eenmaal een natuurlijke flair. NinoLaterbeldehetKoninklijkConcertge- bouworkest.Of ik het in 2017 wilde komen doen. Dan speel ik niet alleen Ferdinand maar ook De drie biggetjes ik geloof met cello en viool. Bas Tegen het idee van een cd-opname zei ik niet direct ja. Nino Ik vond het meteen leuk. Bas Eigenlijk is Ferdinand een stuk dat je live moet zien. Maar ja hoe vaak krijg je de kans om professioneel een cd op te nemen En dan ook nog op zon mooie locatie. Nino De Koepelkerk in Renswoude. Bas Wel heb ik aan Tom de opnameman gevraagd of het zo veel mogelijk kan klin- ken als een live-uitvoering. Nino De tijd vloog voorbij. We begonnen s morgens om tien uur en om drie uur wa- ren we klaar. Bas Of was het vier uur Nino Nee drie uur want om vijf uur waren we klaar met de fotoshoot. Bas En het filmpje. Nino Het was een leuke ervaring. Bas Helemaal mee eens. Als ik nog eens een verteller nodig heb weet ik je te vin- den. 74 NMF MAGAZINE 2016 75 JRGENCARISJRGENCARIS JRGENCARIS Openhartigheid Podiumangst bij musici CAIAIMAGEMARTINBARRAUD Het professioneel beoefenen van muziek wordt niet voor niets vaak vergeleken met het beoefenen van topsport. Musici zijn net als sporters al vanaf zeer jonge leeftijd vertrouwd met aspecten als toewijding discipline focus doorzettingsvermogen competitiviteit enzovoorts en ze zijn ge- wend om steeds hogere prestaties te moeten leveren. Misschien is de belangrijkste overeen- komst wel het feit dat de prestaties vaak moeten worden geleverd onder zeer hoge druk. Als we denken aan de beruchte pe- naltys van het Nederlands elftal of de de- sastreuze baanwissel van Sven Kramer be- seffen we wat zon hoge spanning teweeg kan brengen bij sporters. Dit geldt op een andere manier voor musici. Zweten trillen droge mond verkrampen en denken dat het straks helemaal mis kan gaan extre- me angst die voorafgaat aan het betreden van een podium is een fenomeen waar helaas een flink deel van de musici vroeg of laat mee te maken krijgt. Een gezonde dosis spanning zorgt voor een grote focus en vaak een beter resultaat. Maar als die spanning overgaat in echte angst wordt het een belemmering in het functioneren met soms zelfs ernstige consequenties voor een carrire. Taboe Er rust een taboe op dit onderwerp en dat maakt het lastig om ervoor uit te komen. Dat is misschien wel meteen het belang- rijkste struikelblok in de aanpak van het probleem. Opleidingen docenten bege- leiders et cetera zouden het onderwerp bespreekbaar moeten maken veel meer nog dan tot nu toe gebeurt. Het zou de drempel voor musici verlagen om in een vroeg stadium hun angst uit te spreken en hulp te zoeken. De angst neemt vaak ge- leidelijk toe waardoor er veel winst valt te behalen als er eerder wordt ingegrepen. Veel musici grijpen naar btablokkers medicijnen die tijdelijk de symptomen on- derdrukken waardoor er schijnbaar niets aan de hand is. Uit een onderzoek onder Amerikaanse musici bleek dat ongeveer 70 procent van hen wel eens kampt met podiumangst en dat 24 procent er chro- nisch last van heeft. 30 procent van de on- derzochte groep bleek gebruik te maken van btablokkers. Gelukkig is er ondertussen veel aandacht voor dit thema zijn er boeken over ge- schreven en behandelmethodes ont- wikkeld. En behandeling is succesvol gebleken. Zo opende in 2008 het Leids Universitair Medisch Centrum een muziek- poli waar podiumkunstenaars terechtkun- nen met psychische problemen. Esther van Fenema psychiater en professioneel violiste werkt daar met musici die te kam- pen hebben met podiumangst. Ik sprak recent ook Hilka Jelsma sport- en prestatiepsycholoog n violiste. Zij com- bineert inzichten uit de sportpsychologie klinische psychologie mindfulness en meditatietechnieken met eigen faal- en 77 NMF MAGAZINE 2016 Iedereen leed eronder niemand wist het van elkaar en niemand deed er wat aan. TEKST FRITS SCHUTTE succeservaringen op het podium als pro- fessioneel musicus. Ze heeft verschillende individuele en groepstrainingen ontwik- keld waarmee ze al veel musici succesvol heeft kunnen helpen. Podiumhelden Psychologe en coach Marleen Drewes schreef in 2014 het boekPodiumhelden in mijn beleving een zeer waardevolle bij- drage aan het doorbreken van het taboe op podiumangst.Aan de hand van theorie en voorbeelden uit de praktijk laat Mar- leen Drewes zien dat het mogelijk is met de druk en angst om te gaan. Ze legt daar- bij ook duidelijk een link naar de sportcoa- ching. Het boek bevat onder andere een aantal prachtige interviews met beroemde podiumkunstenaars die zeer openhartig spreken over hun ervaringen met podi- umangst. De titel weerspiegelt het grote respect waarmee Marleen Drewes het vak van podiumkunstenaar benadert. En omdat openhartigheid zo belangrijk is in het doorbreken van een taboe doe ik zelf ook een duit in het zakje ik ben tot 1999 professioneel violist geweest. Ik heb altijd wel last gehad van een flinke dosis spanning voor een optreden maar gelei- delijk nam die angst toe en werd ik steeds onzekerder over wat er op het podium zou gaan gebeuren. Ik werd als het ware bang voor de angst. Ik was concertmeester en vond daardoor dat ik zekerheid moest uitstralen naar mijn collegas en zag mijn podiumangst als zwakte die ik niet mocht tonen dus besprak ik het met niemand. De laatste zes jaar van mijn carrire heb ik btablokkers geslikt voor elk concert waarbij ik solo moest spelen. Nu weet ik dat veel van mijn collegas in die tijd ook medicijnen gebruikte om de effecten van podiumangst te verdoezelen. Iedereen leed eronder niemand wist het van elkaar en niemand deed er wat aan. Ik weet zeker dat alleen al openhartigheid hierover mij toen enorm zou hebben geholpen om het probleem te lijf te gaan. Ik wens dus ieder- een vooral veel openhartigheid toe NMF MAGAZINE 2016 78 In the midst of life we are in death Onze collega Sadiq is overleden. In n van de werken van Henry Purcell komt de tekst In the midst of life we are in death voor. Hoe waar deze tekst is bleek in januari dit jaar. In de nacht van zaterdag 23 op zondag 24 januari overleed plotsklaps en geheel onverwachts Mohammed Sadiq. Hij was pas 46 jaar. Hij was voormalig Hoofdklasse- en Topklasse-speler criquet en nog in de bloei van zijn leven. Wij bij het NMF noemden hem gewoon Sadiq. Al vele jaren zorgde hij ervoor dat ons prachtige pand aan de Annenstraat niet alleen prachtig maar ook schoon was. Veel meer dan alleen maar iemand die elke week een keertje langskwam beschouwden we hem als een echte collega. Sadiq was een geliefd persoon bij iedereen van het NMF. Goed in zijn werk in de eerste plaats maar daarnaast ook een bescheiden en buitengewoon aangenaam mens. Zoals wij vonden dat hij deel van ons uit maakte zo voelde hij dat zelf ongetwijfeld ook. Want hoe valt anders te verklaren dat hij ons met enige regelmaat trakteerde op een verrukkelijke lunch met specialiteiten uit zijn vaderland Sadiq hoorde bij ons. Opeens is Sadiq er niet meer. Vanaf nu staat er elke maandag iemand anders voor de deur. Wij zijn verdrietig en missen hem. En rouwen mee met zijn vrouw die prachtige kleding voor de dames van het NMF heeft gemaakt zie foto en kinderen in het verre Pakistan. Wat uiteindelijk overblijft nadat het verdriet is weggebd is de vreugde Sadiq gekend te hebben. Een man met grote kwaliteiten die bij iedereen oprecht geliefd was. Een mooi mens. Marcel Schopman 79 Het NMF laat in 2016 een contrabasfluit bouwen door de Nederlandse bouwster Eva Kingma op foto. De fluit zal als projectinstrument in bruikleen worden gegeven aan on- der andere de Nederlandse Fluit Academie zodat de fluit kan worden ingezet in diverse fluitensembles en -orkesten. Ook professionele fluitisten kunnen een beroep doen op het NMF en de contrabasfluit op projectbasis bespelen. Dit laatste gebeurt al lange tijd met een bas- Buffet Crampon 2003 en contrabasklarinet Leblanc 2003 een basse de violon Snoeck ca. 1715 en de grote collectie klassieke en barokstrijkstokken van het NMF. 80 Zachtjes ronkend en laag...hl laag NIEUWE AANKOOP TEKST RIENEKE BRINK FLUITISTE Een contrabasfluit. De ietwat onbekende excentriekeling uit de fluitfamilie. Geheim- zinnig reusachtig zachtjes ronkend en laag... hl laag. Grolloo In het Drentse Grolloo staat het atelier van Eva Kingma. Zij is een Nederlandse fluit- bouwer en n van de weinigen in de we- reld die zich heeft gespecialiseerd in lage fluiten. De eerste achttien jaar bouwde ik alleen gewone dwarsfluiten. Maar er ge- beurde altijd iets met me als ik de altfluit hoorde. Op een gegeven moment heb ik het roer omgegooid en heb ik mijn hart gevolgd. Ik ben begonnen met het bou- wen van altfluiten en dat is langzamerhand uitgebreid naar alle soorten lage fluiten van een kwarttoons altfluit tot een subcon- trabasfluit. Hierbij voel ik me als een vis in het water. Fluitisten vanuit de hele wereld komen speciaal voor haar instrumenten naar Drenthe. Op dit moment bouwt Eva een prachtige contrabasfluit voor het NMF. Binnenkort kan dit instrument via het NMF in bruikleen worden genomen door flui- tensembles en -orkesten fluitisten en fluit- docenten uit Nederland. Samenspel Het initiatief voor het aanvragen van een contrabasfluit bij het NMF is in gang ge- zet door Emily Beynon solofluitiste van het Koninklijk Concertgebouworkest en artistiek leider van de Nederlandse Fluit Academie Neflac. Emily weet als geen ander hoe belangrijk samenspel is om muziek tot leven te brengen en het ple- zier in musiceren te vergroten. Tijdens mijn middelbare schooltijd was mijn fluit- docente een soort muzikale moeder voor mij. De reden dat ik fluit ben blijven spe- len was deels vanwege haar maar meer nog door de geweldige samenspeelmo- gelijkheden die ik had naast mijn weke- lijkse fluitles. Zelf studeren op een instrument vergt veel discipline. Vooral voor jongeren tus- sen de 12 en 18 jaar kan dit een reden zijn om op een gegeven moment af te haken. Bij Neflac creren we daarom veel samenspelmogelijkheden in ensembles en fluitorkest. Het gebruik van lage flui- ten is hierbij onmisbaar. Een alt- en een basfluit is vaak nog wel te vinden maar de contrabasfluit is zeldzaam. Voor alle fluitensembles- en orkesten in Nederland is het daarom een fantastische mogelijk- heid om via het NMF een contrabasfluit in bruikleen te kunnen krijgen. Of zoals Eva Kingma zegt Een fluitorkest zonder lage fluiten is doodsaai. Op dit moment is er ook een aantal fluit- docenten in Nederland actief met het or- ganiseren van fluitensembles. Jacqueline Ebbers dwarsfluitdocente in Dokkum deelt enthousiast haar ervaring Samen- spelen is naast de dwarsfluitles heel be- langrijk voor de leerlingen. Het schept een band. Mijn ervaring is dat kinderen daardoor veel langer op les blijven. Bo- vendien klinkt de meerstemmigheid voor de leerlingen geweldig. Wanneer ze wat langer spelen mogen ze eerst op de alt en vervolgens op de bas. Als ze dan ein- delijk op de contrabasfluit mogen spelen zijn ze opnieuw gemotiveerd en trots dat ze dat bereikt hebben. Dwars De contrabasfluit heeft dezelfde grepen als een gewone dwarsfluit maar klinkt twee hele octaven lager. Je hebt enorm veel lucht nodig om hem te bespelen. Omdat het instrument veel te groot is om overdwars te houden staat alleen het kopstuk dwars op de mond. Pedro Lopez heeft een aantal keer deelgenomen aan de Neflac Zomeracademie en heeft con- trabasfluit gespeeld bij de drie concerten die de Zomeracademie besluiten. Hij ver- telt Het moeilijkste als je het instrument voor het eerst ziet is het in elkaar zetten er- van. Zoveel verschillende onderdelen met vreemde vormen Maar het was voor mij ontzettend leerzaam en leuk om ook eens de contrabasfunctie te kunnen spelen in een ensemble. De contrabasfluit wordt niet alleen gebruikt in fluitensembles maar ook als solo-instrument. Een van de toppers op dit gebied is de Zwitserse flui- tist Matthias Ziegler. Hij speelt zelfgeschre- ven stukken improviseert en werkt met een loop station. Ziegler was in de zomer van 2015 te gast bij de Neflac Zomeraca- demie. Cursiste Rosanne van Bers 17 jaar was heel erg onder de indruk van het reci- tal dat hij gaf Ik had nooit verwacht dat je met een contrabasfluit zulke gave muziek kon maken De contrabasfluit is voor mij die avond veranderd van een ietwat stug instrument in een instrument met oneindig veel verrassende mogelijkheden. Kortom met de komst van de NMF-con- trabasfluit is het de hoogste tijd om dit instrument uit de schaduw te halen een stralend middelpunt te laten worden van fluitspelend Nederland en het publiek te trakteren op dit bijzondere instrument 81 82 ALLEFOTOSOPDEZEPAGINASSJAAKRAMAKERS drs. Marcel Schopman directie schopman muziekinstrumentenfonds.nl Frits Schutte collectiebeheer schutte muziekinstrumentenfonds.nl drs. Geertje van der Linden collectiebeheer vanderlinden muziekinstrumentenfonds.nl drs. Manon Veenendaal marketing en fondsenwerving veenendaal muziekinstrumentenfonds.nl mr. Marie-Thrse Kuijkhoven officemanagement mtkmuziekinstrumentenfonds.nl drs. Lennart van der Sman productie en promotie lsmuziekinstrumentenfonds.nl ing. Steven Heybroek financin en database heybroek muziekinstrumentenfonds.nl vaste vrijwilligers Joep Jacobs Theo Laceulle Henk Slijderink Digna Schade van Westrum stagiaire Anne Pellikaan In 2015 bedroeg het totaal aantal FTE bij het NMF 503. Ter vergelijking in 2014 was dat 445 en in 2013 49 FTE. DE MENSEN OP DE SINT ANNENSTRAAT NMF MAGAZINE 2016 Het bureau van het NMF wordt bemand door 83 84 De Stichting Nationaal Muziekinstru- menten Fonds 28 jaar geleden mede opgericht door Theo Olof en Pieter Moe- renhout geeft muziekinstrumenten in bruikleen aan talentvolle professionele musici. Het NMF wil hiermee jong talent conservatoriumstudenten en beroepsmu- sici steunen in hun muzikale ontwikkeling. Het NMF beheert een van de grootste privcollecties eeuwenoude en gloed- nieuwe muziekinstrumenten ter wereld en wil graag dat deze waardevolle in- strumenten uit de collectie in concerten te zien en te beluisteren blijven. Concert bij het NMF thuis Daarom organiseert het NMF regelmatig concerten in samenwerking met andere partijen kijk voor een actuele agenda op de website van het NMF maar ook op kantoor van het NMF. Op kantoor Zult u misschien denken. Jazeker. Tussen de computers printers en bureaus van de medewerkers van het NMF. We schuiven her en der iets met het interieur en het kantoor wordt omgetoverd tot een po- dium voor musici die een instrument van het NMF in bruikleen hebben. In klein ge- zelschap begeeft u zich in het bureel van het NMF. Boven kunt u tevens een kijkje nemen in de instrumentenkamer de plek waar musici een instrument uitproberen. De Gulden Trip Het bijzondere pand De Gulden Trip in de binnenstad van Amsterdam onder de rook van de Oude Kerk fungeert al 17 jaar als kantoor van het fonds. Het NMF kan dit pand voor een schappelijke prijs huren. Het pand verrees op de plek waar vanaf 1380 n van de eerste stenen huizen van Amsterdam stond. Totaal vervallen werd het eind twintigste eeuw door Stadsher- stel afgebroken en gereconstrueerd. De oudst bekende plafondschildering van Amsterdam in 1585 aangebracht op de balken in de opkamerwerd gerestaureerd teruggeplaatst. Het Blaauwlakenblok Het Blaauwlakenblok in Amsterdam be- hoort tot de oudste bebouwing van de stad. De oorsprong van de bebouwing hier gaat terug tot in de 13e eeuw. De naam Blaauwlakenblok verwijst naar de productie van laken geweven wollen stof en naar de lakenververijen die hier ge- vestigd waren. In de tweede helft van de 20ste eeuw raakte het blok in verval en bestonden er plannen om tot sloop over te gaan en er een parkeergarage te bou- wen. Gelukkig is dat nooit doorgegaan. Er werd besloten een grootscheepse restau- ratie van het gehele blok uit te voeren. In 1995 werden de eerste gereconstrueerde panden opgeleverd waaronder het pand aan de Sint Annenstraat 12. Dit is het oud- ste stenen woonhuis van Amsterdam ge- bouwd in 1565. Het pand is niet alleen belangrijk vanwege de status als oudste stenen huis. Het huis heeft een voor Amsterdam unieke Vrede- man de Vries-gevel voorzien van in- en uit- zwenkende S- en C-vormige natuurstenen banden en bezit een fraai houtskelet in de benedenruimte. In de gevel bevinden zich vijf gebeeldhouwde koppen eveneens uit de 16e eeuw.De vier onderste daarvan zijn kopien de kwaliteit van de oorspronkelij- ke koppen is zo groot dat deze indertijd verwijderd zijn en zich nu in de collectie van het Rijksmuseum bevinden. Het huis is overigens gebouwd op de fundamenten van een nog ouder huis een gedeelte van de nog bestaande tegelvloer in het voor- huis stamt uit het jaar 1380. Maar het meest bijzondere aan het pand is het plafond in het achtergedeelte. Tijdens de demontage van het pand werden grote delen van een decoratieve beschildering aangetroffen. De renaissancemotieven verraden de sterke invloed van de con- temporaine Antwerpse kunst. Nieuwsgierig geworden naar dit bijzon- dere pand Bezoek dan een van onze NMF-Huisconcerten zondag 18 september zondag 16 oktober zondag 20 november 2016 Ontvangst 1100 uur LOCATIE Sint Annenstraat 12 Amsterdam PROGRAMMA Musici die een instrument enof strijkstok van het NMF in bruikleen hebben.Het pro- gramma wordt t.z.t. bekend gemaakt via de website. Na afloop van het concert kun- nen de maximaal 20 bezoekers het pand bezichtigen en ook een kijkje nemen in de instrumentenkamer van het NMF. TOEGANG 15- incl. koffie en huisgemaakte taart. Reserveren via reserveringmuziekinstrumentenfonds.nl Een bijzonder podium aan de SintAnnenstraat NMF MAGAZINE 2016 84 85 De Sint Annenstraat vr de restauratie. Originele C-voluten in vervallen toestand. De ontdekking van het bijzondere houten renaissanceplafond hierboven en in de huidige staat hieronder. Het resultaat van de renovatie in 1995 Fuse bij Podium Witteman Het aanstormende strijkersensemble Fuse is in het tweede seizoen van het tv-programma Podium Witteman elke zondag om 1810 uur op NPO2 we- derom de huisband. Tevens maken zij zich op voor hun debuutalbum. In Fuse spelen Julia Philippens Emma van der Schalie en Mascha van Nieuwkerk op een NMF-instrument. www.fusemusic.nl Leiermann Ensemble Winterreise Wat in 2013 begon met n lied is in- middels uitgegroeid tot een voorstelling van formaat. 24 bekende liederen maar dan anders het Leiermann Ensemble bewerkte Schuberts liederencyclus voor zangstem en pianotrio met prachtige beelden van Foppe Schut. De muziek is onlangs op cd uitgebracht. www.leiermannensemble.com Joachim Eijlander Bach Cello Suites De tweede cd van Joachim Eijlander ligt inmiddels in de winkels waarop hij zijn prachtige versie van Bachs cellosuites laat horen. Zijn diepste wens zegt hij zelf. Bach suggereert in deze stukken een meerstemmigheid wat erg bijzonder is voor cello. Joachim heeft een cello gebouwd door Gaetano Chiocchi rond 1870 en een strijkstok van Nikolaus Kittel uit 1850 in bruikleen van het NMF. Scan de code voor een voorproefje De weg van Ekaterina Levental In het vertelconcert van harpiste en zan- geres Ekaterina Levental vertelt zij over haar eigen vluchtverhaal uit de Sovjet Unie. Over ontheemd zijn en de grond onder de voeten te verliezen. En over hoe muziek helpt en relativeert. De weg is dit jaar nog op diverse plekken te zien. www.ekaterina.nl Trio Rodin Het veelbelovende pianotrio Trio Rodin met NMF-musici Carles Puig en Esther Garca hebben hun eerste cd opgeno- men bij het label Aevea. Ze spelen wer- ken van Enrique Granados. De opname leverde bovendien een prachtige foto- reportage in de Metaal Kathedraal op www.triorodin.com TIPS 86 Het Muzieklokaal muzikaal caf in Utrecht Nieuw in Nederland een proeflokaal waar je altijd klassieke muziek hoort. Op donderdagavond en zondagmid- dag zijn er altijd live optredens. Het Mu- zieklokaal heeft een kleine verrassen- de menukaart met verse producten en geregeld worden klassieke proeverijen georganiseerd. www.hetmuzieklokaal.nl Het Mozart Effect Violiste Merel Vercammen en harpiste Elizabeth Jaxon onderzoeken in hun voorstelling Het Mozart Effect of je slimmer wordt van het luisteren naar klassieke muziek. Met behulp van een app en software is het publiek ter plekke proefkonijn van een spannend muzikaal experiment. www.mozarteffect.nl Frederieke Saeijs Ysae De Guarneri II-viool ex-Reine Elisabeth die Frederieke Saeijs in bruikleen heeft inspireerde haar de zes solosonates van Eugne Ysae op te nemen. De viool is door Koningin Elisabeth van Belgi ge- doneerd aan de vioolvirtuoos Carlo van Neste en jarenlang door hem bespeeld. Beiden hebben vioolles gekregen van Ysae. Met de cd van Frederieke is de cirkel nu weer rond. www.frederiekesaeijs.com Daniel Rowland Les annes folles Violist Daniel Rowland en pianiste Natacha Kudritskaya hebben een nieuwe cd uit gebracht met werken van Debussy Ravel Poulenc Gershwin en Piazzolla. Alle wer- ken hebben hun roots in Parijs tijdens de kleur- en fantasierijke periode die Les an- nes folles wordt genoemd.Scan de code voor een voorproefje www.danielrowland.com NMF MAGAZINE 2016 van de redactie U scant een QR-code door een foto te nemen van de code met de ingebouwde camera van uw smartphone via een speci- fieke app. Gebruik voor Apple en Android bijvoorbeeld de app QR Reader. Uw tele- foon of tablet leest deze barcode en zet deze om in tekst of een internetadres deze wordt direct in de webbrowser geopend. 87 Naked Wood Violiste Anastasia Kozlova presenteert een programma met hoogtepunten uit het vioolsolo-repertoire waarbij ze ver- halen vertelt over haar Landolfi-viool. De puurheid van de klank en de naakt- heid van het oude hout geeft een bij- zondere sensatie. Ze reist van Bach naar Paganini en Ridouts verhaal van Ferdi- nand de Stier. Apollo Ensemble Het Apollo Ensemble een bijzonder samenspel van internationale topmusi- ci in een steeds wisselende bezetting. David Rabinovich is artistiek leider van het ensemble. Hij heeft een barokviool Kloz 1750 en een barokstok van Jaap Bolink in bruikleen van het NMF. Ook NMF-musicus Daphne Oltheten speelt in het ensemble. Zij bespeelt een Van der Sijde-viool uit 1691. Beluister deze prachtige instrumenten door de code te scannen. Van het ensemble zijn ove- rigens diverse cds met zowel orkest- als kamermuziek verschenen. www.apollo-ensemble.nl Orquesta tpica Mala Pinta Violiste Ingeborg Cneut speelt in het pro- fessionele tango-orkest Mala Pinta. Het orkest heeft onlangs hun eerste cd uit- gebracht tijdens een feestelijke milonga. Mala Pinta staat onder leiding van bando- neonist en componist Gerard van Duinen. www.tangocd.nl Ragazze Kwartet esko Op de nieuwe cd esko van het Ragaz- ze Kwartet wordt u meegenomen op reis door Europa. De vrolijke dames van het kwartet spelen een grote variatie aan me- lodien en laten daarmee hun veelzijdig- heid zien. Jeanita Vriens tweede violiste bespeelt een viool van Giovanni Granci- no gebouwd in 1696 uit de collectie van het NMF. Benieuwd naar esko Scan Speciaal concert ter ere van de Wim Dik-cello We nodigen u graag uit voor een speci- aal concert dat gewijd is aan de prachti- ge Wim Dik-cello die het NMF in 2015 met dank aan vele donateurs heeft kun- nen aankopen ter gelegenheid van het afscheid van Wim Dik als voorzitter van het NMF. Graag zetten we Wim Dik de cello en de bespeelster Florianne Remme op vrijdagavond 3 juni in het zonnetje met een speciaal concert in de prachtige Gasthuiskapel te Zaltbommel die een bezoekje naar het zuiden zeker waard is vrijdagavond 3 juni inloop 19.15 uur. aanvang concert 20.00 uur. aansluitend een kleine borrel Kaarten Het concert is gratis toegankelijk. Reserveren via reserveringmuziekinstrumentenfonds.nl het aantal kaarten is beperkt. Behande- ling op volgorde van binnenkomst. TIPS 88 TEKST MANON VEENENDAAL Zoals het met alle goede ideen gaat deze ontstaan vaak op meerdere plekken tegelijk of worden goed gejat want dat is immers beter dan slecht bedacht. Zo kregen wij genspireerd op de tweede editie van het Weekend van het NMF in 2015 een telefoontje van Het Groninger Landschap met de vraag of wij met hen wilden samenwerken.Zij willen dit jaar hun tachtigjarig bestaan vieren met concerten in prachtige locaties die Het Groninger Landschap rijk is. We reisden in maart naar Groningen om de mogelijkheden te onderzoeken. Een persoonlijke rondleiding per auto met di- recteur Marco Glastra als chauffeur en Inge Scheper als begeleider gaf de doorslag. We bezochten borgen molens en boer- derijen in het mooie verrassende Gro- ningse landschap. We besloten om op het verzoek om samen te werken in te gaan. Het resultaat is een mini-Weekend van het NMF in het laatste weekend van juni een muzikaal erfgoedweekend. Dit week- end zal voor het NMF een kans zijn om het NMF ook regionaal te promoten. Onder het Groningse publiek dat zowel in cultu- reel erfgoed als in muziek genteresseerd is. En om te laten zien welke geweldige Groningse musici zich bevinden binnen onze gelederen. Uiteraard wordt er ook weer aandacht besteed aan de prachtige instrumenten. Cultuurhistorische locaties als inspiratie voor musici Voor onze musici heeft musiceren in een mooie omgeving absoluut een toege- voegde waarde.Normaal gesproken kom je niet in zon prachtig gebouw als dit. Je fietst er wel eens langs en dan denk je mooi pand verder niets. Je verwacht niet dat je er ook een keer een concert mag ge- ven.Hetverzorgenvaneenconcertopzon locatie is dan extra bijzonder. De akoestiek is ook geweldig Omdat het zulke kleine locaties zijn kan het publiek gewoon met je muziek meelezen. De mensen kunnen zien wat je doet en ze horen alles Ze zien de zweetdruppeltjes over je wangen lo- pen Dat maakt het allemaal heel bijzon- der. Het geeft het concert een bijzondere lading. De historische locaties inspireren ons als musici ook. Het is wat anders om in een door TL-verlichte ruimte een Schu- Muziek en cultureel erfgoed een gouden combinatie GRONINGER LANDSCHAP 89 mann-sonate te spelen dan dat je dezelfde muziek brengt in een prachtige sfeervol- le ruimte die een geschiedenis heeft. Dat laatste komt de muziek zeker ten goede Het idee van een concert marathon Hoe is het idee ontstaan om meerdere concerten te organiseren in cultuurhisto- rische locaties in n weekend In 2011 begonnen de voorbereidingen voor het vieren van het Jubileum van het NMF het 25-jarig bestaan in 2015.Al brainstormend met onze donateurs musici en medewer- kers kwamen we tot een indrukwekkende longlist van activiteiten die het NMF zou kunnen ontplooien om de stichting nog beter op de kaart te zetten. En de musici in het zonnetje te zetten. We wilden dat het een jubileumjaar zou worden voor en door musici voor en door onze donateurs. En zo geschiedde. En van de hoogtepun- ten naast het Jubileumconcert in De Rid- derzaal was het Weekend van het NMF. Deze concertmarathon behelsde maar liefst 100 concerten in n weekend in 100 verschillende bijzondere historische pan- den verspreid over heel Nederland. De kamermuziekconcerten werden verzorgd door honderden talentvolle musici in Ne- derland die instrumenten bespelen uit de collectie van het NMF. Toverwoord Het toverwoord bij deze succesformule muziek laten klinken in cultureel erfgoed is verbinding. Verbinding tussen twee goede doelen het NMF en Vereniging Hendrick de Keyser maar ook tussen de musici en het NMF de donateurs en de stichtingen en uiteraard de vrijwilligers. Ie- dereen streefde hetzelfde doel na prachti- ge muziek in prachtig cultureel erfgoed te laten klinken voor culturele liefhebbers.De onderlinge energie die dit teweegbracht was onstuitbaar. Het effect was overweldi- gend er kwamen lovende reacties uit het publiek de musici vonden het geweldig te musiceren op plekken waar je normaal gesproken niet zomaar een concert geeft. De media stortten zich vol overgave op dit bijzondere evenement. Grote artikelen in bijna alle landelijke kranten 14 interviews in n week op Radio 1 en Radio 4 en NMF MAGAZINE 2016 90 honderden artikelen in regionale en lokale kranten beschreven het Weekend. Traditie Het zal u daarom niet hebben verbaasd dat het NMF dit originele evenement in 2015 herhaalde. Nu met een andere part- ner Bond Heemschut. Ook dat evene- ment was er n om niet meer te vergeten. En hiermee is er een traditie geboren. Het NMF zoekt telkens andere partners om dit Weekend van het NMF te kunnen organi- seren om zo verbindingen te leggen en bruggen te bouwen. In 2016 kunnen we ons verheugen op een kleine regionale editie met Het Groninger Landschap. Wie onze partner in 2017 wordt houden we nog even geheim. 91 ERFGOED EN HET GRONINGERLANDSCHAP Sinds de oprichting in 1936 heeft Het Groninger Landschap zich ingezet voor het behoud van het Groninger erfgoed. Ten gevolge van de aanwijzing van de Ecologische Hoofd Structuur is het natuurbeheer sinds de jaren negentig van de vorige eeuw het belangrijk- ste aandachtspunt geweest. De laatste vijf jaar is de stichting weer een actievere rol gaan spelen op het gebied van de monumentenzorg. Op dit moment is Het Groninger Landschapdruk bezig haar positie op het gebied van het culturele erfgoed te versterken waarbij het accent komt te liggen op het behoud van monumentenmet een landschappelijke relatie in de provincie Groningen. Het gebouwde erfgoed bestaat op het ogenblik uit ruim 30 rijksmonumenten en 2gemeentelijke monumenten. 24 25 EN 26 JUNI 2016 MUZIKAAL ERFGOEDWEEKEND GRONINGER LANDSCHAP Wilt u ook genieten van kamermuziek in een cultuurhistorische omgeving Bezoek dan een van de concerten in het weekend van 24 25 en 26 juni 2016 door heel Groningen. Naast muziek op een unieke locatie heeft u in de meeste gevallen toegang tot de bijzondere monumenten. PROGRAMMA Het programma wordt t.z.t. bekend gemaakt via de website www.groningerlandschap.nl TEKST MANON VEENENDAAL Iedereen kent wel de Kom in acties van goede doelen. Naar mijn weten heeft KiKa Stichting Kinderen Kankervrij dit begrip ooit gentroduceerd en zijn andere goe- de doelen dit concept vanwege het grote succes gaan overnemen.Niet gekwant het zijn sympathieke acties waarbij goedwil- lende mensen op hun eigen manier en op maat onbaatzuchtig geld inzamelen voor het goede doel. Het NMF kent ook derge- lijke acties. Met enige regelmaat komt het namelijk voor dat relaties van het NMF pri- v-concerten organiseren met musici van het NMF waarbij de opbrengsten naar het NMF gaan.Wellicht herinnert u zich nog het verhaal uit het vorige magazine over een met pensioen gaande tandarts die maar liefst 7.000 ten behoeve van het NMF op- haalde.Vandiezelfdeordewasookdeactie van dirigent Nick Devons. Hij organiseerde in 2015 voor de tweede maal op rij een concert speciaal gewijd aan het NMF. Bescheidenheid siert de mens Je hebt mensen die geven omdat ze het gevoel hebben met hun donatie aan het goede doel de wereld een beetje te kun- nen verbeteren. Of om aan te geven dat je het niet eens bent met een bepaalde situa- tie denk aan doneren aan Wakker Dier of donaties aan meer ideologisch of politiek getinte goede doelen. Je hebt mensen die geven omdat ze graag gezien willen worden. Die het belangrijk vinden dat hun naam genoemd wordt in de publiciteit. Maar je hebt ook mensen die volledig on- baatzuchtig geven. Mensen die er niets voor terug willen en zich met ziel en zalig- heid inzetten voor het goede doel.Tot deze laatste categorie behoort de zo geliefde dirigentNickDevons.Geliefdomdathijzijn vak verstaat.Maar ook omdat het een aima- bel en bescheiden persoon is. Bescheiden- heid siert immers de mens. Een niet alledaags benefietconcert 11 oktober 2015. Terwijl in de NedPhO- Koepel te Amsterdam de musici van het NMF-Presentatieconcert hun instrumenten stemden was een aantal kilometer verder- op in de Keizersgrachtkerk een feestelijk concert aan de gang. Een bijzonder con- cert dat dirigent Nick Devons organiseerde ter gelegenheid van zijn 65e verjaardag. Een hele batterij aan professionele colle- gas en bevriende musici studeerde in n dag een fantastisch benefietconcert in met voor het NMF niet onbekende en ook ze- ker niet de minste musici waaronder Ma- ria Milstein en Gideon den Herder die vijf jaar eerder al in de hoedanigheid van het Van Baerle Trio Beethovens Triple Concert uitvoerden. Zij soleerden in het prachtige Dubbelconcert van Johannes Brahms be- geleid door het gelegenheidsorkest van Nick. De genodigden voor dit feestconcert hoefden geen entree te betalen maar hen werd om een bijdrage gevraagd voor het NMF. Zelfs de musici werkten belangeloos mee en droegen hun steentje bij door hun gage in te leveren. Kortom een niet alle- daagse gebeurtenis. En dat allemaal voor het goede doel. Onder deze musici bevond zich ook Saskia Moerenhout dochter van NMF-oprichter Pieter Moerenhout. Met haar is Nick al zon dertig jaar bevriend en via haar kwam Nick ooit met het NMF in aanraking. Het NMF Dirigeren voor het NMF Nick Devons DONATEUR NMF MAGAZINE 2016 92 bleef al die jaren voor hem wel een beetje op de achtergrond totdat hij op een dag iets bijzonders zocht voor zijn verjaardag. Hij kwam op het idee om een groot bene- fietconcert te organiseren. Voor het NMF want haar doelstelling ligt hem nauw aan het hart. Immers hij had op jonge leeftijd ook een prachtig instrument tot zijn be- schikking gekregen. Een viool waarmee hij zich als het ware in n klap veel muzikaler voelde. Het instrument bood hem einde- loos veel mogelijkheden om te variren in klankkleur. En wat een speelgemak ineens Levensgezel Op deze viool studeerde hij tijdens zijn jonge jaren dapper en gestaag. Zijn moe- der was concertpianiste zijn vader pro- fessor in de economie. Hj zorgde er wel voor dat zijn kind geen moeilijke carrire tegemoet zou gaan. En zodoende koos Nick ervoor om inderdaad de woorden van zijn vader ter harte te nemen en hem achterna te gaan. Het bloed kroop echter waar het niet gaan kon en na zijn studie economie besloot hij toch verder te gaan in de muziek. Zijn bijzondere viool was zijn levensgezel geworden maar ondertussen trok ook het dirigentschap.In Tsjechi leer- de hij de fijne kneepjes van het vak en nam hij deel aan verschillende zomercursussen. In Nederland is zijn mentor Jan Stulen van grote waarde voor hem geweest. Een perfecte combinatie Met aan de ene kant de gezonde dosis analytisch denkvermogen van zijn vader en aan de andere kant de muzikaliteit van zijn moeder weet Nick het dirigentschap op een succesvolle manier uit te voeren. Ook de wekelijkse muzieklessen die hij vroeger in Engeland kreeg vormen een fantastische basis voor het dirigentschap dat merkt hij steeds weer. Met het dirige- ren heb ik echt mijn roeping gevonden zegt Nick. Als violist ben je voornamelijk met jezelf bezig maar de plek van de diri- gent is een veelzijdige muzikale bezigheid. Het orkest is je spiegel.Je hebt enorm veel zelfreflectie nodig om het dirigentschap succesvol te kunnen voeren. Ambitie Ondanks het feit dat Nick zijn 65e verjaar- dag al gevierd heeft en de meeste men- sen op dat moment in hun leven met pen- sioen gaan peinst hij daar niet over. Hij is NMF MAGAZINE 2016 93 HILLIESMIT voornemens nog lang te blijven dirigeren. Zijn grote voorbeeld Haitink is immers 87 Op zijn verlanglijstje staan onder andere de Vijfde en de Negende Symfonie van Beethoven. Uiteraard dan weer als bene- fietconcert voor het NMF Nicholas Nick Devons sinds 1996 de vaste dirigent van het Betuws Symfonie Orkest BSO groeide op in Engeland. Hij komt uit een muzikale familie en speelt al vanaf zijn achtste viool. Na een economie- studie in Cambridge besloot hij muziek als vak te kiezen. Vanaf 1979 studeerde hij viool bij Mark Lubotsky aan het Sweelinck Conservatori- um waar hij in 1983 zijn orkestdiploma en een jaar later zijn diploma uitvoerend mu- sicus behaalde. Hij remplaceerde daarna veel bij verschillende orkesten waaronder het Radio Filharmonisch Orkest het Ra- dio Symfonie Orkest en het Ballet Orkest. Sinds 1990 hield hij zich steeds meer be- zig met orkestdirectie. Na directielessen bij Joop van Zon nam hij een aantal jaren in Tsjechi deel aan internationale work- shops en studeerde hij later verder bij Jan Stulen die een belangrijke invloed op zijn ontwikkeling als dirigent heeft gehad. Met het BSO maakte Nick Devons zeven tour- nees naar het buitenland. Sinds 2002 is hij tevens vaste dirigent van het Symfonie Or- kest Haerlem. Naast zijn werk als dirigent is hij actief als coach van verschillende ka- mermuziekensembles. Hij is ook concertmeester van het Noord- hollands Bach Orkest. NMF MAGAZINE 2016 94 HILLIESMIT Het NMF is een particuliere stichting die afhankelijk is van de steun van particulie- ren en fondsen. Van mensen die jong muzikaal talent en muziek een warm hart toedragen en dit graag willen stimuleren. Bijvoorbeeld door geld of een instrument te doneren of door samen een privcon- cert te organiseren. Er zijn allerlei financi- le instrumenten denkbaar. Als donateur kunt u uw geld helaas maar n keer uitgeven. Dus waarom dan aan het Muziekinstrumenten Fonds Wat on- derscheidt deze stichting van al die ande- re goede doelen Dat antwoord is helder bij het NMF krijgt u er iets tastbaars voor terug. U draagt bij aan een prachtige waar- devolle collectie muziekinstrumenten. Mu- ziekinstrumenten die bespeeld worden en waarvan u dus zelf kunt genieten door de concerten van het NMF te bezoeken. Donaties Vindt u het belangrijk dat muzikaal talent zich optimaal kan ontplooien Dan is het NMF d stichting om te steunen. Het NMF is volledig afhankelijk van de steun van derden dus iedere donatie is van harte welkom. U kunt zelf kiezen of u liever een- malig of op regelmatige basis een geldbe- drag schenkt. Zie hiervoor het aangehech- te formulier voorin dit magazine Belastingvoordeel Klinkt voordelig schenken u als muziek in de oren Dan kunt u uw schenking ook in een akte laten vastleggen. Hierdoor wordt uw donatie aftrekbaar bij de Belasting- dienst. Enige voorwaarde hierbij is dat u afspreekt om minimaal voor een periode van vijf jaar een vast bedrag te doneren. Uw voordeel kan afhankelijk van uw bruto inkomen wel oplopen tot 65. Dit houdt in dat uw schenking van bijvoorbeeld 200 u netto slechts 70 kost. Ongebruikte instrumenten Dat een Stradivarius veel geld kost is alge- meen bekend. Maar minder mensen be- seffen zich dat heel veel violenvleugels en andere muziekinstrumenten zo kostbaar zijn dat weinig musici zich er n kunnen veroorloven. Daardoor wordt het hen on- mogelijk gemaakt te spelen op een instru- ment dat bij hen past en waarmee ze hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen. Het NMF geeft daarom muziekinstrumen- ten in bruikleen. Soms uit de eigen collec- tiesoms via particuliere eigenaren.Heeft u thuis een onbespeeld instrument liggen Laat hem weer klinken Leen of doneer uw instrument aan het NMF en steun muzikaal talent. Privconcert Doneren hoeft echt niet saai te zijn zeker niet bij het NMF. U kunt namelijk ook een privconcertlatenorganiseren.Inoverleg met het NMF kiest u een locatie soort mu- ziek en de musici. U betaalt een beschei- den bijdrage per musicus plus een opslag voor het NMF om de kosten te dekken. In ruil waarvoor het NMF promotie mag ma- ken bij uw gasten. En in het mooiste geval wilt u misschien zelfs uw gasten wel vragen om een bijdrage voor het NMF Nalatenschap Wilt u het NMF blijvend steunen Ook na uw overlijden kunt u nog veel goeds doen. Dat kan in de vorm van een nalatenschap of een legaat dat u aan het NMF geeft en vastlegt in een testament. Zo leeft uw lief- de voor muziek immer voort. Of maak uw donatie over op NL58 ABNA 0555 028 666 MEER INFORMATIE Voor meer informatie over schenken aan het NMF of het organiseren van een priv concert neemt u contact op met Manon Veenendaal 020 622 1255 of veenendaalmuziekinstrumentenfonds.nl Dank u wel 95 Help talent aan een instrument STEUN HET NMF Het NMF steunen Gebruik de antwoordkaart voorin dit magazine MUSICUS IN BEELD Sabine Poiesz 1987 viool Paul Joseph Bailly Parijs 1886 Sarah Wijzenbeek Besturen is mijn hobby cees holtkamp De Banketbakker van tarte tatin tot garnalenkroket de kookboekhandel ceesholtkamp DeBanketbakker tot garnalenkroket de kookboekhandel Patissier op het podium 6 12 INTERVIEW MET ELS SWAAB VOORZITTER NMF INTERVIEW MET CEES HOLTKAMP De klank van een boterbloem INTERVIEW MET ANNEKE TEULINGS DONATEUR NMF Goed luisteren INTERVIEW MET BERT VAN DER WOLF EN CEES MULDER MUSICI IN BEELD Harriet Krijgh 9 Pia Eva Greiner 10 Sarah Kapustin 40 Daniel Rowland 42 Anton Spronk 71 Dana Zemtsov 72 Sabine Poiesz 96 24 Het jaar 2015 was qua inkomsten het bes- te jaar in de geschiedenis van het NMF. De totale inkomsten bedroegen bijna 18 miljoen een stijging van bijna 10 ten op- zichte van het jaar 2008 dat tot nu toe het beste jaar ooit was. Het NMF ontvangt al jaren geen overheidssubsidie meer al was dat in 2008 nog wel het geval. Dat maakt de stijging van dit jaar des te opvallender. Ruim 11 van alle inkomsten werd opge- bracht door de musici van het NMF zelf zij betalen een bescheiden vergoeding voor de bruikleen van hun instrument. De overige 89 komt voor het overgrote deel 81 voor rekening van giften en schen- kingen van particulieren en particuliere stichtingen de rest is afkomstig van ver- mogensfondsen 8. De hoge inkomsten in 2015 werden voor- namelijk veroorzaakt door een zeer grote schenking van een particuliere stichting door het opnieuw stijgende aantal dona- teurs en door een aantal schenkingen le- gaten en erfenissen. Het NMF heeft geen winstoogmerk maar wenst zoveel mogelijk gelden te besteden aan de doelstellingen van de stichting. Het hoge resultaat van 2015 ruim 700.000 wordt veroorzaakt doordat wel geoor- merkte gelden voor de aanschaf van in- strumenten al zijn toegezegd maar deze grotendeels nog niet uitgegeven zijn. Dat komt omdat de selectie en aanschaf van goede instrumenten vaak veel tijd kost omdat dat uiteraard zorgvuldig dient te gebeuren. Een hoog positief resultaat in 2015 betekent daarom een hoog negatief resultaat in 2016 omdat de gereserveerde gelden naar verwachting zullen worden uitgegeven aan instrumenten. De definitieve cijfers over 2015 vindt u in de jaarrekeningdie in mei 2016 verschijnt. U kunt deze downloaden via onze website of een gedrukt exemplaar bij ons aanvra- gen. IN EEN NOTENDOP2015 Voorlopige cijfers over 2015 Staat van baten en lasten x 1.000 2015 2014 ______________________________________ ______________________________________ Baten eigen fondsenwerving 1.575 1.063 Overige baten 206 192 1.781 1.255 Besteed aan doelstelling 667 832 Besteed aan werving baten 213 108 Besteed aan beheer en administratie 190 183 1.070 1.123 Resultaat 711 132 ______________________________________ ______________________________________ 97 20 NMF MAGAZINE 2016 1 2016 M A G A Z I N E I N C L U S I E F J A A R V E R S L A G 2 0 1 5 een podium voor PAUL WITTEMAN MARCO RIASKOFF KAJSA OLLONGREN CEES HOLTKAMP ROSANNE PHILIPPENS het favoriete podium van de NMF-medewerkers en .... podiumangst een exclusieve column van SYLVIA WITTEMAN THEMA NMFMAGAZINE2016 Nino PenBas Treub het verhaal van een opmerkelijke stier Alan Ridout 1934 - 1996 Ferdinand de stier voor spreekstem en solo viool 1971 Chapell Co. Ltd. Nino Pen spreekstem Bas Treub viool www.muziekinstrumentenfonds.nl Bas speelt op een viool van Emile Germain Parijs 1891 uit de collectie van het NMF. Tekst Munro Leaf 1905 - 1976 Nederlandse vertaling Bas Treub Marjolein Verburg Totale tijdsduur 1102 2016 Nationaal Muziekinstrumenten Fonds All rights reserved. Unauthorized copying reproduction hiring lending public performance and broadcasting prohibited. NMFCD201601 De cd-single Ferdinand is een uitgave van het NMF die in het voorjaar van 2016 is verschenen. De cd-single is verkrijgbaar via onze website voor het symbolische bedrag van 1102 exclusief verzendkosten de lengte van het stuk in euros. www.muziekinstrumentenfonds.nl