Mijn NMF

loginForm
 

Op zoek naar de violone

woensdag 21 oktober 2015

Auteur: Tony Overwater

Contrabas speel ik al 30 jaar. Ik heb een mooie oude Franse bas en wil nooit meer een andere. Het instrument verveelt nooit. Toch zocht ik al jaren naar iets wat de contrabas mij niet bood. Een bepaalde lichtheid en wendbaarheid. Tijdens mijn studie aan het Koninklijk  Conservatorium in Den Haag, woonde ik in een huis met louter barokstudenten. Ik raakte bevriend met een Braziliaanse viola da gambaspeler en we speelden vaak samen. Barokmuziek, improvisatie. Ik vond de viola da gamba het mooiste instrument dat ik kende, op de contrabas na natuurlijk. Het bracht alles samen: lichtheid, melodie, akkoorden. Nadat ik in 2002 de Boy Edgar prijs kreeg uitgereikt heb ik mijn prijzengeld besteed aan een viola da gamba. Eindelijk kon ik die droom verwezenlijken. Alleen… die snaren waren zo dun en waar was het mooie laag van de contrabas? Na een paar maanden studie liet ik het instrument steeds vaker links liggen.

Drie jaar geleden begon mijn samenwerking met pianist Rembrandt Frerichs en drummer Vinsent Planjer. In hen vond ik dezelfde passie voor barok en Arabische muziek, naast onze gedeelde jazzachtergrond natuurlijk. Na een aantal concerten met barokmusici en musici uit het Midden Oosten was één ding duidelijk: de piano was niet het geschikte instrument. Via het NMF werd voor Rembrandt een fortepiano gebouwd. Dit gaf de muziek een nieuwe wending en alles viel op zijn plaats. Bijna alles. Nu was de contrabas de olifant in de porseleinkast. En pas toen, na bijna 30 jaar contrabas te hebben gespeeld, hoorde ik over de violone. De contrabasversie van de viola da gamba-familie. Ik mocht op een aantal instrumenten spelen van collega’s uit de barok en ik was gelijk verkocht. Ik kocht een in China gebouwde violone. Een fijn studie-instrument, maar na een paar maanden raakte ik al aan de grenzen van de mogelijkheden van het instrument. Ik miste de kwaliteit, de diepte en het karakter van mijn antieke contrabas. Daarmee begon de zoektocht waar ik nu nog midden in zit en die ik samen met het NMF mag maken.

De violone is niet een duidelijk omlijnd instrument. Eigenlijk is het een verzamelnaam voor alle lage strijkinstrumenten uit de 16de en 17de eeuw. Alle muziekinstrumenten waren toen nog volop in ontwikkeling en vele lokale variaties zagen het daglicht. Er zijn helaas nog weinig violones over uit deze tijd, en de instrumenten die er zijn werden vaak in de loop van de tijd omgebouwd tot contrabassen. Nu worden de meeste violones gebouwd aan de hand van een klein aantal overgebleven instrumenten en worden schilderijen uit de baroktijd gebruikt als bron van informatie. Gelukkig voor de instrumentenbouwers schilderde men toen nog niet zoals Picasso later een viool schilderde. Het zou bijzondere instrumenten opleveren, dat wel. Maar niet echt speelbaar. Maar ook de schilders uit de zeventiende eeuw waren geen instrumentenbouwers. Dus voor een groot deel blijft het gissen. De grootte van de instrumenten, het aantal snaren, de stemming. Gelukkig hebben veel mensen zich hierin verdiept en is er al veel geëxperimenteerd.

Als docent op het Koninklijk Conservatorium in De Haag heb ik een fijne collega op de afdeling Oude Muziek. Maggie Urquhart is een gerespecteerd violone-speelster en zij heeft mij geadviseerd in het vinden van de juiste violone en bouwer. Uiteindelijk kwam ik terecht bij de Nederlandse bouwer Gesina Liedmeier. Zij bouwt een grote diversiteit aan historische strijkinstrumenten en speelt zelf ook violone. Samen met haar zijn we momenteel op zoek naar het juiste type voor mijn spel. Ik zal ook barok gaan spelen op dit instrument maar ik ben toch in de eerste plaats improvisator en verdiep me in jazz, Arabische muziek en barok. Binnenkort gaan we naar een museum in Parijs om daar het instrument te bezichtigen waarvan wij denken dat die het meeste aansluit bij onze wensen. Hopelijk mogen we er ook even op spelen. Daarna zal begonnen worden met de zoektocht naar het juiste hout en dan kan eindelijk begonnen worden met de bouw.

Nog zeker een jaar geduld moet ik hebben. Maar dan hoop ik ook echt het instrument te hebben dat mij de mogelijkheden geeft om de muziek te spelen die ik wil. Met dank aan het NMF!

 

Meer interviews

ma 14 okt 2013 {$caption}

"Als ik op het podium sta, is er alleen nog maar die muziek!"

Lees Meer
vr 18 jan 2013 {$caption}

“Mijn moeder moet maar vroeger opstaan!”

Lees Meer

Bekijk alle interviews