Rammel

Strijkers, pianisten, harpisten, etc. worden allemaal wel eens geconfronteerd met 'de rammel'. Stelt u zich eens een cellist voor: hij haalt 's ochtends de cello uit de kist, stemt de kwinten en speelt een toonladder. En dan is er ineens die rammel, een penetrant knisperend geluid van iets dat meetrilt. Eerst zoekt hij op de meest logische plaatsen, draait een fijnstemmer vast, checkt het omwindsel van de snaren, maar de rammel blijft. Het irritante geluid negeren en doorspelen is nauwelijks een optie. Uren besteedt hij aan het kloppen, drukken en kijken in de hoop de oorzaak van de rammel te kunnen vinden, maar zonder succes. Uiteindelijk belt hij een vioolbouwer die hij dezelfde middag nog bezoekt. Die vervolgt op zijn beurt het kloppen, drukken en kijken, weliswaar met behulp van gereedschap, loep, lampje en spiegeltje. Alle mogelijke onderdelen worden gecheckt en een voor een uitgesloten als oorzaak. Uiteindelijk zit er niets anders op dan het instrument open te maken en aan de binnenkant verder te zoeken. Al met al een kostbare actie.

Gisteren gaven wij toestemming een cello te openen. Een maand geleden was het een viool die rammelde. Een urenlang onderzoek had niets opgeleverd. Ook na het openen van de viool was niet duidelijk geworden wat de oorzaak kon zijn. Uiteindelijk gaf een röntgenfoto (zie foto) uitsluitsel: oude gangetjes van houtworm liepen, aan het zicht onttrokken, door tot onder de zangbalk. Daar zat ook de boosdoener: een uitgedroogd stukje vulling dat meetrilde.

Het voordeel van zo'n actie is dat bij het openen van een instrument er ook vaak kleine andere gebreken kunnen worden aangepakt, waardoor de operatie niet alleen duur, maar ook nog extra zinvol kan zijn. In het geval van deze viool kon meteen een nieuwe (en betere) zangbalk worden geplaatst en kon een zwakke plek worden gestabiliseerd, hetgeen resulteerde in een aanzienlijke verbetering van de klank. We hebben de bespeler niet meer horen klagen...

Met vriendelijke groet,

Frits Schutte,
collectiebeheer

Wil je op deze column reageren? Stuur dan een mail naar Frits Schutte, collectiebeheer